تفاوت میان نسخه‌های «جنگ بزرگ شمالی»

کارل
(ترجمه دقیق تر از ویکی‌پدیای انگلیسی و .....)
(کارل)
{{flag|Kingdom of Prussia|۱۷۰۱}} (۱۷۱۵–۲۰){{سخ}}{{Flag icon|Hanover|۱۶۹۲}} [[Electorate of هانوور]] (۱۷۱۵–۱۹){{سخ}}{{flagcountry|Kingdom of Great Britain}}{{سخ}}(۱۷۱۷–۱۹)
 
|commander1={{Flag icon|Sweden|۱۵۶۲}} [[شارلکارل دوازدهم سوئد|شارلکارل دوازدهم]] [[محاصره قلعه فردریکستن|†]] <small>(–۱۷۱۸)</small>{{سخ}}{{Flag icon|Sweden|۱۵۶۲}} [[اولریکاالئونورا، ملکه سوئد|الئونورا]] <small>(۱۷۱۸–۲۰)</small>{{سخ}}{{Flag icon|Sweden|۱۵۶۲}} [[فردریک اول سوئد|فردریک اول]] <small>(۱۷۲۰–)</small>{{سخ}}{{Flag icon|Sweden|۱۵۶۲}} [[آروید هورن]]{{سخ}}{{Flag icon|Sweden|۱۵۶۲}} [[Carl Gustav Rehnskiöld|Rehnskiöld]] {{POW}}{{سخ}}{{Flag icon|Sweden|۱۵۶۲}} [[Magnus Stenbock|Stenbock]] {{POW}}{{سخ}}{{Flag icon|Sweden|۱۵۶۲}} [[Adam Ludwig Lewenhaupt|Lewenhaupt]] {{POW}}{{سخ}}[[پرونده:Wappen Herzogtum Holstein 1703.gif|20px]] [[Frederick IV, Duke of Holstein-Gottorp|Frederick IV]] [[Battle of Klissow|†]] <small>(–۱۷۰۲)</small>{{سخ}}[[پرونده:Wappen Herzogtum Holstein 1703.gif|20px]] [[کارل فریدریش|Duke Charles]] <small>(۱۷۰۲–)</small>{{سخ}}{{flagicon image |Chorągiew_królewska_króla_Zygmunta_III_Wazy.svg}} [[Stanisław Leszczyński|Stanisław]]{{سخ}}{{Flag icon|Ottoman Empire|۱۴۵۳}} [[احمد سوم]]{{سخ}}[[پرونده:Flag of the Cossack Hetmanat.svg|25px]] [[Ivan Mazepa]] [[Bender|†]] <small>(۱۷۰۸–)</small>{{سخ}}{{Flag icon|Kingdom of Great Britain}} [[جرج اول بریتانیای کبیر|George I]]{{سخ}}{{flagicon|Kingdom of England}} {{flagicon|Dutch Republic}} [[George Rooke]]{{سخ}}(Combined fleet){{سخ}}[[پرونده:Coat of Arms of Brunswick-Lüneburg.svg|17px]] [[George William, Duke of Brunswick-Lüneburg|George William]]
 
|commander2={{Flag icon|Russia}} [[پتر اول روسیه|پتر اول]]{{سخ}}{{Flag icon|Russia}} [[Aleksandr Danilovich Menshikov|Aleksandr Menshikov]]{{سخ}}{{Flag icon|Russia}} [[Boris Sheremetev]]{{سخ}}[[پرونده:Flag of the Cossack Hetmanat.svg|25px]] [[ایوان مازپا]] <small>(–۱۷۰۸)</small>{{سخ}}[[پرونده:Flag of the Cossack Hetmanat.svg|25px]] [[Danylo Apostol]]{{سخ}}[[پرونده:Flag of the Cossack Hetmanat.svg|25px]] [[Ivan Skoropadsky]]{{سخ}}{{Flag icon|Denmark}} [[فردریک چهارم دانمارک|Frederick IV]]{{سخ}}{{Flag icon|Denmark}} [[Christian Ditlev Reventlow|Christian Reventlow]]{{سخ}}{{Flag icon|Denmark}} [[Peter Tordenskjold]]{{سخ}}{{Flag icon|Electorate of Saxony}} {{flagicon image|Chorągiew_królewska_króla_Zygmunta_III_Wazy.svg}} [[آگوست دوم لهستان]]{{سخ}}(Personal union){{سخ}}{{Flag icon|Electorate of Saxony}} [[Jacob Heinrich von Flemming|Heinrich Flemming]]{{سخ}}{{Flag icon|Electorate of Saxony}} [[Johann Matthias von der Schulenburg|Matthias Schulenburg]]{{سخ}}{{Flag icon|Prussia|۱۷۰۱}} [[فریدریش ویلهلم یکم پروس|Frederick William I]]{{سخ}}{{Flag icon|Hanover|۱۶۹۲}} {{Flag icon|Kingdom of Great Britain}} [[جرج اول بریتانیای کبیر|George I]] (personal union)
'''جنگ بزرگ شمالی''' (۱۷۰۰–۱۷۲۱) جنگی بزرگ میان [[روسیه تزاری]] و [[امپراتوری سوئد]] بود که طی آن، روسها به پیروزی رسیدند و اقتدار و برتری سوئد را در [[اروپای مرکزی]]، [[اروپای شرقی|شرقی]] و [[اروپای شمالی|شمالی]] از میان بردند. رهبران سیاسی روسیه و متحدانش به ترتیب [[پتر کبیر]] روسیه، [[فردریک چهارم دانمارک-نروژ]] و [[آگوست دوم]] ملقب به نیرومند فرمانروای [[انتخابی ساکسونی|ساکسونی]] و [[مشترک‌المنافع لهستان-لیتوانی|لهستان-لیتوانی]] بودند. فردریک چهارم و آگوست دوم، به ترتیب، در سالهای ۱۷۰۰ و ۱۷۰۶ مجبور به ترک اتحاد خود با روسیه شدند اما دوباره در ۱۷۰۹ به این کشور پیوستند. همچنین، [[جرج اول بریتانیای کبیر|جرج اول]]، دوک [[برونسویک-لونبورگ]] (هانوور)، نیز در ۱۷۱۴ از طرف هانوور و در ۱۷۱۷ هم از طرف بریتانیا وارد جنگ شد. به علاوه، [[فریدریش ویلهلم اول پروس|فریدریش ویلهلم اول]] فرمانروای [[براندنبورگ-پروس]] نیز در ۱۷۱۵ به این ائتلاف بر ضد سوئد پیوست.
 
[[شارلکارل دوازدهم سوئد|شارلکارل دوازدهم]] نیز ارتش سوئد را رهبری می‌کرد. متحدان سوئد [[هولشتاین-گوتورپ]]، چندین اشراف زاده لهستانی به رهبری [[استانیسلاو لکزینسکی]] و [[قزاق]]‌ها به رهبری [[ایوان مازپا]] بودند. [[امپراتوری عثمانی]] نیز در اثنای جنگ به شارلکارل دوازدهم امان داد و با سوئد بر ضد روسیه همکاری کرد.
 
جنگ هنگامی آغاز شد که ائتلافی از [[دانمارک-نروژ]]، [[انتخابی ساکسونی|ساکسونی]] و [[روسیه تزاری|روسیه]] به قلمرو [[امپراتوری سوئد|سوئد]] و [[هولشتاین-گوتورپ]] حمله کردند. در این هنگام، شاه سوئد شارلکارل دوازدهم تنها ۱۸ سال داشت و عملاً فاقد هیچ گونههرگونه تجربه‌ای در امور نظامی بود. سوئدی‌ها در ابتدا روسیه و دانمارک را شکست داده و حتی طی [[پیمان تراوندال]]، دانمارک را مجبور به خروج از جنگ ساختند. سپس، شارلکارل دوازدهم برای شکست دادن روس‌ها وارد خاک روسیه شد اما در [[جنگ پلتاوا|نبرد پلتاوا]] در ۱۷۰۹ شکست خورد. شارلکارل دوازدهم به سرزمین‌های امپراتوری عثمانی گریخت. امپراتوری عثمانی به کمک شارلکارل شتافت و در لشکرکشی رودخانه [[پروت]] بر روس‌ها فایق آمد اما همچنان روسیه دست بالا را در نبرد داشت.
 
هنگامی که شارلکارل دوازدهم با عجله به سوی سوئد بازگشت، با حمله روسیه از سمت شرق و حمله دانمارک از سمت غرب مواجه شد و زمانی که برای شکست دادن دانمارکی‌ها در ۱۷۱۸ به نروژ رفته بود، در [[محاصره فردریکستن]] کشته شد. سرانجام این جنگ با شکست سوئد و انعقاد [[پیمان نیستاد|پیمان صلح نیستاد]] در ۱۷۲۱ میلادی پایان یافت.
 
این جنگ که با شکست سوئد و مطرح شدن روسیه به عنوان یک قدرت اروپایی و یک بازیگر جدید در صحنه سیاسی اروپا پایان یافت، صحنه سیاسی اروپا را دگرگون ساخت. سال‌های پایانی این جنگ، همراه بود با انعقاد [[پیمان‌های استکهلم (جنگ بزرگ شمالی)|پیمان‌های استکهلم]] (۱۷۱۹) میان سوئد با هانوور و پروس، [[پیمان فردریکسبرگ]] (۱۷۲۰) میان سوئد و دانمارک و سرانجام، [[پیمان نیشتاد]] میان سوئد و روسیه.
 
سوئد طی این عهدنامه‌ها، تمامی ایالات بالتیک و پومرانی سوئد را از دست داد. همچنین، اتحاد سوئد با هولشتاین-گوتورپ نیز خاتمه یافت. در سوئد نیز با مرگ شارلکارل دوازدهم، دوره [[پادشاهی مطلقه]] به سرآمد و عصر آزادی به مدت ۵۰ سال آغاز شد.
 
== منابع ==