تفاوت میان نسخه‌های «خاک‌سپاری»

جز
اصلاح فاصله مجازی + اصلاح نویسه با استفاده از AWB
جز (اصلاح فاصله مجازی + اصلاح نویسه با استفاده از AWB)
 
=== ثواب تشییع جنازه ===
فضیلت تشییع جنازه فراوان و ثوابش بسیار قابل توجه است، تا آنجا که در [[حدیث]] آمده‌است: «کسی که جنازه ایجنازه‌ای را تشییع کند، با هر قدمی که برمی‌دارد، تا زمانی که برگردد صد هزار هزار حسنه خواهد داشت و صد هزار هزار [[گناه]] از او محو می‌شود و صد هزار هزار درجه اش بالا برده می‌شود و اگر بر میّت [[نماز میت|نماز]] هم بگزارد صد هزار هزار [[ملائکه]] او را مشایعت می‌کنند که همه‌شان برای او استغفار می‌کنند؛ و اگر در [[دفن]] حاضر شود خداوند صد هزار هزار ملائکه را مأمور خواهد کرد تا روز [[قیامت]] برای او طلب مغفرت کنند؛ و هر کس بر جنازه ایجنازه‌ای نماز بگزارد [[جبرئیل]] و هفتاد هزار هزار ملائکه بر او نماز می‌گزارند و گناهان گذشته اش بخشیده می‌شود و چنانچه بماند تا او را دفن کند و خاک بر او بریزد، در مقابل هر قدمی که از هنگام شرکت در تشییع جنازه تا بازگشت به منزل خود برمی‌دارد یک قیراط پاداش خواهد داشت و قیراط هم‌وزن کوه احد است که در کفه ترازوی اعمال او گذاشته می‌شود».<ref>تحریر الوسیلة، ترجمه فارسی، ج1، ص: 89</ref>
 
=== آداب تشییع جنازه ===
# کسی که جنازه را حمل می‌کند، هنگام حمل جنازه بگوید: «بسم اللَّه و باللَّه وصلی اللَّه علی محمّد و آل محمّد، اللهم اغفر للمؤمنین و المؤمنات».
# جنازه را بر دوش بگذارند و ببرند و روی چهارپا و مانند آن برده نشود، تا از ثواب آن محروم نشوند، مگر آن‌که عذری باشد مثل دوری راه، البته حمل جنازه با چهارپا و مانند آن، معلوم نیست که مکروه باشد.
# تشییع کنندهتشییع‌کننده در حال خشوع و تفکر باشد و چنین تصور کند که خود او را برداشته و می‌برند و او بازگشت به دنیا را خواهش کرده و اجابت شده‌است.
# در حال تشییع پیاده باشد و سوار شدن در آن حال مکروه است، مگر آن‌که معذور باشد، البته در وقت بازگشتن مکروه نیست.
# پشت سر جنازه یا در یکی از دو طرف آن راه برود و اولی (پشت سر) افضل است.
# هر تشییع کنندهتشییع‌کننده هر چهار طرف تابوت را بردارد و بهتر است اول جلوی تابوت طرف راست میّت را بر دوش راست بگذارد سپس طرف راست آخر تابوت را روی دوش راست بگذارد بعد از آن طرف چپ آخر تابوت را روی دوش چپ بگذارد، آنگاه به قسمت چپ جلوی تابوت رفته آن را روی دوش چپ بگذارد.
# صاحب عزا پابرهنه باشد و عبای خود را از دوش بردارد یا به طوری کهبه‌طوری‌که مناسب شخص عزادار است وضع ظاهری خود را تغییر دهد تا اینکه معلوم شود او صاحب عزا است.
# خندیدن و لهو و لعب و برداشتن عبا برای غیر صاحب عزا و تند راه رفتن به طوری کهبه‌طوری‌که منافی مدارای با میّت باشد خصوصاً دویدن، در تشییع جنازه مکروه است، بلکه سزاوار است که تشییع کنندگان در راه رفتن میانه‌روی نمایند.
# آتش بردن پشت سر جنازه در حال تشییع مکروه است، مگر در شب که چراغ یا هر روشنایی دیگر مکروه نیست.
# در موقع عبور جنازه، برخاستن شخص نشسته مکروه است، مگر آن‌که میّت کافر باشد که در این صورت برمی‌خیزد.
# مرده مسلمان باید در زمین مباح دفن گردد از این‌رو دفن جنازه در مساجد، مدارس موقوفه، یا زمین‌های وقفی که به منظور و غرض معینی جز دفن مردگان وقف شده ممنوع است؛
# بنابر فتوای جمعی از فقهای امامیه دفن مرده مسلمان در گور مرده دیگری که هنوز جسد او متلاشی و نابود نشده‌است ممنوع و حرام است؛
# وجوب دفن مرده مسلمان اختصاص به جسد کامل ندارد بلکه قطعات و اجزای جدا شده از بدن او که در آنهاآن‌ها روح دمیده شده همچون یک دست و پا یا انگشتان و جز اینها نیز باید پس از غسل و کفن و دفن گردند، اما اجزایی که روح در آنهاآن‌ها ندمیده‌است همچون مو، دندان، ناخن دلیلی بر وجوب دفن آنهاآن‌ها نمی‌باشد؛
# حکم وجوب دفن محترمانه با شرایط پیشگفته نه تنها شامل تمامی مسلمانان است بلکه شامل کودک زاده شده از راه زنای دو مسلمان و کودکی که از نطفه مسلمان در شکم کافر کتابی به وجود آمده نیز می‌گردد و در صورت اخیر در فرض مادر کافر به احترام فرزندش باید در گورستانهای مسلمانان پشت به قبله بر روی دست چپ یا راست به گونه‌ای دفن گردد که صورت جنین مسلمان او به سمت قبله قرار گیرد.<ref name="پایگاه حوزه نت">[http://www.hawzah.net/Per/F/do.asp?a=FBCF.HTM پایگاه حوزه نت]</ref>
 
# یکی از مستحباتی که در روایات تأکید فراوانی بر انجام آن شده‌است تلقین مرده می‌باشد یعنی هنگامی که درون قبر خوابانیده شد معتقدات دینی از توحید پروردگار و اقرار به پیامبری خاتم پیامبران (ص) و امامان معصوم (ع) و اعتقاد به سؤال و پرسش دو ملائکه به نامهای نکیر و منکر بدو یادآوری گردد، بنابر روایات روح مرده از هنگام مفارقت و جدا شدن از جسد او تا هنگام دفن در اطراف او در پرواز است و ناظر همه وقایع است از این رو مستحب است برای آخرین بار احکام شرعی و معتقدات دینی بدو یادآوری شود تا مرده که در آغاز سخت‌ترین لحظات زندگی برزخی خود است بتواند بر هول و وحشت قبر فائق آید و زبان به سخن حق با ملائکه بگشاید؛
# مستحب است کسی که مرده را دفن می‌کند پس از دفن او از سمت پای مرده از قبر بیرون آید؛
# مستحب است دفن کنندهدفن‌کننده با طهارت و پاکی اقدام به دفن مسلمان کند؛
# مستحب است مردمان تشییع کنندهتشییع‌کننده بجز آنانی که با مرده رابطه قرابت نسبی دارند با پشت دست به درون گود او خاک ریخته و آن را پر کنند در حالی که (انا لله و انا الیه راجعون) را بر زبان می‌رانند؛
# مستحب است گور را به ارتفاع ۴ انگشت از زمین بالا آورده و آن را مربع بسازند و روی آن را صاف و مسطح (و نه کوهان دار) قرار دهند؛
# مستحب است برای قبر علامتی قرار دهند تا شناخته شود و بر روی آن آب بپاشند (پاشیدن آب بنابر برخی روایات تا ۴۰ روز یا ۴۰ ماه مستحب است) آن گاه تشییع کنندگان انگشتان خود را بر روی قبر قرار داده و برای شادی روح او سوره فاتحة الکتاب و سوره (انا انزلناه) را قرائت کنند و برای او طلب رحمت و غفران از خداوند نمایند؛ و بنابر روایات از سر انگشت هر یک از دعا کنندگان بر گور مرده نوری به سمت مرده سرازیر می‌گردد که موجب شادی روح او می‌شود؛
# مستحب است درون دهان مرده عقیق گذاشته شود که بر روی آن اسماء جلاله و پیامبر (ص) و امامان (ع) نوشته شده باشد؛
# مستحب است مردمان به خانواده مرده و فرزندان و نزدیکان او تا ۳ روز تسلیت داده و برای مرده آنان با خواندن قرآن و دعا طلب رحمت و آمرزش نمایند؛
# مستحب است مردم برای خانواده عزادار که به علت اشتغال به دفن مرده و عزاداری بر او پخت‌وپز نکرده‌اند خوراک فرستاده و از خوردن خوراک نزد آنهاآن‌ها امتناع ورزند که بنابر روایات بسیار مکروه و ناشایست است؛
# مستحب است ۴۰ یا ۵۰ نفر از مردمان نیکوکار در هنگام دفن یا پیش یا پس از آن شهادت به درستکاری مرده بدهند؛
# مستحب است نزدیکان مرده بر او سوگواری و عزاداری و گریه کنند لیکن ثواب بازماندگانی که بر مصیبت او صبر نموده و خود را با یادآوری مصیبتهایی که بر پیامبر (ص) و امامان (ع) وارد شده تسلی دهند و اجر خود را از درگاه خداوند بخواهند بیشتر است؛
 
=== مکروهات دفن ===
بنابر روایات و فتاوای فقهاء امامیه برخی رفتارها و کارها هنگام دفن مرده مکروه و ناشایست است از این رو از انجام آنهاآن‌ها نهی کراهتی شده‌است بدین معنی که بر مسلمانان سزاوار نیست این کارها را انجام دهند و بهتر آن است که از انجام آنهاآن‌ها دوری کنند، این کارها عبارتند از:
# دفن کردن دو مرده در یک گور (و بنابر برخی فتاوا این کار حرام است) مگر در مواقع ضرورت که در این صورت باید میان آن دو مانعی نظیر دیوار قرار داد؛
# فرش کردن کف قبر با سنگهایسنگ‌های قیمتی یا سنگ مرمر یا آجر یا چوبهای قیمتی و گرانقیمت مگر در زمینهایزمین‌های مرطوب، اما ساختن یا پوشانیدن دیوار گور با این‌گونه سنگهاسنگ‌ها و چوبها مانعی ندارد؛
# دفن کردن فرزند توسط پدر یا مطلق ارحام به وسیله ارحام نزدیک، مگر در صورت اضطرار، از این حکم کراهتی دو مورد استثنا شده‌است: نخست دفن زن به وسیله شوهرش، و دیگر دفن زن به وسیله مردان محرم خود؛
# اقدام ارحام مرده به پرکردن گور مرده از خاک که بنابر روایات این کار سبب قساوت قلب می‌گردد؛
# ساختمان کردن بر روی گور مردمان بجز گور پیامبران و امامان و بزرگان و علمای دین؛
# ساختن مسجد بر روی گور مردمان بجز گور پیامبران و امامان (ع) و بزرگان و علمای دین؛
# نشستن بر روی گور و ادرار کردن و نجس کردن قبرها در گورستانها یا خندیدن و سبک سری در گورستانها، یا راه رفتن بر روی گورها یا تکیه دادن به آنهاآن‌ها مگر در حال ضرورت؛
# دفن مرده در خانه‌های مسکونی؛
# سخن گفتن دربارهٔ مسائل دنیایی در گورستان؛
۱۳۳٬۲۴۲

ویرایش