تفاوت میان نسخه‌های «استان توکومان»

جز
جز (تمیزکاری با ویرایشگر خودکار فارسی)
{{Infobox settlement
| name = ایالتاستان توکومان
| native_name = Provincia de Tucumán
| native_name_lang =
| settlement_type = [[ایالت‌هایاستان‌های آرژانتین|ایالتاستان]]
| image_skyline =
| image_alt =
| mapsize = 200px
| map_alt =
| map_caption = محل ایالتاستان توکومان در نقشهٔ آرژانتین
| image_map1 = Tucumán (Argentina).png
| mapsize1 = 150px
| established_date =
| founder =
| seat_type = [[فهرست شهرهای آرژانتین|مرکز ایالتاستان]]
| seat = [[توکومان|سان میگل ده توکومان]]
| government_footnotes =
}}
 
''' ایالتاستان توکومان '''، یکی از ایالات 23 گانه [[آرژانتین]]، واقع در شمال غرب کشور می‌باشد که با ایالات [[ایالتاستان سالتا|سالتا]] ، [[ایالتاستان کاتامارکا|کاتامارکا]] و [[ایالتاستان سانتیاگو دل استرو|سانتیاگو دل استرو]] مرز مشترک دارد . توکومان پرجمعیت‌ترین ایالتاستان آرژانتین است .
 
== مشخصات ==
== تاریخچه ==
 
پیش از ورود استعمارگران اسپانیایی به [[آمریکای جنوبی]]، ایالتیاستانی که اکنون توکومان نام دارد زیستگاه بومیان ( دیاگیتاس و کالچاکیس ) بود . این بومیان به زراعت اشتغال داشتند .
در سال ۱۵۳۳ دیه گو ده آلماگرو وارد شمال غرب آرژانتین از جمله توکومان شد . در سال ۱۵۶۵ دیه گو ده ویارول شهر سان میگل ده توکومان را بنا کرد . پس ازآن ایالتاستان توکومان با فرمانداری فرانسیسکو ده آگیره به وجود آمد . در سال ۱۶۸۵ سان میگل سالاس، شهر سان میگل را به سبب حملات مکرر بومیان مالونس ، ۶۵ کیلومتری مکان سابق بازسازی کرد .
 
استعمارگران اسپانیایی که تلاش می کردند بومیان شکست خورده را به سمت [[بوئنوس آیرس]] روانه کنند با مقاومت قبیله کوئیلمس روبرو شدند . این قبیله بعدها به سوی شهر کوئیلمس کنونی رهسپار شد .
 
ایجاد [[نایب السلطنه ریودلاپلاتا]] به معنای پایان انتقال محموله از پرو به بوئنوس آیرس بود . از آن پس توکومان شاهد ورود کالاهای بریتانیا از طریق گمرک خانه‌های تازه تاسیس بوئنوس آیرس بود .
در سال ۱۷۸۳ منطقه توکومان تجزیه شد و توکومان ( کنونی ) تحت نظارت منطقه سالتا دل توکومان درآمد .
 
در سال ۱۸۱۳ خوزه ده [[سان مارتین]] به توکومان آمد و مدرسه نظامی را تاسیس کرد . منطقه مذکورنیز یک سال بعد تجزیه شد و به ایالات کنونی تجزیه شد .
به تاریخ ۹ ژوئیه ۱۸۱۶ در کنگرهٔ توکومان، [[ایالات متحده]] ریودلاپلاتا استقلال خود را از اسپانیا اعلام کرد اما درگیری‌های داخلی، اتفاق ایالات و تبدیل آن به جمهوری آرژانتین را به تاخیر انداخت .
 
در پی شکست آرژانتین در راه استقلال، برنابه آرائوس، فرماندار و از اعضای هیأت حاکمه، در ۲۲ مارس ۱۸۲۰ تشکیل " [[جمهوری فدرال]] توکومان " را اعلام کرد اما با عقب نشینی ایالات [[ایالتاستان کاتامارکا|کاتامارکا]] و [[ایالتاستان سانتیاگو دل استرو|سانتیاگو دل استرو]] ، یک سال بعد شکست خورد .
آغاز سدهٔ ۲۰ همزمان با اعمال محدودیت‌های گمرکی و ورود خطوط [[راه آهن]] بود که اوضاع اقتصادی ایالتاستان را به ویژه در تولید نیشکر بهبود داد . اما بحران قیمت نیشکر در دهه ۱۹۶۰ موجب شد تا [[رئیس جمهور]] وقت، [[خوان کارلوس]] اونگانیا , ۱۱ کارخانه شکر را تعطیل اعلام کند که چالشی جدی برای اقتصاد توکومان بود .
 
دهه ۱۹۷۰ اوضاع اقتصادی و سیاسی رو به وخامت گذاشت . به این ترتیب که علاوه بر [[بحران اقتصادی]] ای که دامن گیر منطقه بود، رئیس جمهور وقت ( ۱۹۷۵ )، ایزابل پرون، در ایالتاستان توکومان اعلام وضعیت اضطراری نمود که به " عملیات استقلال " منجر شد . این عملیات از سوی [[ارتش آرژانتین]] برای سرکوب یک گروه چریکی و [[چپ گرا]] موسوم به " ارتش انقلابی خلق " ( ERP ) انجام شد . این گروه گواریست در تدارک یک محاصره عمومی در مناطق کوهستانی ایالتاستان توکومان در نزدیکی مرز بولیوی بود . خشونت‌ها تا انتخاب فرماندار بعدی، آنتونیو دومینگز بوسی ( مارس ۱۹۷۶ )، و عزل [[ایزابل پرون]] ادامه داشت .
 
== جغرافیا و اقلیم ==
 
با وجود مساحت کم، دو سیستم جغرافیایی در ایالتاستان توکومان مشهود است : شرق ایالتاستان در نزدیکی منطقه گران چاکو با اراضی هموار و غرب آن با دره‌های تنگ ( در شمال غرب ) و کوه‌های نوک تیز ( در جنوب شرق و نزدیکی پامپاس ) . سررو ال بولسون با ۵۵۵۰ متر بلندترین قله در شمال غرب توکومان قرار دارد .
نواحی کوهستانی ایالتاستان بارش سالانه ای معادل ۱۵۰۰ میلیمتر دارد در حالیکه این مشخصه برای دیگر نواحی ۶۰۰ میلیمتر است . به سبب پوشش گیاهی عالی، به توکومان لقب " باغ جمهوری " داده‌اند .
از رودهای عمده ایالتاستان رود سالی است که از آن برای آبیاری و [[تولید برق]] استفاده می‌شود . در ضمن سدهای ال کادیال بر رود سالی، امبالسه بر روی رود اوندو، لا آنگوستورا بر رود سوسا و اسکاپا بر رود ماراپا احداث شده‌اند .
 
== اقتصاد ==
 
ایالتاستان توکومان با [[تولید ناخالص داخلی]] برابر ۲/۷ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۶ و [[درامد سرانه]] ۵۴۰۰ از نظر اقتصادی در حال توسعه می‌باشد ( هفتمین ایالتاستان ) .
[[تکیه گاه]] اقتصادی ایالتاستان بخش کشاورزی ( ۷ درصد اقتصاد ایالتاستان ) و محصولاتی چون نیشکر ( ۶۰ درصد [[تولید ملی]] )، سویا، ذرت، لیمو، [[توت فرنگی]] حبوبات و کیوی می‌باشد
از سایر فعالیت‌های اقتصادی توکومان، پرورش دام به ویژه برای مصارف داخلی است .
تولیدات صنعتی ۱۵ درصد اقتصاد ایالتاستان را تشکیل می دهد . از جمله آنها : [[صنایع غذایی]]، نساجی، الکل، شکر و صنایع متالورژیک می باشند .
 
در بخش خدمات، صنعت جهانگردی و مراکز فرهنگی و ورزشی منبع درامدزایی می باشند . جاذبه‌های توریستی و اماکن دیدنی ایالتاستان عبارتند از :
 
آزادراه پانامریکن که دو شهر توکومان را به [[سانتیاگو دل استرو]] و بوئنوس آیرس را به هم متصل می‌کند .
 
[[پارک ملی]] کامپو ده لوس آلیسوس
ویرانه‌های شهر تاریخی کوئیلمس
 
دانشگاه‌ها : دانشگاه ملی توکومان، دانشگاه فنی، دانشگاه ایالتیاستانی توکومان، دانشگاه [[سان پابلو]] و دانشگاه توماس ده آکینو
 
== تقسیمان سیاسی ==
 
ایالتاستان به 17 بخش ( دپارتمان ) تقسیم می‌شود .
{|
||
10 – بخش لولس
 
11 – بخش مونتونروس
 
12 – بخش ریوچیکو
* ویکی‌پدیای انگلیسی
{{انبار-رده}}
{{ایالت‌هایاستان‌های آرژانتین}}
 
[[رده:استان توکومان]]
۱۳۷٬۱۹۰

ویرایش