باز کردن منو اصلی

تغییرات

جز
اصلاح فاصله مجازی + اصلاح نویسه با استفاده از AWB
[[پرونده:SN1994D.jpg|بندانگشتی|چپ|[[اس ان ۱۹۹۴ دی|SN1994D]] به صورت ستاره‌ای درخشان در گوشهٔ پایین سمت چپ تصویر نور افشانی می‌کند!]]
پرجرم‌ترین [[ستاره]]‌های عالم، زندگی خود را با انفجاری عظیم به نام '''ابرنواختر''' {{انگلیسی|Supernova}} به پایان می‌برند. یک ابرنواختر زمانی رخ می‌دهد که یک ستارهٔ در حال مرگ شروع به خاموش شدن می‌کند. آن گاه به طوربه‌طور ناگهانی منفجر شده و مقدار بسیار زیادی نور تولید می‌کند و در پس خود یک هستهٔ کوچک نوترونی به جای می‌گذارد. نوترون سنگین‌ترین ماده در فضا است. مقداری نوترون به اندازهٔ یک سر سوزن می‌تواند هزاران تن جرم داشته باشد. [[ستاره]] مادهٔ خود را به سوی فضا پرتاب می‌کند و ممکن است [[درخشندگی]] آن چند روزی از کل یک [[کهکشان]] هم بیش تربیشتر باشد. هنوز هم می‌توان بقایای درخشان [[ستاره]]‌های منفجر شده را، که صدها یا هزاران سال پیش از هم پاشیده‌اند، دید. ابرنواخترها نادراند؛ در [[کهکشان راه شیری|کهکشان خودمان]] به طوربه‌طور میانگین در هر قرن یک یا دو ابرنواختر رخ می‌دهد که برخی از آن‌ها نیز در پس غبار [[کهکشان]] پنهان می‌شوند. آخرین ابرنواختر قطعی که در [[کهکشان راه شیری|راه‌شیری]] دیده‌شد، ابرنواختر کپلر در سال ۱۶۰۴ میلادی بود. اما اخترشناسان، به‌خصوص رصدگران آماتور، تعداد بسیار بیشتری را در دیگر [[کهکشان]]‌ها یافته‌اند.
 
[[پرونده:Keplers supernova.jpg|بندانگشتی|300px|چپ|تصویر پرتو ایکس دارای چند طول موج از باقی‌مانده ابرنواختر [[یوهانس کپلر|کپلر]] به نام [[اس‌ان ۱۶۰۴]]، تهیه‌شده در [[تلسکوپ فضایی چاندرا]].]]
 
==== گونهٔ دوم ====
ابرنواخترهای با هسته رمبنده می‌باشند که در حقیقت [[ستاره]]‌های پرجرمی هستند که سوخت هسته‌ای درونشان به اتمام رسیده‌است و با توجه به اینکه جرم هسته به ماوراء [[حد چاندراسخار]] یعنی بسیار بیشتر از ۱/۴ برابر جرم خورشید می‌رسد انقباض هسته تا رسیدن به فشار تبهگنی نوترونی ودرو در واقع تبدیل شدن ستاره به یک ستاره نوترونی ادامه پیدا می‌کند ودرو در نتیجه مواد در لایه‌های بالایی جو ستاره به شکل انفجار مهیب به بیرون پرتاب می‌شوند.
 
==== گونهٔ اول ====
 
=== نوع Ib و Ic ===
ابرنواخترهای نوع Ib و Ic فقط در بازوهای [[کهکشان مارپیچی|کهکشان‌های مارپیچی]] رخ می‌دهند. هر دو گونه نشانه‌هایی از [[اکسیژن]] ،[[منیزیم]] و [[کلسیم]] بعد از حداکثر نورانیت در طیفشان دارند. علاوه بر آن ابرنواخترهای گونه Ib در نزدیکی حداکثر نورانیت نشانه‌هایی از وجود [[هلیم]] در طیفشان دارند. منحنی نوری هر دو گونه Ib و Ic مانند گونه Ia می‌باشد، ولی با این تفاوت که در زمان حداکثر درخشندگی آن‌ها، درخشندگی آنهاآن‌ها کمتر از نور ابرنواخترهای گونه Ia می‌شود. دو گونهٔ Ib و Ic معمولاً چشمهٔ امواج رادیویی هم می‌باشند، در حالی که ابرنواخترهای Ia دارای چنین خاصیتی نیستند. تصور بر این است که ابرنواخترهای گونه Ib و Ic ناشی از انفجار در ستارگان پرجرمی باشند که محتوای هیدروژنی شان به اتمام رسیده و در گونهٔ Ic محتوای هلیومی نیز به اتمام رسیده باشد.
 
=== نوع II ===
== رویدادهای پس از انفجار ==
{{اصلی|ستاره نوترونی}}
به دنبال انفجار ابرنواختری یک [[ستاره نوترونی]] به وجود می‌آید که احتمال دارد در مرکز پوششی کروی از ابر باشد که این ابر همان مواد ستاره است که به بیرون پرتاب شده‌اند. این [[سحابی]]، [[باقیمانده ابرنواختری]] (Supernova remnant) نام دارد. باقیمانده‌های ابرنواختری که یک تپنده در میان آن است سحابی باد [[تپ اختر]] (Pulsar wind nebula یا به طوربه‌طور مخفف Plerion) نامیده می‌شود.
 
== تعداد ابرنواخترها ==
آهنگ مشاهدهٔ ابرنواختر در یک کهکشان معمولی در حدود یک ابرنواختر در صد سال است و در کهکشانهایی که از لبه دیده می‌شوند به دلیل غبارهای تیره کنندهتیره‌کننده بسیار کم هستند. در هزاره گذشته تنها پنج ابرنواختر در [[کهکشان راه شیری]] مشاهده شده‌اند به علاوهٔ ابرنواختر SN ۱۹۸۷ که در [[ابر ماژلانی بزرگ]] روی داد. با آمدن فناوری [[سی سی دی]] به میان اخترشناسان آماتور همواره بر تعداد ابرنواخترهایی که در دیگر [[کهکشان]]ها کشف می‌شوند افزوده شده‌است. تلسکوپ‌های خودکار نیز که با هدایت [[رایانه]] به طوربه‌طور اتوماتیک به عکسبرداری ومقایسهٔ عکس‌ها از هزاران کهکشان طی یک شب می‌پردازند کمک بزرگی به کشف ابرنواخترها کرده‌اند.
 
== ابرنواختر ۱۰۵۴ ==
== ستارگانی که به زودی ابرنواختر خواهند شد ==
{{نوشتار اصلی|فهرست ستارگان نامزد ابرنواختر}}
[[ابط الجوزا|ابطالجوزا]] در فاصله ۶۴۰ سال نوری و [[قلب عقرب]] در فاصله ۶۰۳ سال نوری از مشهورترین ستارگانی هستند که به زودی تبدیل به ابرنواختر خواهند شد. این اتفاق ممکن است همین امشب یا صد هزار سال آینده بیفتد و در صورت وقوع این اتفاق نور آنهاآن‌ها در شب قابل مقایسه با ماه شب چهارده خواهد بود.
 
== منابع ==
۱۳۳٬۲۴۲

ویرایش