تفاوت میان نسخه‌های «نشانه‌شناسی»

جز
(افزودن مطلب و رفرنس جدید، سجودی، 1390.)
{{درباره|حوزه مفهومی نشانه‌شناسی|کاربرد تبارشناسانه|نشان‌شناسی|دیگر کاربردها|نشانه‌شناسی (ابهام‌زدایی)}}
{{زبان‌شناسی|نظری=نشانه شناسینشانه‌شناسی اجتماعی}}
'''نشانه‌شناسی''' (در انگلیسی: semiology، همچنین semiotics یا semeiotics، از واژهٔ یونانی σημείον (سِمِئیون) به معنی نشانه) مطالعه [[نشانه]]‌ها و [[نماد]]ها است.
 
نشانه‌شناسی علمی است که به بررسی انواع نشانه‌ها، عوامل حاضر در فرایند تولید و مبادله و تعبیر آنها، و نیز قواعد حاکم بر نشانه‌ها می‌پردازد.
 
دانش نشانه‌شناسی بررسی معناسازی، فرایند شکل‌گیری نشانه‌ها و فهم ارتباطات معنادار است. نشانه‌شناسی شامل مطالعه ساخت و شکل‌گیری نشانه‌ها، اشارات، دلالت‌ها، نام‌گذاری‌ها، قیاس‌ها، تمثیل‌ها، استعاره‌ها و رمزگان‌های ارتباطی است. نشانه‌ها برپایه روش یا رمزگان مورد بهره برای انتقالشان دسته‌بندی می‌شوند که می‌تواند آواهای خاص، علامت‌های الفبایی، نمادهای تصویری، حرکات بدن یا حتی پوشیدن یک لباس ویژه باشد. هرکدام از اینها برای رساندن پیام ابتدا باید توسط گروه یا جامعه‌ای از انسان‌ها به‌عنوان حامل معنایی خاص پذیرفته شده باشند.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی= طاهری|نشانی= http://tsaart.eshragh.ir/Portal/home/?news/3640/624698/627768/%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86%D9%87نشانه-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8Cشناسی-%DA%A9%D9%87%D9%86کهن-%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%A7الگوها--%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%D9%87نویسنده-%D8%B5%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86صدرالدین-%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8Cطاهری|نام= صدرالدین|کتاب= نشانه‌شناسی کهن‌الگوها در هنر ایران باستان و سرزمین‌های همجوار| ناشر= تهران: شورآفرین |سال=۱۳۹۶، صص ۱۶–۱۷}}</ref> نشانه‌شناسان نشانه‌ها را در انزوا مطالعه نمی‌کنند، بلکه توجه خود را به مطالعه شکل‌گیری و مبادله معنا در متون و گفتمان‌های مختلف و در سطوح همزمانی و درزمانی معطوف کرده‌اند.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی= سجودی|نشانی= https://www.adinehbook.com/gp/product/9642240654|نام= فرزان|کتاب= نشانه شناسینشانه‌شناسی: نظریه و عمل (مجموعه مقالات)| ناشر= تهران: نشر علم|سال=۱۳۹۰، ص ۱۲۸}}</ref>
 
این رشته با سخنرانی‌های [[زبان‌شناسی|زبان‌شناس]] سوئیسی [[فردینان دو سوسور]] در [[دانشگاه ژنو]] آغاز گشت. تنها پس از مرگ او بود که به کوشش شاگردانش اندیشه‌های او در کتابی با نام ''[[دروسی در زبان‌شناسی عمومی]]'' در سال ۱۹۱۶ به چاپ رسید. افلاطون در رسالهٔ کراتیلوس رابطهٔ میان واژه و شیء را یک رابطهٔ حقیقی می‌دانست، ولی سوسور آن را دلخواه می‌دانست و پیوند میان واژه و شیء و همچنین واژه و مفهوم را زادهٔ یک همگرایی و همرایی اجتماعی دانست.
او [[جستار]] خود را این‌گونه می‌آغازد: در همهٔ دانش‌ها شیء مقدم‌ترین بخش یک [[پژوهش]] است در حالیکه در زبانشناسی هنگامی که به سراغ [[واژه]] می‌رویم متوجه می‌شویم که برای بررسی آن واژه نخست نیاز به شناختن دیدگاهمان داریم آیا ما واژه را از دید معنایی بررسی می‌کنیم یا ریشه‌یابی یا تاریخی یا جز اینها. پس استواری‌ای که [[دانش]] باید به دنبال بیاورد در گام نخست به خطر می‌افتد. پس سوسور به دنبال ساختاری استوار به ساختار زبان می‌رسد آنچه بنیاد نشانه‌شناسی را خواهد ساخت.
 
یکی از تئوری هایتئوری‌های امروزی نشان شناسی [[نشانه شناسینشانه‌شناسی اجتماعی|نشان شناسینشان‌شناسی اجتماعی]] بوده که امروزه دارای کاربردهای گسترده عملی در شناسایی و تدوین منابع نشان شناسینشان‌شناسی در حوزه هایحوزه‌های مختلف بصورت دانشی بینا رشته ایرشته‌ای مورد استفاده قرار میگیردمی‌گیرد
 
== پیشینه ==
* نشانه‌شناخت: «انگارهٔ نشانه ها؛ که بیشتر واژه‌ها هستند، و نام درخور آن منطق است: روندی که در آن طبیعت نشانه‌ها یی که مغز آدمی در جریان فهم چیزها یا رسانیدن آگاهی به دیگران به کار می‌برد، سنجیده می‌شود.»
 
[[چارلز سندرز پرس]] پدر فلسفهٔ عملی و منطق‌دان برجسته آمریکایی، که از اندیشه‌های جان لاک بسیار اثر پذیرفته است،پذیرفته‌است، نشانه‌شناسی را شاخه‌ای از منطق می‌داند که در آن دانش نشانه‌ها بررسی می‌شود. از دید او نشانه‌شناسی روندی است که در آن ارتباطی به‌وسیلهٔ نشانه‌ها بر قرار می‌شود. او نشانه را هر چیزی می‌داند که برای کسی (گزارشگر) به گونه‌ای (در زمینه‌ای) چیز دیگری (موضوع) را به یاد آورد. به بیان ساده پرس پیوند میان ذهن آدمی و جهان خارج، یا فرایند دانستن را از سه راه می‌داند، یکم [[شمایل|شمایلی]]، دوم [[نمایه|نمایهای]]، و سوم [[نماد|نمادین]].
 
[[فردیناند سوسور]] هم‌زمان با پرس در آمریکا، روش نشانه‌شناسی خود را در کشور سوئیس مطرح می‌کند. او اندیشه‌ای را پایه نهاد که در آن نشانه از دوگانهٔ نشانگر و نشانداده ساخته می‌شود. (دوگانه‌ای که در آینده مورد نقد [[پساساختارگرایی|پساساختارگرایان]] و [[ساختارشکنی|ساختارشکنانی]] چون دریدا قرار گرفت)
{{پانویس}}
 
{{مطالعات ارتباطات|موضوعات و اصطلاحات=نشانه شناسینشانه‌شناسی اجتماعی}}
{{جغرافیای انسانی}}
{{سایبرنتیک}}
 
 
[[رده:نشانه‌شناسی|نشانه‌شناسی]]
۲۹

ویرایش