تفاوت میان نسخه‌های «امان‌الله جهانبانی»

جز
برچسب‌ها: ویرایش با تلفن همراه ویرایش با مرورگر تلفن همراه
 
== تحصیلات ابتدائی و خدمت در قزاقخانه ==
نصرت‌الله فرزند [[امان‌الله میرزا جهانبانی|امان‌الله میرزا ضیاءالدوله]] نوهٔ سیف‌الله میرزا چهل و دومین پسر فتحعلی شاه قاجار که پس از انتحار پدر امان‌الله خوانده شد.<ref name="autogenerated3">دانشنامه جهان اسلام</ref> امان‌الله را از ۱۰ سالگی<ref name="autogenerated1">ویکی‌پدیای انگلیسی</ref> جهت تحصیلات مقدماتی و عالی به مدارس نظام روسیه فرستادند.<ref name="autogenerated4">عاقلی ۴۱۳</ref> پس از بازگشت با درجه یاوری در [[بریگاد قزاق|قزاقخانه]] مشغول خدمت شد. چندی ریاست قسمت توپخانه آتریاد کرمانشاه را برعهده داشت. در همان آتریاد [[رضا شاه|سرهنگ رضاخان]] فرمانده قسمت پیاده بود. امان‌الله مقارن [[کودتای سوم اسفند|کودتای اسفند ۱۲۹۹]] درجه سرهنگی داشت.<ref name="autogenerated4" />
 
== قشون متحدالشکل ==
پس از تشکیل قشون متحدالشکل امان‌الله به ریاست ارکان حرب قشون برگزیده شد.<ref>عاقلی ۱۰۹</ref> وی فرمانده قوای اعزامی به آذربایجان جهت دفع خطر [[اسماعیل آقا سیمیتقو|اسماعیل آقا]] بود که با کسب پیروزی در [[نبرد شکریازی]] [[قلعه چهریق]] را به تصرف قوای دولتی درآورد و [[نشان ذوالفقار]] گرفت.<ref name="autogenerated4" /> در خرداد ۱۳۰۲ سرپرست ۵۰ نفر دانشجویی بود که برای تحصیل نظام به اروپا اعزام شدند و دوره ژنرالی را آنجا طی کرد. در اوایل ۱۳۰۵ در معیت رضاشاه به خراسان سفر نمود و پس از خلع درجه و برکناری [[جان محمد امیرعلائی|جان محمدخان]] فرمانده لشکر شرق شد. در ۱۳۰۶ با حفظ سمت به بلوچستان رفت و در چند زدوخورد به آن منطقه امنیت بخشید و درجه امیرلشکری گرفت. چندی هم ریاست بازرسی ارتش را سرپرستی می‌کرد. در ۱۳۱۴ رئیس دانشگاه جنگ شد و در اسفند همان سال به ریاست اداره کل صنایع و معادن رسید.<ref name="autogenerated2">عاقلی ۴۱۴</ref>
 
== مغضوبیت ==
در نیمه‌های سال ۱۳۱۶ پس از یک شرفیابی به دلایل نامعلومی مورد غضب رضاشاه قرار گرفت. لاجرم از ریاست صنایع و معادن برکنار شد و چندی در زندان دژبان و بعد در [[زندان قصر]] حبس بود. سرانجام پس از یک سال با خلع درجه و اخراج از ارتش از زندان آزاد شد ولی تحت نظر پلیس بود.<ref name="autogenerated2" />
 
== بازگشت به سیاست ==
پس از استعفای رضاخان از جهانبانی اعاده حیثیت شد و با همان درجه به خدمت بازگشت و در کابینه [[محمدعلی فروغی|فروغی]] وزیر شد.<ref name="autogenerated2" /> ابتدا وزیر کشور و سپس وزیر راه بود. در کابینه [[علی سهیلی|سهیلی]] به وزارت جنگ منصوب شد.<ref name="autogenerated3" /> برای پنج دوره متوالی سناتور بود و سرانجام به سال ۱۳۵۳ و در ۸۳ سالگی درگذشت.<ref name="autogenerated1" />
 
== فرزندان ==
[[رده:استانداران آذربایجان شرقی]]
[[رده:اهالی ایران در سده ۲۰ (میلادی)]]
[[رده:خاندان جهانبانی]]
[[رده:دانش‌آموختگان دانشگاه نظامی فنی-مهندسی]]
[[رده:درگذشتگان ۱۳۵۳]]
[[رده:درگذشتگان ۱۹۷۴ (میلادی)]]
[[رده:وزیران راه پهلوی]]
[[رده:وزیران کشور پهلوی]]
[[رده:خاندان جهانبانی]]
۴٬۴۱۱٬۲۶۸

ویرایش