باز کردن منو اصلی

تغییرات

ابرابزار
{{دیگر کاربردها|آمریکا}}
{{coord|19|00|N|96|00|W|type:country_source:kolossus-cawiki|display=title}}
{{دادگان قاره‌ها
{{Use American English|date=December 2015}}
|image = [[Fileپرونده:Americas (orthographic projection).svg|300px|200px]]
{{Use mdy dates|date=November 2015}}
|area = ۴۲٬۵۴۹٬۰۰۰ کیلومتر مربع km<sup>2</sup> (16,428,000 mi<sup>2</sup>)
{{Infobox Continent
||population = ۹۱۰٬۷۲۰٬۵۸۸ نفر
|title = The Americas
|density =۲۱ نفر در کیلومتر مربع
|image = [[File:Americas (orthographic projection).svg|300px|200px]]
|countries = ۳۵ کشور
|area = ۴۲٬۵۴۹٬۰۰۰ کیلومتر مربع km<sup>2</sup> (16,428,000 mi<sup>2</sup>)
|dependencies = ۲۳ ناحیه{{سخ}}<small>''مرتبط: [[فهرست کشورها و قلمروها در قاره آمریکا|فهرست کشورها{{سخ}} و قلمروها در قاره آمریکا]]''{{سخ}}</small>
||population = ۹۱۰٬۷۲۰٬۵۸۸ نفر
|languages = [[زبان اسپانیایی|اسپانیایی]]، [[زبان انگلیسی|انگلیسی]]، {{سخ}}[[زبان پرتغالی|پرتغالی]]، [[زبان فرانسوی|فرانسوی]][[زبان کچوا|Quechua]], [[زبان کریول آییسینی]]، [[زبان گوارانی|Guaraní]], [[زبان آیمارا|Aymara]], [[زبان ناهواتل]]، [[زبان هلندی|Dutch]] and [[#Languages|و غیره.]]
(ژوئیه ۲۰۱۳ تخمین)<ref name=PopulationofAmericas>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html |title=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |year=۲۰۱۳ |accessdate=September 30, 2013}}</ref>
|time = [[گرینویچ-۱۰]] تا [[گرینویچ±۰|گرینویچ]]
|demonym = [[American (word)|American]],<ref name="OEDAMERICAN" /> New Worlder,<ref name="OED|New Worlder">{{OED|New Worlder}}</ref> and [[wikt:Pan-American|Pan-American]]<ref>{{cite web|url=http://www.thefreedictionary.com/Pan-American|title=Pan-American – definition of Pan-American by The Free Dictionary|work=TheFreeDictionary.com|accessdate=September 8, 2014}}</ref> are used (see [[#English|usage]])
|cities =
|countries = ۳۵
|list_countries =
|dependencies =
|languages = [[زبان اسپانیایی|اسپانیایی]]، [[زبان انگلیسی|انگلیسی]]،{{سخ}}[[زبان پرتغالی|پرتغالی]]، [[زبان فرانسوی|فرانسوی]][[زبان کچوا|Quechua]], [[زبان کریول آییسینی]]، [[زبان گوارانی|Guaraní]], [[زبان آیمارا|Aymara]], [[زبان ناهواتل]]، [[زبان هلندی|Dutch]] and [[#Languages|و غیره.]]
|time = [[گرینویچ-۱۰]] تا [[گرینویچ±۰|گرینویچ]]
|cities =
{{unbulleted list
|[[List of metropolitan areas in the Americas|بزرگترین مناطق شهری]]:
<!--۱-->|[[مکزیکو سیتی]]<!--۲۱٬۴۰۴٬۴۳۵-->
<!--۲-->|[[سائو پائولو]]<!--۲۰٬۸۲۰٬۰۹۳-->
<!--3-->|[[New York City]]<!--۲۰٬۰۰۴٬۵۰۲-->
<!--۴-->|[[لس آنجلس]]<!--۱۳٬۱۳۱٬۴۳۱-->
<!--۵-->|[[بوئنوس آیرس]]<!--۱۳٬۰۷۴٬۰۰۰-->
<!--۶-->|[[ریو دو ژانیرو]]<!--۱۲٬۰۹۰٬۶۰۷-->
<!--۷-->|[[لیما]]<!--۹٬۷۳۵٬۵۸۷-->
<!--۸-->|[[شیکاگو]]<!--۹٬۵۳۷٬۲۸۹-->
<!--۹-->|[[بوگوتا]]<!--۹٬۰۲۳٬۳۴۴-->
<!--۱۰-->|[[دالاس]]<!--6,954,330 in DFW metro area as of July 1, 2014 as reported in the articles about دالاس and its metro area, citing official Census Bureau estimates of March 2015-->
<!--10 entries only. Based on various sources for Metropolitan area. -->
}}
}}
'''قارهٔ آمریکا''' {{به انگلیسی|Americas}} یکی از [[قاره]]‌های [[کرهٔ زمین]] است. این قاره ۸٫۳٪ از مساحت [[زمین]] و ۲۸٫۴٪ از [[مساحت]] [[خشکی]]‌ها را دربرمی‌گیرد. همچنین ۱۴٪ از [[جمعیت جهان]] (برابر با ۹۰۰ میلیون نفر) در این قاره زندگی می‌کنند. این قاره به سه بخشِ [[آمریکای شمالی]]، [[آمریکای مرکزی]] و [[آمریکای جنوبی]] بخش می‌شود.
 
در روزگار قدیم آمریکای شمالی به وسیله یک باریکه خشکی به قاره آسیا متصل بود. این باریکه خشک، [[آلاسکا]] را از باختر به قاره آسیا وصل می‌کرد؛ بنابراین در آن روزگار رفت و آمد بین قاره آسیا و قاره آمریکای شمالی میسر بود. نیاکان [[سرخپوستان]] قاره آمریکا نیز در آن زمان از همین باریکه از آسیا به قاره آمریکا کوچیده بودند.<ref name="موریس پارکر">موریس پارکر، برتا: فرهنگنامه پارکر، جلد اول. تهران: شرکت سهامی کتابهای جیبی با همکاری مؤسسه انتشارات فرانکلین. ترجمه و تنظیم و نگارش زیر نظر رضا اقصی. چاپ اول ۱۳۴۶. (در [[مالکیت عمومی]] به خاطر قدمت). مدخل امریکا،آمریکا، قاره‌های.</ref>
 
قاره آمریکا در [[نیم‌کره غربی]] قرار دارد. طول قاره‌های آمریکای شمالی و جنوبی از شمال به جنوب تقریباً ۱۴۵۰۰ کیلومتر است. کانال پاناما آن‌ها را به یکدیگر وصل کرده‌است. تمام قاره آمریکای شمالی در شمال [[خط استوا]] قرار دارد. اما قسمت بزرگی از قاره آمریکای جنوبی در جنوب خط استوا واقع شده‌است. به همین جهت، هنگامی که قاره آمریکای شمالی فصل تابستان را می‌گذراند در قسمت بزرگی از آمریکای جنوبی فصل زمستان است و به عکس.<ref name="موریس پارکر" />
 
بسیاری از مردم تصور می‌کنند که آمریکای جنوبی، به دنبال آمریکای شمالی، درست در جنوب قاره قرار دارد؛ ولی چنین نیست، زیرا آمریکای جنوبی نسبت به آمریکای شمالی خیلی بیشتر رو به مشرق پیش رفته‌است. [[کانال پاناما]] تقریباً در جهت غربی و شرقی قرار گرفته‌است.<ref name="موریس پارکر" />
 
بخش اعظم قاره آمریکا شمالی متعلق به کشور کانادا و ایالات متحده آمریکا و مکزیک است. در جنوب کشور مکزیک، هفت کشور کوچک قرار دارد. گاهی مجموعه خاک این کشورهای کوچک را [[آمریکای مرکزی]] می‌نامند. اما آمریکای مرکزی یک [[قاره]] جداگانه نیست، بلکه در واقع قسمتی از قاره آمریکای شمالی است. قاره آمریکای جنوبی ۱۳ کشور دارد.<ref name="موریس پارکر" />
 
گاه نام [[آمریکای لاتین]] را هم می‌شنویم. آمریکای لاتین به آن قسمت از دو قاره آمریکای شمالی و جنوبی می‌گویند که زبان مردم آن [[زبان اسپانیایی|اسپانیایی]] یا [[زبان پرتغالی|پرتغالی]] است، که هر دو در زبان قدیم [[لاتین]] ریشه دارند. آمریکای لاتین شامل کشور مکزیک و کشورهای آمریکای مرکزی و کشورهای آمریکای جنوبی می‌شود. زبان قسمت عمده مردم کانادا و ایالات متحده آمریکا انگلیسی است.<ref name="موریس پارکر" />
 
[[اقیانوس اطلس]] قاره آمریکا را از قاره اروپا جدا کرده‌است. این اقیانوس چندان پهناور است که تا چند سده ساکنان بر قدیم هیچ تصور نمی‌کردند که قاره دیگری هم آن سوی اقیانوس وجود داشته باشد. در همین حال اقیانوس بسیار پهناورتری به نام [[اقیانوس آرام]] بین قاره‌های آمریکا و آسیا قرار دارد. پس از آنکه اروپاییان قاره‌های آمریکا را کشف کردند نام آن را بر جدید نهادند. کشورهایی که در قاره‌های آمریکا قرار دارند معمولاً نسبت به کشورهای [[بر قدیم|بَرّ قدیم]] جوان‌تر هستند.<ref name="موریس پارکر" />
 
== جغرافیای طبیعی ==
[[پرونده:N&SAmerica-pol.jpg|بندانگشتی|300px|نقشهٔ سیاسی قارهٔ آمریکا]]
از ساختارهای طبیعیِ این قاره می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:{{سخ}}
رشته [[کوه‌های راکی]]، رشته [[کوه‌های آند]]، [[خلیج مکزیک]]، [[دریای کارائیب]]، [[جنگل‌های آمازون]]، [[بیابان آتاکاما]] ([[شیلی]])، کوه‌های گویان، [[رودخانهٔ می‌سی‌سی‌پی|رودخانه می‌سی‌سی‌پی]]، [[دریاچهٔ سوپریور|دریاچه سوپریور]] و…
 
== کشورها ==
 
== اقتصاد ==
[[پرونده:N&SAmerica-pol.jpg|بندانگشتی|300px|نقشهٔ سیاسی قارهٔ آمریکا]]
برخلاف کشورهای آمریکای شمالی، که وضعیت اقتصادیِ خوبی دارند، بیشتر کشورهای [[آمریکای لاتین]] (شامل آمریکای جنوبی و مرکزی) اوضاع اقتصادیِ چندان خوبی ندارند. تنها [[برزیل]]، [[آرژانتین]]، [[ونزوئلا]] و [[کلمبیا]] هستند که اقتصاد نسبتاً بهتری دارند. تقریباً همهٔ کشورهای [[آمریکای مرکزی]] (که غالباً جزیره‌ای هستند) از صنعت [[توریسم]] کسب درآمد می‌کنند.{{سخ}}
در سرتاسر قارهٔ آمریکا، فقط دو کشور [[بولیوی]] و [[پاراگوئه]] هستند که به [[دریاهای آزاد]] راه ندارند و فاقد [[ساحل|سواحل]] و [[بندر|بنادر]] هستند که این دو کشور (خصوصاً [[بولیوی]]) فقیرترین کشورهای آمریکایی هستند.
 
== جغرافیای طبیعی ==
از ساختارهای طبیعیِ این قاره می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:{{سخ}}
رشته [[کوه‌های راکی]]، رشته [[کوه‌های آند]]، [[خلیج مکزیک]]، [[دریای کارائیب]]، [[جنگل‌های آمازون]]، [[بیابان آتاکاما]] ([[شیلی]])، کوه‌های گویان، [[رودخانهٔ می‌سی‌سی‌پی|رودخانه می‌سی‌سی‌پی]]، [[دریاچهٔ سوپریور|دریاچه سوپریور]] و…
 
== کشف قارهٔ آمریکا ==
لیف اریکسون، مشهور به لیف خوش شانس، پسر [[اریک سرخ]] و یک وایکینگ بود. او در سال ۱۰۰۱ میلادی، هنگامی که گرفتار توفان شده بود و کشتی او از مسیر خود منحرف شد، به سوی [[گرینلند]] رفت. او هنگامی که در سرزمینی به نام [[نیوفاندلند (جزیره)|نیوفاندلند]] پا گذاشت، نخستین فرد اروپایی (حدود ۵۰۰ سال پیش از کریستف کلمب) بود که به آمریکای شمالی گام نهاده بود. او آن سرزمین را بخاطر انگور فراوان و درخت‌های بزرگ توت وحشی که در آنجا یافت می‌شد، وینلند نامید که به معنی سرزمین شراب است. او همچنان در طول خط ساحلی به پیش رفت و سرزمین‌های مارکند (سرزمین جنگلی) و هلولند (سرزمین سنگ‌ها) را یافت. چنین بر می‌آید که این دو سرزمین، جزایر لابرادور و بافین بوده‌اند. در سال‌های پسین، وایکینگ‌ها و مهاجران دیگری به وینلند آمدند اما برای مدتی طولانی در آنجا نماندند.
 
در سال [[۱۴۹۲ (میلادی)|۱۴۹۲]] میلادی [[کریستف کلمب]]، [[دریانوردی|دریانورد]] [[اسپانیا|اسپانیایی]]، قارهٔ آمریکا را به‌صورت رسمی کشف کرد، اما او تصور می‌کرد که به سرزمین [[هند]] رسیده‌است. به همین دلیل، مردم آن منطقه را «هندی» نامید. اما تقریباً پنج سال بعد از کشف کریستف کلمب، آمریکو وسپوس ایتالیایی به آمریکا سفر کرد و چون کریستف کلمب فرض کرد به هند سفر کرده آمریکو آن قاره را به نام خود ثبت کرد.
 
ولی بخاطر اینکه کریستف کلمب قاره آمریکا را نخست کشف کرد نام کشور کلمبیا را به نام او نام گذاری کردند.
{{ویکی‌انبار-رده|America}}
{{قاره‌های جهان}}
 
== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Americas&oldid=732453160|عنوان = Americas|زبان =انگلیسی|بازیابی =‏۹ اوت ۲۰۱۶}}
 
۱۴۱٬۶۲۷

ویرایش