تفاوت میان نسخه‌های «خاک‌سپاری»

جز
جز (اصلاح فاصله مجازی + اصلاح نویسه با استفاده از AWB)
# هر تشییع‌کننده هر چهار طرف تابوت را بردارد و بهتر است اول جلوی تابوت طرف راست میّت را بر دوش راست بگذارد سپس طرف راست آخر تابوت را روی دوش راست بگذارد بعد از آن طرف چپ آخر تابوت را روی دوش چپ بگذارد، آنگاه به قسمت چپ جلوی تابوت رفته آن را روی دوش چپ بگذارد.
# صاحب عزا پابرهنه باشد و عبای خود را از دوش بردارد یا به‌طوری‌که مناسب شخص عزادار است وضع ظاهری خود را تغییر دهد تا اینکه معلوم شود او صاحب عزا است.
# خندیدن و لهو و لعب و برداشتن عبا برای غیر صاحب عزا و تند [[راه رفتن]] به‌طوری‌که منافی مدارای با میّت باشد خصوصاً دویدن، در تشییع جنازه مکروه است، بلکه سزاوار است که تشییع کنندگان در راه رفتن میانه‌روی نمایند.
# آتش بردن پشت سر جنازه در حال تشییع مکروه است، مگر در شب که چراغ یا هر روشنایی دیگر مکروه نیست.
# در موقع عبور جنازه، برخاستن شخص نشسته مکروه است، مگر آن‌که میّت کافر باشد که در این صورت برمی‌خیزد.
# مرده را باید درون قبر به صورت خوابیده بر روی دست راست (و نه نشسته یا ایستاده و جز اینها) بگونه‌ای قرار داد که صورت او به سمت قبله باشد، یعنی در سرتاسر دنیا قبر مرده مسلمان باید بگونه‌ای باشد که هنگامی که مرده درون آن بر روی دست راست خود خوابانیده می‌شود چهره او به سمت قبله قرار گیرد، و این شرط اختصاص به جسد کامل ندارد بلکه حتی اگر جسد مرده فاقد برخی از قسمت‌ها نظیر سر یا دست یا سینه و جز اینها بود یا تنها سر در اختیار بود و تنه مرده از میان رفته بود باید به همین روش دفن گردد، بلکه حتی اجزاء بدن مسلمان را نیز باید به گونه‌ای دفن کرد که اگر دارای سر و صورت بود به سمت قبله قرار می‌گرفت؛
# جنازه مسلمانی که بر روی کشتی مرده و امکان رساندن آن به خشکی برای دفن وجود ندارد و احتمال متلاشی شدن او می‌رود را می‌توان پس از غسل و کفن و نماز خواندن درون صندوقی قرار داد یا آن که جنازه کفن شده او را با بستن وزنه سنگین در حالی که رو به قبله است به درون دریا افکند؛
# در صورت آگاهی از تلاش حیوانات درنده در بیرون آوردن جسد مرده مسلمان از درون زمین واجب است [[محل دفن]] را به گونه‌ای استحکام بخشید که مانع نفوذ حیوانات و اهانت به جنازه مسلمان گردد؛
# دفن هر مسلمانی باید با موافقت و اذن ولی مرده انجام پذیرد، بدین معنی که دیگران حق مزاحمت با نظر ولی در دفن مرده در جایگاه مورد نظر او را ندارند؛
# جنازه مرده مسلمان باید در گورستانهای مسلمانان دفن گردد و دفن او در گورستان‌های کافران یا دفن کافران در گورستانهای مسلمانان حرام است و این حکم ناشی از احترام شرع اسلام به مسلمانان است که این احترام ایجاب می‌کند او در گورستانهای مسلمانان دفن شود و در صورت دفن در گورستانهای کافران جایز است قبر مسلمان را شکافته و او را بیرون آورده و در مقابر مسلمانان دفن نمایند؛
# برای پشت مرده تکیه‌گاهی از سنگ و آجر بسازند که جسد مرده بدو تکیه دهد تا بدین وسیله از افتادن مرده به روی صورت جلوگیری شود؛
# مقداری از تربت قبر امام حسین (ع) در برابر چهره او قرار داده شود؛
# یکی از مستحباتی که در روایات تأکید فراوانی بر انجام آن شده‌است تلقین مرده می‌باشد یعنی هنگامی که درون قبر خوابانیده شد معتقدات دینی از توحید پروردگار و اقرار به پیامبری خاتم پیامبران (ص) و [[امامان معصوم]] (ع) و اعتقاد به سؤال و پرسش دو ملائکه به نامهای نکیر و منکر بدو یادآوری گردد، بنابر روایات روح مرده از هنگام مفارقت و جدا شدن از جسد او تا هنگام دفن در اطراف او در پرواز است و ناظر همه وقایع است از این رو مستحب است برای آخرین بار [[احکام شرعی]] و معتقدات دینی بدو یادآوری شود تا مرده که در آغاز سخت‌ترین لحظات زندگی برزخی خود است بتواند بر هول و وحشت قبر فائق آید و زبان به سخن حق با ملائکه بگشاید؛
# مستحب است کسی که مرده را دفن می‌کند پس از دفن او از سمت پای مرده از قبر بیرون آید؛
# مستحب است دفن‌کننده با طهارت و پاکی اقدام به دفن مسلمان کند؛
# مستحب است ۴۰ یا ۵۰ نفر از مردمان نیکوکار در هنگام دفن یا پیش یا پس از آن شهادت به درستکاری مرده بدهند؛
# مستحب است نزدیکان مرده بر او سوگواری و عزاداری و گریه کنند لیکن ثواب بازماندگانی که بر مصیبت او صبر نموده و خود را با یادآوری مصیبتهایی که بر پیامبر (ص) و امامان (ع) وارد شده تسلی دهند و اجر خود را از درگاه خداوند بخواهند بیشتر است؛
# مستحب است که مسلمانان به زیارت گورستانها رفته و بر گور مردگان [[سوره‌های قرآن]] (به ویژه سوره‌های حمد ـ [[آیة الکرسی]] ـ قل اعوذ برب الناس ـ قل اعوذ برب الفلق ـ [[سوره یاسین]] ـ و جز اینها) خوانده و برای آنان طلب رحمت و آمرزش از خداوند نمایند؛ و مستحب است هنگام ورود به گورستان خطاب به مردگان مدفون در آن قبرستان سلام کرده و بگوید (السلام علی اهل الدیار من المؤمنین، رحم‌الله المتقدمین منکم و المتأخرین و انا ان شاء الله بکم لاحقون)
# از مستحباتی که در روایات تأکید فراوان بر آن شده این است که در نخستین شبی که مرده را دفن می‌کنند مستحب است نمازی برای او بخوانند که به نام (صلاة لیلة الدفن) یا نماز شب دفن مشهور است.<ref name="پایگاه حوزه نت" />
 
=== مکروهات دفن ===
بنابر روایات و فتاوای فقهاء امامیه برخی رفتارها و کارها هنگام دفن مرده مکروه و ناشایست است از این رو از انجام آن‌ها نهی کراهتی شده‌است بدین معنی که بر مسلمانان سزاوار نیست این کارها را انجام دهند و بهتر آن است که از انجام آن‌ها دوری کنند، این کارها عبارتند از:
# دفن کردن دو مرده در یک گور (و بنابر برخی فتاوا این کار حرام است) مگر در مواقع ضرورت که در این صورت باید میان آن دو مانعی نظیر دیوار قرار داد؛
# [[فرش کردن]] کف قبر با [[سنگ‌های قیمتی]] یا [[سنگ مرمر]] یا آجر یا چوبهای قیمتی و گرانقیمت مگر در زمین‌های مرطوب، اما ساختن یا پوشانیدن دیوار گور با این‌گونه سنگ‌ها و چوبها مانعی ندارد؛
# دفن کردن فرزند توسط پدر یا مطلق ارحام به وسیله ارحام نزدیک، مگر در صورت اضطرار، از این حکم کراهتی دو مورد استثنا شده‌است: نخست دفن زن به وسیله شوهرش، و دیگر دفن زن به وسیله مردان محرم خود؛
# اقدام ارحام مرده به پرکردن گور مرده از خاک که بنابر روایات این کار سبب قساوت قلب می‌گردد؛
# پر کردن گور با خاکی که از آن گور بیرون آورده‌اند، یا استفاده از گلی جز گلی که از خاک همان قبر است؛
# ترمیم کردن گور پس از فرسوده و خراب شدن آن مگر در مورد قبر پیامبران و امامان و صالحین و علمای دین؛
# بلند کردن گور و ساختن پشته‌ای شبیه به [[کوهان شتر]] بر روی آن که از این ساخته در روایات با نام (تسنیم) یاد شده‌است؛
# ساختمان کردن بر روی گور مردمان بجز گور پیامبران و امامان و بزرگان و علمای دین؛
# ساختن مسجد بر روی گور مردمان بجز گور پیامبران و امامان (ع) و بزرگان و علمای دین؛
# نشستن بر روی گور و [[ادرار کردن]] و نجس کردن قبرها در گورستانها یا خندیدن و سبک سری در گورستانها، یا راه رفتن بر روی گورها یا تکیه دادن به آن‌ها مگر در حال ضرورت؛
# دفن مرده در خانه‌های مسکونی؛
# سخن گفتن دربارهٔ مسائل دنیایی در گورستان؛
# شتاب در خوابانیدن مرده در گور خود پیش از آن که مدتی او را در بالای گور قرار داده باشند؛
# بالا بردن ساخته روی قبر بیش از ۴ انگشت.<ref name="پایگاه حوزه نت" />
 
== مسیحیت ==
خاک‌سپاری در مسیحیت اغلب بین دو روز و یک هفته بعد از مرگ تشکیل می‌شود. جزئیات در مذاهب مسیحی مختلف است، ولی معمولاً خاک‌سپاری با مراسم کلیسا شروع می‌شود و سپس تابوت به قبرستان برده و دفن می‌شود. آنجا عزاداران دوباره نماز می‌خوانند و یک‌یک خاک بر تابوت می‌اندازند. از جمله آیات [[کتاب مقدس]] که در خاک‌سپاری مسیحی خوانده می‌شود: (از خاک گرفته شدی زیرا که تو خاک هستی و به خاک خواهی برگشت) و (ما را تعلیم ده تا ایام خود را بشماریم تا دل خردمندی را حاصل نماییم). فامیل نفر مرحوم معمولاً مهمانان را بعد از خاک‌سپاری به کافه دعوت می‌کند.
 
خاکسپاری یهودیان
 
== منابع ==
* خمینی، تحریرالوسیله، [[مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی،خمینی]]، تهران، ۱۳۸۶ش.
 
{{مرگ}}
[[رده:پدیدارهای باستان‌شناختی]]
[[رده:مراسم مردگان]]
[[رده:ویکی‌سازی رباتیک]]