تفاوت میان نسخه‌های «خطبه فدکیه»

۴٬۷۹۰ بایت اضافه‌شده ،  ۱ سال پیش
←‏زمینه تاریخی: افزودن مطلب
(با فرض حسن نیت ویرایش 5.121.114.49 (بحث) خنثی‌سازی شد: القاب ممنوع است. ([[وپ:توین...)
(←‏زمینه تاریخی: افزودن مطلب)
 
== زمینه تاریخی ==
{{اصلی|اختلاف مالی فاطمه و عباس با ابوبکر|فدک}}
فدک ناحیه‌ای در نزدیک [[خیبر]] و با فاصلهبه‌فاصلهٔ دو تا سه روز راه پیاده تا [[مدینه]] بودقرار داشت که از آب کافی برخوردار بود و خرمای فراوانی در آن به عمل می‌آمد.<ref>{{cite book|last1=Akhtar Rizvi|first1=Sayyid Saeed|title=Fadak|publisher=Dar es Salaam|location=Tanzania|page=1|url=https://books.google.com/books?id=Y06lAgAAQBAJ&pg=PA1&dq=fadak&hl=en&sa=X&ei=i6c8VNu4Aae-ygOHrIDoDQ&ved=0CCAQuwUwAA#v=onepage&q=fadak&f=false|accessdate=14 October 2014}}</ref>
این زمین پیش از [[اسلام]] متعلق به [[یهودیان]] [[بنی نظیربنی‌نضیر]] بود و محمد با صلح آن را به دستبه‌دست آورد.<ref>{{cite book|last1=Hakim|first1=Sayyid Manthir|title=Fatimah Al - Zahra|isbn=1-4969-2695-1|page=12}}</ref>
 
پس از وفات [[محمد]]، [[پیامبر اسلام]]،اسلام، کشمکشی بین [[ابوبکر]]،ابوبکر، [[خلیفه]]خلیفهٔ وقت، از یک طرفازیک‌سو و فاطمه و [[عباس بن عبدالمطلب|عباس]]، (عموی محمد)محمّد، ازسوی‌دیگر بر سر اموال محمدمحمّد بوجودبه‌وجود آمد. به‌گفتهٔ ولیری در دانشنامهٔ اسلام، این اختلاف بر سر اموالی مانند فدک و سهمی از [[خیبر]] بود. فاطمه و عباس ادعای تملک و به ارث رسیدنبه‌ارث‌رسیدن این اموال را داشتند. اما از طرف دیگرازدیگرسو ابوبکر از دادن این اموال به آنان سر باز زد با این استدلال که پیامبر به او گفته‌است که اموال او به ارث نمی‌رسد و باید صرف [[صدقه]] شود. بررسی احادیث نشان می‌دهد که در طی دو مرحلهمرحله، فاطمه در این مورد با ابوبکر به جدال پرداخت که در مرحلهمرحلهٔ اول عباس نیز در این اختلاف حضور داشت.<ref name="EoI">{{پک|Veccia Vaglieri|1991|کف=Fatima|ک=Encyclopedia of Islam|ص=844-850۸۴۱–۸۵۰|زبان=en}}</ref> ویلفرددر مادلونگبرخی می‌گوید،منابع ابوبکراهل بدینسنت ترتیب،مانند نه[[طبری]] تنهابه اموالمصادرهٔ خاندانفدک، محمداعتراض رافاطمه، ازپاسخ اختیارابوبکر آنهاو درآورد،خشم بلکهفاطمه اظهارنسبت کردبه کهاو اگراشاره آنهاشده نیازیا مالیبرخی داشتهمانند باشند[[بلاذری]] صدقهمفصل‌تر بگیرندموضوع را نقل کرده‌اند. ایناما کاربیشتر درآن‌ها از مخالفدید قطعیمیراث به آن نگریسته‌اند و با [[سنتگزارش محمد]]گفتهٔ بود کهابوبکر خاندانشموضوع را بهختم جهتکرده‌اند [[آیهو تطهیر|موقعیتگاهی طهارت]]تا جایی پیش رفته‌اند که گفته‌اند فاطمه پس از پذیرششنیدن صدقهاستدلال منعابوبکر کردهاز بود.اعتراض همچنین،دست بهکشید. اینازسوی‌دیگر، ترتیبپژوهشگران پرداختشیعه سهمبراساس ویژهمنابع ([[خمس]])اهل آنهاسنت، ازگزارش‌های غنائماحتجاج‌های وفاطمه [[الفی|فیء]]زهرا هیچرا توجیهینقل نداشتکرده‌اند. علاوهآنان بربرپایهٔ آن،همین اینمنابع حدیثنشان داده‌اند که ابوبکرپس طرحاز کرد،مصادرهٔ بهفدک ابوبکربه‌دست اینابوبکر، اعتبارفاطمه رازهرا می‌دادبارها کهبا محمداو بهو اودر دستورهایمنظر ویژه‌ایعمومی برایاحتجاج خلافتکرده‌است. پسدر یکی از خوداین دادهگزارش‌ها است.که چنان‌کهدر حضور [[عایشهمهاجرین|مهاجر]] می‌گوید،و [[انصار]] انجام شده، فاطمه پسگفته ازکه آنفدک ابوبکر[[هبه (بخشش)|هبهٔ]] پیامبر است و بر این گفتهٔ خویش، علی، حسن، حسین و [[ام‌ایمن]] را ترکشاهد کردآورد؛ و تاپس ششاز ماهآن بعدادامه داده که ازحدیث دنیامورداستناد رفتابوبکر بارا وینه‌تنها سخنکسی نگفت.نشنیده، علیبلکه نیز،برخلاف فاطمه[[نص]] راصریح شبانهقرآن دفناست. کرداما واین بهاستدلال‌ها خلیفهمورداعتنا اطلاعواقع ندادنشد.<ref>Madelung,{{پک|عالم‌زاده|۱۳۷۸|ف=ابوبکر|ک=دائرةالمعارف 1997,بزرگ p. 50 and 51اسلامی|ص=۲۳۱}}</ref>
 
ویلفرد مادلونگ می‌گوید ابوبکر بدین‌ترتیب، نه‌تنها اموال خاندان محمّد را از اختیار آن‌ها درآورد، بلکه اظهار کرد که اگر آن‌ها نیاز مالی داشته‌باشند صدقه بگیرند. این کار در مخالفت قطعی با [[سنت (پیامبر اسلام)|سنت محمّد]] بود که خاندانش را به‌جهت [[آیه تطهیر|موقعیت طهارت]] از پذیرش صدقه منع کرده‌بود. هم‌چنین، بدین‌ترتیب پرداخت سهم ویژهٔ ([[خمس]]) آن‌ها از غنائم و [[الفی|فیء]] هیچ توجیهی نداشت. علاوه‌برآن، این حدیث که ابوبکر طرح کرد، به ابوبکر این اعتبار را می‌داد که محمّد به او دستورهای ویژه‌ای برای خلافت پس از خود داده‌است. چنان‌که [[عایشه]] می‌گوید، فاطمه پس از آن ابوبکر را ترک کرد و تا شش ماه بعد که از دنیا رفت با وی سخن نگفت. علی نیز، فاطمه را شبانه دفن کرد و به خلیفه اطلاع نداد.<ref>{{پک|Madelung|2004|ک=The Succession to Muhammad|ص=50–51|زبان=en}}</ref> به‌طور طبیعی موضع شیعیان بر این است که این اموال متعلق به فاطمه‌است و آن‌ها توسط ابوبکر غصب شده‌است.<ref>{{پک|Veccia Vaglieri|1991|ف=Fatima|ک=Encyclopedia of Islam|ص=۸۴۱–۸۵۰|زبان=en}}</ref> سید جعفر شهیدی، از افراد غیرشیعه‌ای چون [[ابن ابی الحدید]] و [[یحیی بن ابی‌زید علوی|نقیب بصری]] یاد می‌کند که به نقل رویداد [[خطبه فدکیه|خطبهٔ فدکیه]] پرداخته‌اند. او با این استدلال که این افراد — اهل سنت [[معتزلی]] — سودی از جعل این روایات نمی‌بردند، رویداد دعوای حقوقی فدک را صحیح می‌داند.<ref>{{پک|شهیدی|۱۳۹۴|ک=زندگانی فاطمه زهرا (س)|ص=۱۳۶}}</ref>
 
افزون‌بر این احتجاج‌ها، گزارش‌های واگذاری مجدد فدک به فاطمه یا فرزندان او در کتاب‌های تاریخ و حدیث اهل سنت و شیعه، دلیل روشنی بر حقانیت دعوی فاطمه از سوی پژوهشگران شیعه دانسته شده‌است، مانند گزارش نوشتن سند مالکیت فدک برای فاطمه از سوی ابوبکر،<ref group="یادداشت">پیرامون این سند، لامنس نسبت به حسن نیت ابوبکر مردد است و بر این باور است که فاطمه نیز به سازش ابوبکر و عمر با یکدیگر یقین داشته‌است. ببینید: {{پک|عالم‌زاده|۱۳۷۸|ف=ابوبکر|ک=دائرةالمعارف بزرگ اسلامی|ص=۲۳۱}}</ref> و پس از او، بازگرداندن فدک به فرزندان فاطمه در دوره‌های گوناگون توسط [[عمر بن عبدالعزیز|عمر بن عبدالعزیز اموی]]، [[سفاح|سفاح عباسی]]، [[مهدی (خلیفه)|مهدی عباسی]] و [[مأمون|مأمون عباسی]]. برخی از اهل سنت، مصادرهٔ فدک را [[اجتهاد]] دانسته‌اند. اما شیعه با توجه به این‌که این مصادره، تنها مصادرهٔ ابوبکر بوده و ازسوی‌دیگر بخشش‌های فراوانی از بیت‌المال برای مستحکم‌کردن خلافت در منابع گزارش شده، با نکوهش این کار، رنجاندن فاطمه را — که با توجه به حدیث پیامبر، مساوی با رنجاندن خدا و پیامبر اوست — گناهی بزرگ از سوی ابوبکر دانسته‌اند.<ref>{{پک|عالم‌زاده|۱۳۷۸|ف=ابوبکر|ک=دائرةالمعارف بزرگ اسلامی|ص=۲۳۱–۲۳۲}}</ref>
 
== خصوصیات متن خطبه ==