باز کردن منو اصلی

تغییرات

جز
{{Infobox cinema market
| name = سینمای ایران
| image =
| image_size =
| alt =
| caption =
| screens = ۴۳۸ (۲۰۱۱)<ref name=screens_uis>{{cite web|title=Table 8: Cinema Infrastructure - Capacity|url=http://stats.uis.unesco.org/unesco/TableViewer/tableView.aspx?ReportId=5542|publisher=UNESCO Institute for Statistics|accessdate=5 November 2013}}</ref>
| screens_per_capita = ۰٫۶ به ازای هر ۱۰۰٬۰۰۰ (۲۰۱۱)<ref name=screens_uis />
}}
 
'''سینمای ایران'''، عبارتی است برای توصیف فیلم‌های سینمایی محصول [[ایران]] است. (با [[فیلم‌فارسی]] اشتباه نشود)
 
پس از انقلاب تعدادی از [[فهرست کارگردانان ایرانی|کارگردانان ایرانی]] که از [[ایران]] خارج شدند، به ساخت فیلم در خارج از کشور مبادرت نمودند.<ref>[http://anthropology.ir/node/19077 تاریخ سینما در ایران]</ref> همچنین تعدادی از فیلم‌ها که برای سینمای عامه‌پسند ایران به کار برده شد به [[فیلم فارسی]] یا «[[فیلم‌فارسی]]» مشهور شدند.
 
== نخستین دستگاه سینماتوگراف ==
[[پرونده:Abi o Rabi.jpg||220px|چپ|بندانگشتی|<small>''[[آبی و رابی]]'' (نخستین فیلم صامت ایرانی)</small>]]
با ورود نخستین دوربین فیلم‌برداری در زمان [[مظفرالدین‌شاه]] و ورود آن به [[ایران]] آغاز می‌شود. نخستین فیلم صدادار فارسی، فیلم ''[[دختر لر]]'' بود که در سال ۱۳۱۲ خورشیدی توسط [[اردشیر ایرانی]] ساخته شد.<ref>http://www.sourehcinema.com/Title/Title.aspx?id=138109110003</ref> ورود نخستین دستگاه سینماتوگراف به [[ایران]] در سال ۱۲۷۹ هجری خورشیدی توسط مظفرالدین شاه سر آغازی برای سینمای ایران به حساب می‌آید.
 
* اولین کارگردان زن ایرانی: [[شهلا ریاحی]]، فیلم ''[[مرجان (فیلم)|مرجان]]'' (۱۳۳۵)
* اولین و قدیمی‌ترین مجله سینمایی ایرانی: [[ستاره سینما (نشریه)|ستاره سینما]] (۱۳۳۲)
* اولین جایزه [[نخل طلا]]ی [[جشنواره فیلم کن]] برای فیلم ''[[طعم گیلاس]]'' (۱۳۷۶)
* اولین [[جایزه اسکار]] بهترین فیلم خارجی زبان برای فیلم ''[[جدایی نادر از سیمین]]'' (۱۳۹۱)
 
== ادوار ==
=== دهه‌های بیست و سی ===
در سالهای بعد از ۱۳۲۲ فعالیت‌های فیلمسازی به دلیل تأسیس چند شرکت سینمایی توسط تعدادی سرمایه‌گذار و همچنین عمومی تر شدن سینما در بین مردم، گسترش یافت. اما متأسفانه از آنجایی که در این گسترش توجه به درآمد و سود حاصل از سرمایه‌گذاری از یک طرف و وضعیت سیاسی جامعه از بعد از کودتای ۲۸ مرداد و تحدید آزادیها، یعنی مهمترین عنصر توسعه فرهنگی، سینمای ایران عمدتاً با محصولاتی عوام پسند و بی محتوا مواجه شد و این عناصر جزو سنت رایج فیلم سازیفیلم‌سازی در این دوره گردید. [[اسماعیل کوشان]] [[ساموئل خاچیکیان]]، [[هوشنگ کاووسی]]، [[فرخ غفاری]] فیلم‌سازان مطرح این دوره به‌شمار می‌آیند که از این میان اسماعیل کوشان در تثبیت جریان سینمای تجاری عامه‌پسند ایرانی موسوم به [[فیلمفارسی]] نقش عمده‌ای داشت.
 
=== دهه چهل و پنجاه: گنج قارون و موج نوی سینمای ایران ===
همچنین برقراری منظم سالانه دست کم یک جشنواره بین‌المللی فیلم که در بهمن ماه هر سال به نام [[جشنواره فیلم فجر|جشنواره بین‌المللی فیلم فجر]] در کشور برگزار می‌گردد نیز در ایجاد علاقه به سینما در قشر جوان کشور از یکسو و توسعه این هنر نقش مهمی ایفا نموده‌است.<ref>[http://www.roydadnews.ir/NSite/FullStory/News/?Serv=2&Id=20959 دوگانه تصویر زن در سینمای ایران]</ref>
 
بزرگترین پروژه سینمایی ایران را می‌توان فیلم سینمایی [[محمد رسول‌الله (فیلم)|محمد رسول‌الله]] نام برد. <ref>{{یادکرد وب|عنوان = بزرگترین پروژه سینمایی کشور اکران شد |نشانی=http://www.khabaronline.ir/detail/450990/culture/cinema| تاریخ بازدید = ۵ شهریور ۱۳۹۴|ناشر = خبرآنلاین}}</ref>
 
== آموزش فیلمسازی ==
طی سالهای بعد از انقلاب فیلمسازان زن مانند [[رخشان بنی‌اعتماد]]، [[پوران درخشنده]]، [[تهمینه میلانی]]، [[منیژه حکمت]] و [[سمیرا مخملباف]] حضور جدی‌تر یافتند.
 
== نهادهای صنفی ==
[[خانه سینما]] بزرگترین نهاد صنفی عوامل تولید فیلم سینمایی در ایران است.
 
== فشارها به سینمای ایران ==
سینمای ایران طی تاریخ صدساله خود و به خصوص بعد انقلاب ۵۷ همواره زیر سایهٔ ترس، فشار و سرکوب افراد متعصب، قشری و تندروی مذهبی به کار خود ادامه داده و از جانب آن‌ها لطمات فراوانی دیده استدیده‌است. با این حال این صنعت به رغم تمامی این دشواری‌ها توانسته به وسیلهٔ سینماگران و بازیگران موفق در مجامع بین‌الملل خودی نشان دهد و توفیق‌های قابل قبولی داشته باشد.<ref>{{یادکرد خبر | نشانی=http://persian.euronews.com/2016/01/30/iran-artists-reax-to-agression-to-fatemeh-motamed-aria/ | عنوان=دفاع سینماگران از فاطمه معتمد آریا در برابر تهاجم تندروها}}</ref>
 
== موفقیتهای بین‌المللی ==
 
== موفقیتهای بین‌المللی ==
* '''از مهمترین رویدادها''':
* برنده خرس نقره‌ای بهترین کارگردانی [[جشنواره فیلم برلین]] برای فیلم ''[[طبیعت بی‌جان (فیلم)|طبیعت بی جان]]'' ۱۹۷۴ [[سهراب شهید ثالث]]
* دریافت جایزه قرقاول طلایی [[جشنواره فیلم کرالا|جشنواره بین‌المللی فیلم کرالا هند]] درسال ۲۰۱۳ برای بهترین فیلم پرویز [[مجید برزگر]]
* دریافت جایزه قرقاول نقره‌ای بهترین کارگردانی [[جشنواره فیلم کرالا|جشنواره بین‌المللی فیلم کرالا هند]] درسال ۲۰۱۴ برای فیلم ''روز روشن'' [[حسین شهابی]]<ref>[http://www.iffk.in/index.php?page=awards_2014 جشنواره بین‌المللی کرالا هند]</ref>
* دریافت جایزه نخل طلایی کن 2016۲۰۱۶ (بازیگر مرد) توسط شهاب حسینی برای فیلمفیلم، ,فروشنده,فروشنده،
* دریافت جایزه نخل طلایی کن 2016۲۰۱۶ (فیلمنامه) توسط اصغر فرهادی برای فیلم‌نامهفیلم‌نامه، ,فروشنده,فروشنده،
* جایزه بهترین فیلم در جشنواره فیلم مونیخ به اصغر فرهادی برای فیلمفیلم، ,,فروشنده,فروشنده، ,
* جایزه انجمن ملی نقد فیلم امریکاآمریکا به فیلمفیلم، ,,فروشنده,فروشنده، , اصغر فرهادی
* بهترین فیلم جشنواره فیلم پارسی استرالیا به فیلم,,فروشندهفیلم، ,فروشنده، , اصغر فرهادی
* '''دریافت [[جایزه اسکار]]''' ۲۰۱۷ بهترین فیلم خارجی زبان برای فیلم ''فروشنده'' [[اصغر فرهادی]]
 
== وضعیت سینماها ==
در سال ۱۳۹۲در ایران ۲۴۷ [[سالن سینما]] وجود داشته‌است که در ۶۰ شهر ایران پراکنده بوده‌اند و در مقابل، ۱۰۸۱ نقطه شهری ایران فاقد سالن سینما بوده‌اند. شهر تهران و استان تهران بیشترین تعداد سینماهای کشور را دارند و این در حالی است که دو استان [[خراسان شمالی]] و [[کهگیلویه و بویراحمد]] فاقد سالن سینما هستند. در سال ۱۳۹۱ حدود ۸٫۵ میلیون نفر از سینماهای ایران بازدید کرده‌اند که به این ترتیب مشخص می‌شود که هر ایرانی هر ۹ سال یکبار به سینما می‌رود.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی= هhttp://www.tabnak.ir/fa/news/317561/هر-ایرانی-چند-سال-یکبار-سینما-می‌رود|عنوان=هر ایرانی چند سال یکبار به سینما می‌رود؟ | ناشر = تابناک |تاریخ =۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۲ |تاریخ بازبینی=۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۲}}</ref>
 
== پرفروش‌ترین فیلم‌ها ==
با توجه به [[فهرست پرفروش‌ترین فیلم‌های سینمای ایران]] پرفروشترین فیلم‌های ایرانی تا سال ۱۳۹۴، فیلم‌های ''[[محمد رسول‌الله (فیلم)|محمد رسول‌الله]]'' و [[شهر موشها ۲]] و [[اخراجی‌ها (مجموعه فیلم)]] هستند. در حال حاضر پرفروش‌ترین فیلم تاریخ سینمای ایران فیلم [[نهنگ عنبر ۲]] به کارگردانی سامان مقدم می‌باشد و فیلم سینمایی [[آینه بغل]] مقام دوم را دارو
 
== پانویس ==
 
== جستارهای وابسته ==
 
* [[جشنواره فیلم ایرانی موزه هنرهای عالی هیوستون]]
* [[فهرست سینماهای تهران]]
 
== پیوند به بیرون ==
* {{ویکی‌گفتاورد}}[http://theirancinema.com/ پایگاه خبری تحلیلی سینمای ایران]
* [http://www.hozehonari.com/Default.aspx?page=6220 بخش سینمای وبگاه رسمی حوزهٔ هنری]