تفاوت میان نسخه‌های «رودخانه هراز»

جز
اصلاح فاصله مجازی + اصلاح نویسه با استفاده از AWB
(تمیزکاری با ویرایشگر خودکار فارسی)
جز (اصلاح فاصله مجازی + اصلاح نویسه با استفاده از AWB)
'''رود هراز'''، رودی است در [[استان مازندران]] در شمال ایران که از دره لار در جنوب کوه [[دماوند]] سرچشمه گرفته و به [[دریای خزر]] می‌ریزد.
 
این رود در قدیم، رودخانه هرهز<ref>کتاب از آستارا تا اِستارباد، دکتر منوچهر ستوده، صفحهٔ ۳۳۰.</ref> نیز نامیده می‌شد و از کلمه باستانی «آب هرمز» که خود در اصل «آب اهورمزدا» بوده است،بوده‌است، یا از (مازد) «با زاء نقطه دار» گفته‌اند که از ساحل غربی رودخانه (اراز) - که حالا (هراز) گویند گرفته شده استشده‌است. پس از سرازیرشدن رود هراز از دره لار، رواناب‌های دره قاضی‌کلا و جنگل‌دره از کوه‌های شمیم‌کوه، آب [[زیارو]] و [[لاسم]] از کوه‌های غربی قزقان‌چای [[فیروزکوه]]<ref>کتاب از آستارا تا اِستارباد، دکتر منوچهر ستوده، صفحهٔ ۴۰۶.</ref> و آب رودهای جاری از دهکده‌های دلارستاق، نیز به این رود وارد می‌شوند.<ref>کتاب از آستارا تا استارباد، دکتر منوچهر ستوده، صفحهٔ ۴۶۲.</ref>
در [[بندهش]] اینچین آمده: رود هرهز در تپرستان است و از [[کوه دماوند]] سرچشمه می‌گیرد.<ref>The Bundahishn, Translated by E. W. West, from Sacred Books of the East, volume 5, Oxford University Press, 1897</ref>
رودخانه هراز در یک دره نسبتاً پهن به طرف شمال جریان یافته‌است و در مسیر آن چندین روستا و محله و حداقل ۸ کارخانه شن و ماسه وجود دارد.<ref>فرهنگ فارسی دکتر محمد معین، انتشارات امیرکبیر، چاپ هفتم، صفحهٔ ۲۲۶۴.</ref>
 
'''دو نهشته در پیرامون رودخانه هراز قابل شناسایی هستند:'''
# نهشته‌های آبرفتی متوسط دانه (۶ تا ۲۰ سانتی‌متر) که حاصل آبرفت گذاریآبرفت‌گذاری رودخانه هراز می‌باشد.
# نهشته‌های بادرفتی ([[لس]]: Loess متشکل از ۹۰ درصد سیلت با رنگ قهوه‌ای روشن).
در محدوده رودخانه هراز نهشته‌های لس با رنگ قهوه‌ای روشن، با بیش از ۹۰ درصد سیلت تشکیل شده‌است و سپس با شروع فازهای فرسایشی (از ده هزار سال پیش تاکنون)، این نهشته‌ها در دیواره رودخانه هراز برونزد یافته‌اند. نهشته‌های لس که بالاترین پادگانه را در محدوده رود آمل تشکیل می‌دهد، تقریباً در بسیاری نقاط مسیر رودخانه آمل قابل شناسایی است.<ref>[http://www.ngdir.ir پایگاه ملی داده‌های علوم زمین کشور]</ref>
 
== مسیر و سرچشمه‌ها ==
مهمترین سرچشمه رود هراز، از قله ۴۳۷۵ متری پالان گردن در ۶۶ کیلومتری جنوب شرقی چالوس، با نام لار جاری می‌شود و پس از دریافت آبهای مهم دیگری (مثل: آب سفید، الرم، آب چهل بره، آب سیاه پلاس، آب امام پهنک، سه سنگ، دیو آسیاب، ورارود، دلی چای و چشمه ملک) و عبور از ده پلور با نام هراز، به سمت دریای مازندران جاری می‌گردد. البته در راه باز رودها و چشمه‌هایی به آن می‌پیوندند که مهمترین آنهاآن‌ها لاسم، تلخ رود، آب رزان، آب مشک انبار، پنجاب (نمارساق)، هراز، آب پردمه، شیرکلارود، چلورود و هلی‌چال) هستند. طول رود هراز ۱۸۵ کیلومتر می‌باشد و از کنار بلندترین قله ایران، دماوند می‌گذرد. قسمت زیادی از این مسیر لاریجان نام دارد، که نام خود را از روی سرچشمه اصلی هراز، لار گرفته استگرفته‌است.
 
== ریشه نام ==
طوایفی که حدود دریای مازندران - و جزء دریای خزر است - در اراضی خاک ایران ساکن بوده، چهار طایفه به شماربه‌شمار آمده، اول (مارد) همان آمارد که (مازد) «با زاء نقطه دار» گفته‌اند که از ساحل غربی رودخانه (اراز) - که حالا (هراز) گویند، از بالای آمل به طرف مغرب سکنا داشته و اشتقاق اسم مازندران از نام همین طایفه است. که (اندران) در فارسی به معنی مظرّوفیت و مکان است. پس، مازندران، یعنی مملکتی که طایفه مازد یا مارد اندر آن ساکن می‌باشند
 
== منابع ==
۱۳۳٬۲۴۲

ویرایش