تفاوت میان نسخه‌های «ویکی‌پدیا:تأییدپذیری»

جز
جز (سطح محافظت «ویکی‌پدیا:تأییدپذیری» را تغییر داد: خرابکاری به وسیلهٔ انتقال ([ویرایش=تنها کاربران تأییدشده] (بی‌پایان) [ا...)
محک گنجاندن مطالب در ویکی‌پدیا '''قابل تأیید بودن آن‌ها است و نه حقیقت‌داشتن‌شان و درستی آن‌ها'''. به عبارت دیگر محک گنجایش مطالب این است که خوانندگان مقاله قادر باشند، مطالب اضافه شده به ویکی‌پدیا را از نظر [[ویکی‌پدیا:منابع معتبر|منابع معتبر]] مورد بررسی قرار دهند، و نه‌اینکه نویسندگان مقاله به حقیقت و درستی آن‌ها معتقد باشند. هر مطلبی که منبعِ آن یاد نشده باشد می‌تواند مورد چالش قرار گرفته و در نهایت حذف شود. ویرایشگران باید منبع معتبری برای هر نقل قول یا هر مطلبی که امکان به چالش کشیده شدن آن باشد، ارائه کنند، وگرنه آن مطالب برچسب خورده و نهایتاً پاک خواهند شد.
 
همهٔ مطالب [[ویکی‌پدیا:مقاله چیست؟|فضای نام اصلی]] ویکی‌پدیا، از جمله همهٔ مقاله‌ها، فهرست‌ها و برنگاشت‌ها، باید تأییدپذیر باشند. تمام گفتاوردها و هر مطلبی که تأییدپذیری آن به چالش کشیده شده باشد یا احتمال می‌رود که به چالش کشیده شود، می‌بایست منبع [[ویکی‌پدیا:شیوه ارجاع به منابع|درخط]] داشته‌باشد که به طوربه‌طور مستقیم مطلب را تأیید کند. هر مطلبی که نیاز به منبع داشته باشد ولی هیچ منبعی برای آن ذکر نشده باشد ممکن است حذف شود. لطفاً مطالب مورد مناقشه در مورد [[ویکی‌پدیا:زندگی‌نامه زندگان|زندگی‌نامهٔ زندگان]] را که منبعی ندارند یا منابعشان ضعیف است، بی‌درنگ حذف کنید.
 
برای دانستن در مورد چگونگی درج ارجاع‌ها، [[ویکی‌پدیا:شیوه ارجاع به منابع]] را ببینید. تأییدپذیری، [[ویکی‌پدیا:تحقیق دست‌اول ممنوع|تحقیق دست‌اول ممنوع]] و [[ویکی‌پدیا:دیدگاه بی‌طرف|دیدگاه بی‌طرف]] سه سیاست محتوایی اصلی ویکی‌پدیا هستند. این سه سیاست به کمک هم نوع و کیفیت مطالبی که در فضای نام اصلی قابل قبول است را مشخص می‌کنند، بنابراین ویراستاران باید با هرسهٔ آن‌ها آشنا باشند. هم‌چنین مقاله‌ها می‌بایست با [[ویکی‌پدیا:حق تکثیر|سیاست حق تکثیر]] سازگاری داشته باشد.
== چه زمانی منبع معتبر لازم است ==
=== هر آنچه به چالش کشیده شده یا چالش‌برانگیز است ===
تمام نقل‌قول‌ها و محتوایی که '''به چالش کشیده شده یا ممکن است به چالش کشیده شود''' باید دارای منبعی معتبر باشد که [[ویکی‌پدیا:شیوه ارجاع به منابع|در متن مورد یادکرد قرار گرفته باشد]]. از منابع به طوربه‌طور واضح و دقیق استفاده کنید، و هر زمان که لازم است شمارهٔ صفحه را هم ذکر کنید.
 
=== مسئولیت ارائه منبع ===
 
=== ستون‌های روزنامه‌ها و نشریات ===
برخی روزنامه‌ها (''بطور نمونه مثل [http://latimesblogs.latimes.com/washington/ لس آنجلس تایمز]'') هستند که حاوی ستونهایی هستند که ''بلاگ'' نامگذاری شده‌اند. استفاده از اینها تا زمانی که وبلاگ توسط اشخاص حرفه‌ای نوشته شده باشد یا توسط هیئت ویراستاران آن روزنامه کنترل شود مانعی ندارد. در مارس ۲۰۱۰ در انگلستان کمیسیون شکایت از نشریات قانونی تصویب کرده<ref>http://www.guardian.co.uk/media/2010/mar/29/rod-liddle-pcc-spectator</ref> که به موجب آن نوشته‌های درج شده در این بلاگ‌ها در وب‌گاهوبگاه نشریات، مشمول همان قوانین و استانداردهایی هستند که بر دیگر قسمت‌های نشریه مزبور اعمال می‌شود. زمانی که یک مؤسسه خبری نتیجه نظرخواهی از کسی را منتشر می‌کند، حتماً گوینده اصلی را هم ذکر کنید (مثلاً «''بر طبق نظر مصطفی رحماندوست، آمار انتشارات کتب کودکان سال گذشته ۲۶٪ افزایش داشته‌است… ''»). نوشته‌هایی که در پاسخ به یک مطلب در وب‌گاهوبگاه یک نشریه ارسال شده‌اند (comment) را به عنوان منبع استفاده نکنید. در مورد وب‌نوشت‌ها (وبلاگ‌ها)، [[#منابع خود-چاپ‌کرده|پایین را ببینید]].
 
== منابعی که معمولاً معتبر نیستند ==
=== منابع غیرمعتبر ===
{{میانبر|وپ:نامعتبر}}
منابع غیرمعتبر آن‌هایی هستند که شهرت ضعیفی در تأیید کردن درستی مطالب منتشر شده دارند، یا روند ویراستاری مناسبی ندارند. این منابع شامل وب‌گاه‌هاوبگاه‌ها و منابع چاپ شده‌ای هستند که به انتشار دیدگاه‌های افراطی یا تبلیغاتی می‌پردازند، یا اتکای زیادی به شایعات و نظرات شخصی دارند. منابع نامعتبر باید تنها در نوشته‌های مرتبط با خودشان به عنوان منبع استفاده شوند ([[#منابع خود-چاپ‌کرده و منابع مشکوک در مقاله‌های مربوط به خودشان|پایین را ببینید]]). این منابع عموماً برای استفاده در مقاله‌های مرتبط با دیگر موضوعات مناسب نیستند.
 
=== منابع خودچاپ‌کرده ===
این سیاست هم‌چنین به صفحه‌های مربوط به شبکه‌های اجتماعی نظیر [[فیس‌بوک]] یا [[توییتر]] هم اعمال می‌شود.
 
=== ویکی‌پدیا و وب‌گاه‌هایوبگاه‌های مبتنی بر آن ===
{{میانبر|وپ:ارجاع چرخشی|وپ:ویکی‌پدیا منبع نیست}}
مقاله‌های ویکی‌پدیا، یا وبگاه‌هایی که آینه ویکی‌پدیا هستند نباید به عنوان منبع استفاده شوند، چنین کاری باعث منبع دادن به خود می‌شود. هم‌چنین منابعی که از محتوای ویکی‌پدیا استفاده می‌کنند، نمی‌توانند منبعی برای مطالب ویکی‌پدیا استفاده باشند، چون چنین کاری باعث ''[[ارجاع چرخشی]]'' می‌شود. ویکی‌پدیا را می‌توان با احتیاط به عنوان منبعی دست اول در مطالب مرتبط با خودش (مثلاً در مقالهٔ مرتبط با ویکی‌پدیا) استفاده کرد.
سیاست ممنوعیت تحقیق دست اول ارتباطی تنگاتنگ با سیاست اثبات‌پذیری دارد. از جمله موارد لازم در این راستا:
# تمام محتوای موجود در مقاله‌های ویکی‌پدیا باید به یک منبع منتشر شده معتبر ارجاع داده شود. برای این منظور نخست باید چنین منبعی وجود داشته باشد.
# منابع باید محتوای مقاله را به طوربه‌طور شفاف و مستقیم پوشش دهند. [[وپ:ترکیب|ترکیب کردن مطالب چند منبع مختلف و گرفتن نتیجه‌ای جدید که در هیچ‌کدام از آن‌ها مطرح نشده]] مصداق نقض سیاست ممنوعیت تحقیق دست اول است.
# مقاله‌ها را بر مبنای منابع معتبر استوار سازید. اگر چه [[وپ:دست چندم|منابع دست اول]] در برخی موارد مناسب هستند، اتکا به آن‌ها می‌تواند مشکل‌ساز باشد. به همین خاطر باید از [[ویکی‌پدیا:منابع دست سوم|منابع دست سوم]] یا [[وپ:دست چندم|دست دوم]] استفاده کرد. هم‌چنین [[وپ:اولیه|بخش مرتبط با استفاده از منابع اولیه]] در سیاست زندگی‌نامه زندگان را ببینید.