تفاوت میان نسخه‌های «کوس (ساز)»

جز (ویرایش 46.41.208.205 (بحث) به آخرین تغییری که P.arashnia انجام داده بود واگردانده شد)
(تمیزکاری با ویرایشگر خودکار فارسی)
'''کوس''' یکی از سازهای عمده نظامی قدیم ایران بوده‌است. کلمه کوس به معنی فرو کوفتن است و در زبان فارسی به صورت مصدر هم بکار برده شده است ''کوستن'' به معنی کوفتن و زدن است. در کتاب های لغت آن را به طور اجمال به [[دهل]] و [[طبل]] و [[نقاره|نقارهٔ]] بزرگ تعریف کرده‌اند ولی تفاوتش با سازهای دیگر ضربی این بوده که بدنهٔ آن به شکل کاسه و یا نیم کاسه بوده‌است. این آلت ضربی عظیم را معمولاً روی شتر یا فیل می‌بستند و می‌نواختند. کوس بزرگ‌ترین ساز از خانوادهٔ [[سازهای کوبه‌ای|آلات موسیقی کوبه‌ای]] است که در ساختمان آن پوست بکار رفته‌است. این ساز تشکیل می‌شود از کاسه‌ای بزرگ از [[روی]] و [[مس]] که بر دهانهٔ آن پوست خام گاومیش یا گاو برکشیده‌اند.
 
در اعصار مختلف و مواضع گوناگون کوس از لحاظ جنس کاسه و پوست و کوبه تغییر کرده‌است ولی درهمه حال ساختمان ظاهری آن یکسان مانده‌است. گاه کاسهٔ آن را از [[روی]] ساخته و آن را '''کوس رویین''' نام نهاده‌اند و گاهی کاسه را از [[طلا]] ساخته و دربارگاه سلاطین نواخته و نامش را '''کوس زرین''' نام نهاده اند. در میان آلات موسیقی رزمی این ساز اعتبار و حرمت بیشتری داشته و چنان که پیداست هر فرماندهی و یا هر امیری بی‌اجازه حق داشتن کوس و نواختن آن را در محیط فرماندهی و یا سراپرده خویشتن نداشته‌است.
 
برخی از شعرا از جمله [[فردوسی]] کوس را به صورت '''کوست''' بکار برده‌اند.
{{شعر|نستعلیق}}
{{ب|دلیران نترسند ز آواز کوست|که آنجا دوچوب است و یک پاره پوست}}
{{پایان شعر}} [[فردوسی]]<ref>{{پک|وجدانی|۱۳۷۶|ف=فرهنگ موسیقی ایران |ص=۶۰۰}} </ref>
== پانویس ==
* {{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=وجدانی|نام=بهروز|کتاب=فرهنگ موسیقی ایران |سال=۱۳۷۶|ناشر=سازمان میراث فرهنگی کشور|شهر=تهران|شابک=946-6027-11-3}}
{{سازهای موسیقی ایرانی}}
 
[[رده:سازهای کوبه‌ای]]
[[رده:سازهای موسیقی ایرانی]]