تفاوت میان نسخه‌های «ژوپیتر»

۱۵ بایت اضافه‌شده ،  ۲ سال پیش
جز
اصلاح فاصله مجازی + اصلاح نویسه با استفاده از AWB
جز (اصلاح فاصله مجازی + اصلاح نویسه با استفاده از AWB)
در اساطیر رومی، '''ژوپیتر''' یا '''ژُو''' یا '''ژووه'''، خدای خدایان یا پادشاه خدایان بود. همینطور وی، خدای [[آسمان]] و خدای [[آذرخش|آذرخش‌های]] آسمانی (خدای رعد) محسوب می‌شد. همسان و معادل او در [[پانتئون]] خدایان [[یونان]]، [[زئوس]] بود. او را ''یوپیتر'' یا ''آیوپ پیتر'' یا ''دیِزپیتر'' نیز نامیده‌اند و همچنین از او با عنوان ''اپتیموس ماگزیموس'' به معنای «بهترین و بزرگترین پدرخدا» نیز نام برده‌اند و او را به عنوان ایزد پشتیبان [[روم باستان]] ستوده‌اند، خدایی که فرمانروایی او بر مبنای قوانین و نظم اجتماعی بنا شده بود. او خدایی بود که به همراه خواهر/همسر خود، [[ژونو]]، بر سه‌گانه یا ''تریاد کاپیتولین'' ریاست می‌کرد.
 
ژوپیتر همچنین پدر ایزد [[مارس]] به‌شمار می‌آمد و این فرزند از ازدواج او با ژونو متولد شده بود. براین اساس، ژوپیتر پدربزرگ [[رموس و رومولوس]] که بنیانگذاران افسانه‌ای [[رم]] بودند، به شماربه‌شمار می‌آمد. ژوپیتر در دین [[رم باستان]] مورد پرستش و احترام قرار داشت و هنوز هم در آیین ''نئوپاگانیسم رومی''، پرستش می‌شود. او همراه با برادران خویش، [[نپتون]] و [[پلوتو]]، فرزندان [[ساتورن]]، به‌شمار می‌آمدند. او همچنین برادر/شوهر [[سرس]] (دختر ساتورن و مادر پروسرپینا)، برادر [[وریتاس]] (دختر ساتورن) و پدر [[مرکوری]] به شماربه‌شمار می‌آمد.<ref>مشارکت کنندگان ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی در ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۰</ref>
 
توجه شود که در متن فوق، تقریباً تمامی نام‌هایی که بعدها بر روی سیاره‌های منظومه خورشیدی نهاده شدند، مورد اشاره قرار گرفته‌اند. از جمله: ''ژوپیتر'' ([[مشتری|هرمز]])، [[مارس]] ([[مریخ|بهرام]])، [[ساتورن]] ([[زحل|کیوان]])، [[نپتون]] ([[نپتون]])، [[پلوتو]] ([[پلوتون]])، [[مرکوری]] ([[عطارد|تیر]]).
 
== شرح ==
ژوپیتر یا یوپیتر یا ژوه یا یووه، خدای بزرگ و برترین خدا در پانتئون یا مجمع خدایان رمی بود. احتمالاً او در اصل، یک خدای [[اتروسک|اتروسکی]] بود [اتروسکی‌ها از اقوام کهن [[ایتالیا]] به شماربه‌شمار می‌آمدند]، اما نام او و جنبه‌های اصلی شخصیتش، شباهت و همسانی بسیار نزدیکی با [[زئوس]] یونانی نشان می‌دهد.او خدای آسمان به شماربه‌شمار می‌آمد، و در این نقش همان ژوپیتر لوستیوس یا آورندهٔ روشنایی بود و ایامی که ماه در آسمان کامل بود، یعنی ایام ایدس [روزهای مقدس و خجسته در گاهشماری رم باستان]، به او اختصاص داشت. او همچون زئوس با باران و رعد و برق در ارتباط بود و در قدیمی‌ترین پرستشگاه او در رم یک ''لاپیدس سیالیسس'' [سنگ سیسیل یا چخماق] بود که باور داشتند شکل سنگ‌شدهٔ آذرخش‌های اوست. در سرتاسر ایتالیا بر قلهٔ مکان‌های مرتفع و در جاهایی که مورد اصابت صاعقه قرار گرفته بود، پرستشگاه‌های برای بزرگداشت او ساخته بودند.<ref>اساطیر جهان از مؤسسه لاروس(۲)، زیرنظر: پی یر گریمال، ترجمه: مانی صالحی علامه، چاپ اول، صفحه: ۱۰۹ و ۱۱۰</ref>
 
== هیأت‌های مختلف ==
 
=== ژوپیتر الیشیوس ===
ژوپیتر در نقش خدای تندر و صاعقه، ژوپیتر الیسیوس یا ژوپیتر الیشیوش نام داشت. این نام از فعل elicere به معنی جذب کردن و فروکشیدن گرفته شده‌است. ژوپیتر در این هیأت است که آذرخش را از آسمان فرومی‌فرستد و جادوگران با یاری او، تندر را هدایت می‌کنند. از همین دوره‌است که عنوان خدای جل و علا یا همان: Peo Optium (D.O.M) Maximo به وی داده می‌شود. این عنوان [که همان ''اپتیموس ماگزیموس'' می باشدمی‌باشد] بعدها به آیین مسیح نیز راه می‌یابد. پرستش این هیأت از ژوپیتر، کیشی بود که در کوئیرینال رواج داشت و با نیایش ژونو و مینرو همراه بود.<ref name="ReferenceA"/>
 
=== ژوپیتر استاتور ===
 
=== ژوپیتر اعظم ===
ژوپیتر در تحولات نقش خویش و بویژهبه ویژه در همانندی با زئوس در گذر زمان به ژوپیتر اعظم تبدیل گردید.<ref name="ReferenceB"/>
 
== نقش‌های دیگر ==
ژوپیتر فقط یک الوهیت محافظ و پشتیبان قوم نبود، بلکه حافظ و نگهبان اخلاقیات عمومی و ناظر و ضامن سوگندها، قراردادها، عهدنامه‌های اتحاد و جنگ‌ها بود. همچنین وظایف اخلاقی و دینی شهروندان نسبت به خدایان، کشور و خانواده هایشان به او مربوط می شد. جشن تقدیس او هر ساله در سیزدهم سپتامبر یعنی همان روزی که کنسول‌های جمهوری رم، رسماً آغاز به کار می کردند،می‌کردند، برپا می شد.
 
او بعدها به ایزد پشتیبان امپراتوران تبدیل شد و به همین عنوان، در سرتاسر امپراطوری رم مورد پرستش قرار گرفت.<ref>اساطیر جهان از مؤسسه لاروس(۲)، زیرنظر: پی یر گریمال، ترجمه: مانی صالحی علامه، چاپ اول، صفحه: ۱۱۰</ref>
۱۳۳٬۲۴۲

ویرایش