تفاوت میان نسخه‌های «غبار بین سیاره‌ای»

(پیوند)
'''غبار بین سیاره‌ای''' یا ابر غبار بین‌سیاره‌ای یا [[منطقةالبروج|ابر منطقةالبروجی]] شامل گرد و [[غبار کیهانی]] (ذرات ریز شناور در فضای بیرون از [[منظومه شمسی]]) است که فضای بین [[سیاره|سیارات]] در [[منظومه شمسی|منظومهٔ شمسی]] و دیگر سیستم‌های سیاره ای را در بر می‌گیرد. در منظومه شمسی ذرات غبار بین سیاره‌ای نقش مهمی در پراکندگی نور [[خورشید]] و انتشار [[تابش گرمایی|تابش حرارتی]] دارند که این یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های نور شب در محدوده [[طول موج]] ۵–۵۰ [[میکرومتر]] است.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وب‌گاه=|نشانی=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-642-56428-4_2|عنوان=Optical and Thermal Properties of Interplanetary Dust}}</ref> دانه‌هایی که مشخص کننده انتشار [[فروسرخ]] در مدار زمین هستند دارای اندازه‌ای در حدود ۱۰ تا ۱۰۰ میکرومتر دارند.<ref name=":0">{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی=Pavlov|نام=Alexander A.|عنوان=Irradiated interplanetary dust particles as a possible solution for the deuterium/hydrogen paradox of Earth's oceans|ژورنال=Journal of Geophysical Research: Planets|ناشر=|تاریخ=1999|زبان=|شاپا=|doi=10.1029/1999JE001120|پیوند=http://sherman.library.nova.edu/auth/index.php?aid=1289&url=http://doi.wiley.com/10.1029/1999JE001120|تاریخ دسترسی=}}</ref> علاوه بر این، امروزه احتمال داده می‌شود غبار بین سیاره‌ای توانایی انتقال مواد مورد نیاز برای بوجود آمدن حیات بردر [[سیاره|سیارات]] رایا منتقل کرده یا توانایی انتقال [[میکروارگانیسم]]‌ها را داشته باشد.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=ScienceDaily|عنوان=Interplanetary dust particles could deliver water and organics to jump-start life on Earth|نشانی=https://www.sciencedaily.com/releases/2014/01/140124161249.htm|زبان=en|تاریخ بازبینی=2018-01-14}}</ref>
 
== منشأ ==
 
== چرخه تولد یک ذره ==
فرایندهای اصلی فیزیکی مؤثر بردر بوجود آمدن این ذرات مانند مکانیزمهای تخریب یا دفع، عبارتند از: خروج از طریق [[فشار تابش|فشار تابشی]]، کشش داخلی اثر [[پوینتینگ-رابرتسن]]، فشار [[باد خورشیدی]]، [[تصعید]]، برخوردهای متقابل و اثرات دینامیکی سیارات.<ref name=":0" />
 
همچنین از دیگر موارد بوجود آمدن این ذرات به دشارژ الکتریکی خورشید بر هسته فلزی خرده‌سیارک‌ها می‌توان اشاره کرد که طی این فرایند دشارژ نقطه‌ای حاصل از [[میدان مغناطیسی]] خورشید بر هسته فلزی خرده سیارک باعث ایجاد شکست و خردشدگی در سطح آن شده و ذرات ریزی از آن را در فضای بین سیاره‌ای پراکنده می‌کند.<ref>{{یادکرد وب|کد زبان=fa-IR|وب‌گاه=persiantbolts.com|نشانی=http://persiantbolts.com/مدل-الکتریکی-سیارک-ها/|عنوان=مدل الکتریکی سیارک‌ها {{!}} The Thunderbolts Project – Persian Division|بازبینی=2018-01-14}}</ref>
<div style="direction: rtl;">طول عمر این ذرات گرد و غبار در مقایسه با طول عمر سیستم خورشیدی بسیار کوتاه است. اگر ذراتی در اطراف یک ستاره ای که سنش بیشتر از ده میلیون سال است پیدا شود، آن ذرات باید قطعات خرد شده‌ای از اجرام بزرگتر بوده باشند، به این معنی که آنها نمی‌توانند ذرات باقی مانده از [[قرص پیش–سیاره‌ای|دیسک پیش‌سیاره‌ای]] باشند؛ بنابراین آن ذرات می‌توانند گرد و غبار نسل بعدی باشند. غبار بین سیاره‌ای در سیستم خورشیدی ۹۹٫۹٪ حاصل از فعل و انفعالات داخل خود منظومه و ۰٫۱٪ گرد و غبار نفوذ کرده از فضای بین ستاره‌ای است.</div>
 
ذراتی که به‌طور عمده توسط فشار تابشتابشی تحت تأثیر قرار می‌گیرند، به عنوان «بتا متوروئید» یا شهابواره‌های بتا شناخته می‌شوند. آنها به‌طور کلی کمتر از ۱٫۴ × <sup>12−</sup>10 گرم هستند و از طرف خورشید به فضای بین ستاره‌ای منتقل می‌شوند.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وب‌گاه=|نشانی=https://web.archive.org/web/20070826132615/http://www.gps.caltech.edu/genesis/DocumentN.html|عنوان=Micrometeorite Background}}</ref>
 
== جمع‌آوری روی زمین ==
در سال ۱۹۵۱، فرد وایپل پیش بینی کرد که ریزشهاب‌هایی با قطری کوچکتر از ۱۰۰ میکرومتر ممکن است در اثر برخورد با [[اتمسفر]] بالای زمین بدون ذوب شدن دچار کاهش سرعت شوند.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وب‌گاه=|نشانی=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=1950PNAS...36..687W|عنوان=The Theory of Micro-Meteorites. Part I. In an Isothermal Atmosphere}}</ref> به این ترتیب دوران جدیدی در مطالعه آزمایشگاهی این ذرات با پروازهای [[دونالد ای. برونلی|دونالد برونلی]] و همکارانش در سال ۱۹۷۰ با استفاده از بالن و سپس هواپیما U-2 در لایه [[استراتوسفر]] بهبا منظورهدف جمع‌آوری غبار بین سیاره‌ای آغاز شد.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وب‌گاه=|نشانی=https://ntrs.nasa.gov/search.jsp?R=19790042771|عنوان=Interplanetary dust - Possible implications for comets and presolar interstellar grains}}</ref>
 
اگر چه برخی از ذرات یافت شده در این جمع‌آوری‌ها شبیه مواد شهاب سنگ‌ها بودند، اما طبیعت نانوذره‌ای و ترکیب آنها بگونه‌ای بود که ذرات غیرقابل احتراق و مواد حاصل از انجماد دنباله‌دارها را نشان می‌داد.<ref>P. Fraundorf, D. E. Brownlee, and R. M. Walker (1982) Laboratory studies of interplanetary dust, in ''Comets'' (ed. L. Wilkening, U. Arizona Press, Tucson) pp. 383-409.</ref><ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وب‌گاه=|نشانی=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=1986NASCP2403...55W|عنوان=Laboratory studies of interplanetary dust}}</ref> ماهیت بین سیاره‌ای این ذرات بعداً توسط [[گاز نجیب]]<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وب‌گاه=|نشانی=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=1981Sci...211..383H|عنوان=Noble Gases in Stratospheric Dust Particles: Confirmation of Extraterrestrial Origin}}</ref> و رصد [[شراره خورشیدی]]<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وب‌گاه=|نشانی=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=1984Sci...226.1432B|عنوان=Discovery of nuclear tracks in interplanetary dust}}</ref> تأیید شد.