سوگیری تأییدی: تفاوت میان نسخه‌ها

ویرایش و ویکی‌سازی موردی
(ویرایش و ویکی‌سازی موردی)
'''سوگیری تأییدی''' {{به انگلیسی|Confirmationconfirmation bias}} گرایش به جستجو در اطلاعات یا تعبیر کردن آن به نحوی است که باورها یا فرضیه‌های خودخودِ شخص را تأیید کند. سوگیری تاییدی،تأییدی یکی از انواع [[سوگیری شناختی]] محسوب می‌شود و از جمله خطاهایی است که به شکل سیستماتیک، در [[استقرا|استدلال‌ورزی استقرایی]] مشاهده می‌شود. زمان‌هایی که این سوگیری خود را بیشتر از همه نشان می‌دهد، یکی زمانی است که فرد هنگام جمع‌آوری یا یادآوری اطلاعات به شکل گزینشی عمل می‌کند و دیگری وقتی است که فرد شواهد مبهم را به عنوان تاییدیتأییدی بر موضع فعلی‌اش تعبیر می‌کند. سوگیری تاییدیتأییدی در خصوص موضوعات [[هیجان (روان‌شناسی)|هیجان‌برانگیز]] یا در مورد باورهایی که فرد نسبت به آن‌ها تعصب دارد، به شکل شدیدتری مشاهده می‌شود.<ref>{{یادکرد-ویکی|پیوند=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Confirmation_bias&oldid=627746599|عنوان=Confirmation bias|زبان=انگلیسی|بازیابی=}}</ref>
 
از این سوگیری برای توضیح پدیده‌های [[روان‌شناسی شناختی|شناختی]] مختلفی استفاده می‌شود که این پدیده‌ها از آن جمله‌اند: [[قطبی شدن گروه|قطبی شدنشدنِ نگرش]]<ref group="انگلیسی">Attitudeattitude polarization</ref> (که در آن اختلاف نظر اعضای گروه، با مراجعه به مجموعه‌یمجموعهٔ یکسانی از شواهد بیشتر می‌شود)، [[ثبات باور|ثباتِ باور]]<ref group="انگلیسی">Beliefbelief perseverance</ref> (که در آن، باور فرد به یک گزاره، با ارائه شواهد نقض، مستحکم‌تر می‌شود)، [[اثر تقدم|اثر تقدم غیرمنطقی]]<ref group="انگلیسی">Primacyprimacy effect</ref> (که در آن فرد به اطلاعاتی که زودتر با آن‌ها مواجه شده بیشتر اتکا می‌کند) و [[همبستگی خیالی]]<ref group="انگلیسی">Illusoryillusory correlation</ref> (که در آن فرد بین متغیرها یا رویدادهای غیرمرتبط، نوعی از همبستگی را پیدا می‌کند).
 
== انواع ==
سوگیری تاییدیتأییدی با آنچه که معمولاً [[پیش‌گویی خودمحقق‌کننده]] خوانده می‌شود، متفاوت است. در پیش‌گویی خودمحقق‌کننده، انتظارات فرد، روی نحوه رفتار او اثر می‌گذارد به طوری که این رفتار جدید، خود به محقق شدن نتیجه مورد انتظار پیش‌گویی ختم می‌شود. در طرف مقابل، سوگیری تاییدیتأییدی ناشی از چگونگی پردازش اطلاعات است. به عبارتی سوگیری تاییدی،تأییدی، گرایشی در افراد است که هنگام جستجوی شواهد، تفسیر آن‌ها یا به یادآوردن‌شان از حافظه، به سمت حفظ باورهای فعلی متمایل می‌شوند.
 
=== سوگیری در جستجوی اطلاعات ===
پژوهش‌ها بارها نشان داده‌اند که افراد متمایل‌اند تا فرضیه‌ها را به شکلی یک‌جانبه به آزمایش بگذارند، به گونه‌ای که به دنبال شواهدی بگردند که با فرضیه فعلی‌شان سازگار است. افراد به جای آنکه در میان تمام شواهد مرتبط جستجو کنند، پرسش‌شان را به گونه‌ای صورت‌بندی می‌کنند که پاسخی مثبت در تاییدتأیید نظریه‌شان دریافت کنند. به عنوان مثال، اگر فردی که حدس می‌زند عدد مورد نظرش ۳ است، قرار باشد با یک سؤال آری یا خیر به جواب دست پیدا کند،‌کند، می‌تواند بپرسد: "آیا عدد فرد است؟" افراد این نوع پرسش را که «آزمون مثبت»<ref group="انگلیسی">Positive Test</ref> نامیده می‌شود به آزمون منفی همچون "آیا عدد زوج است؟" ترجیح می‌دهند، با وجود اینکه هر دو آزمون، می‌توان اطلاعات مشابهی را به دست دهد.
 
ترجیح آزمون مثبت، به خودی خود یک سوگیری محسوب نمی‌شود چرا که آزمون مثبت هم می‌تواند بسیار اطلاعات‌بخش باشد. اگرچه در ترکیب با برخی اثرهای دیگر، این استراتژی می‌تواند به تاییدتأیید شدن باورها و فرضیه‌های فعلی منجر شود، صرف نظر از اینکه آن باورها درست باشند یا نه. در جهان واقع، معمولاً شواهد پیچیده و درهم‌تنیده‌اند. به عنوان مثال، چندین تصور متناقض و ناسازگار دربارهدربارهٔ یک فرد، همگی می‌توانند با تمرکز کردن بر بخشی محدود از جنبه‌های رفتاری او تاییدتأیید شوند؛ بنابراین هر نوع جستجویی برای پیدا کردن شواهدی در حمایت یک فرضیه خاص، محتمل است که موفقیت‌آمیز باشد. مثالی از این ماجرا، زمانی است که صورت‌بندی یک پرسش، می‌تواند به شکل قابل توجهی پاسخ افراد را تغییر دهد. به عنوان مثال، اگر از افراد پرسیده شود: "آیا از زندگی اجتماعی خود راضی هستید؟" افراد سطح بالاتری از رضایت را گزارش می‌دهند تا زمانی که از آن‌ها پرسیده شود: "آیا از زندگی اجتماعی خود ''<u>''نا</u>''''راضی هستید؟"
 
حتی یک تغییر کوچک در جمله‌بندی پرسش،برپرسش، بر شیوه جستجوی افراد در بین داده‌های موجود و در نتیجه بر نتیجه‌ای که به آن دست می‌یابند اثر می‌گذارد. این موضوع به خوبی با استفاده از یک پرونده حضانت خیالی نشان داده شده استشده‌است. شرکت‌کنندگان در پژوهش، می‌خوانند که والد ۱، به شکلی معتدل واجد شرایط برای سرپرستی کودک است. والد ۲، ترکیبی از ویژگی‌های برجسته‌یبرجستهٔ مثبت و منفی را داراست: رابطه بسیار صمیمانه‌ای با کودک دارد، اما شغل‌ش ایجاب می‌کند که کودک را مرتباً جابه‌جا کند. شرکت‌کنندگانی که از آن‌ها پرسیده شده بود "کدام والد باید حضانت کودک را به دست بیاورد؟" اکثراً در جستجوی ویژگی‌های مثبت برآمده و والد ۲ را انتخاب کردند. در طرف مقابل شرکت‌کنندگانی که از آن‌ها پرسیده شده بود "حضانت کودک باید از کدام والد سلب شود؟" اکثر آن‌ها در جستجوی ویژگی‌های منفی برآمده و در نتیجه حضانت را از والد ۲ سلب کردند.
 
== جستارهای وابسته ==
 
== یادداشت ==
<references group="انگلیسی" />
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{سوگیری‌ها}}
{{جهان‌بینی}}
۴۹٬۷۹۷

ویرایش