تفاوت میان نسخه‌های «خطبه فدکیه»

←‏اسناد: ویرایش و تصحیح (جزئی)
(←‏پیوند به بیرون: ویرایش و تصحیح (جزئی))
(←‏اسناد: ویرایش و تصحیح (جزئی))
 
== اسناد ==
راویان اصلی این خطبه در آثار اهل سنت و شیعه عبارتند از: زینب، حسین بن علی، [[محمد باقر]]، [[عایشه]]، [[ابن عایشه]]، [[ابن‌عباس]]، [[عبدالله بن حسن مثنی|عبدالله بن حسن بن حسن]]، ابوهشام محمد، [[عوانه بن حسین|عوانه]] و [[عطیه عوفی]]. تعداد سندهای این خطبه بیش از بیست سند است.<ref>{{پک|فتاحی‌زاده|رسولی راوندی|زمستان ۱۳۹۳|ف=اسناد و شروح خطبه‌ها|ک=سفینه}}</ref> قدیمی‌ترین سند این خطبه کتاب ''[[بلاغات النساء]]'' اثر [[ابن طیفور|ابوالفضل مروزی]] (وفات ۲۸۰ ه‍.ق) است. این خطبه به‌عنوان دومین گفتار آن کتاب — پس از خطبه‌ای نکوهش‌آمیز از [[عایشه]] دختر [[ابوبکر]] — آورده شده‌است.<ref>{{پک|شهیدی|۱۳۹۴|ک=زندگانی فاطمه زهرا (س)|ص=۱۲۰}}</ref>
 
قدیمی‌ترین سند این سخنرانی کتاب «بلاغات‌النساء» نوشته ابوالفضل احمد بن ابی طاهر مروزی است. این خطبه به عنوان دومین گفتار آن کتاب (پس از مرثیه [[عایشه]] در فوت [[ابوبکر]]) آورده شده است. [[علامه مجلسی]] این خطبه را در جلد بیست و نهم کتاب [[بحار الانوار]] آورده و لغات آن را نیز شرح نموده و برخی مضامین آن را نیز تبیین نموده‌است.<ref>بحارالانوار، ج ۸، ص ۱۱۴.</ref> [[سید جعفر شهیدی]]، از افراد غیر شیعه‌ای همچون [[ابن ابی الحدید]] و نقیب بصری یاد می‌کند که به نقل رویداد خطبه فدکیه پرداخته‌اند. او با این استدلال که این افراد (اهل سنت معتزلی) سودی از جعل این روایات نمی‌بردند رویداد دعوای حقوقی فدک را صحیح می‌داند.<ref>زندگانی حضرت زهرا نوشته سید جعفر شهیدی قابل دسترسی در [http://www.tebyan.net/index.aspx?CONTENT=&PageIndex=18&METADATAID=736&PERSONALID=0&PID=102834&PageSize=1&VOLUME=1&NAVIGATEMODE=TextSearch&BOOKID=17058&PARENTID=0 اینجا] ص ۱۹</ref>
 
دنیس صوفی می‌نویسد «احادیثی که بر دخیل‌بودن فاطمه در رویدادهای پس از وفات پیامبر دلالت دارند، باوجود جانب‌دارانه‌بودن‌شان حاوی مقداری حقیقت هستند. به‌این‌دلیل که اهل سنّت نتوانستند به‌طور کامل آنچه را که به‌وضوح برای بازسازی تاریخ‌شان زیان‌آور بود محو کنند: این مسئله که فاطمه با ابوبکر بر سر ضبط خلافت و املاک پیامبر دعوا داشته‌است، این‌که فاطمه هیچ‌گاه او را به‌خاطر کارهایش نبخشید، و این‌که وفات او برای مدتی — احتمالاً به‌خواست خود فاطمه — مخفی نگاه داشته‌شد تا مانع سرپرستی ابوبکر از مراسم کفن و دفن فاطمه شود. چیزی که در این مورد کنایه‌آمیز است، این است که این پنجرهٔ کوچک به شخصیت فاطمه توسط اهل سنّت نادیده گرفته‌شده یا کوچک شمرده‌شده ولی توسط شیعیان بزرگ شده و بیش از اندازه روی آن تأکید شده‌است.»<ref>{{پک|Soufi|1997|ک=The Image of Fatima in Classical Muslim Thought|ص=206|زبان=en}}</ref> او بر آن است که به خاطر تواتر روایت‌های رنجش فاطمه از ابوبکر، چنین می‌نماید که مراسم کفن و دفن فاطمه به‌خواستهٔ خودش شب‌هنگام برگزار شده تا ابوبکر همچون رئیس اجتماع اسلامی نتواند در مراسم تشییعش دستی داشته‌باشد.<ref>{{پک|Soufi|1997|ک=The Image of Fatima in Classical Muslim Thought|ص=126|زبان=en}}</ref>