تفاوت میان نسخه‌های «فارسنامه (ابن بلخی)»

جز
ربات ردهٔ همسنگ (۳۰.۱) +مرتب+تمیز (۱۴.۹ core): + ۵ رده
جز (ربات ردهٔ همسنگ (۳۰.۱) +مرتب+تمیز (۱۴.۹ core): + ۵ رده)
{{عنوان مورب}}
'''''فارس‌نامه''''' کتابی‌است پیرامون [[تاریخ]] و [[جغرافیا|جغرافیای]]ی [[پارس]] که در دههٔ نخست سده ششم هجری قمری نوشته شده‌است. نام نویسندهٔ کتاب مشخّص نیست، ولی نویسنده خود در دیباچهٔ کتاب نسب نیایش را از [[بلخ]] و خویشتن را زاده و پرورده در پارس ذکر می‌کند. از این رو معمولاً از وی با نام ''[[ابن بلخی]]'' یاد می‌شود. بخش جغرافیای ''فارس‌نامه'' به خاطر اطلاعات بدیعی که در آن یافت می‌شود نزد پژوهشگران بسیار ارزشمند است، بخش تاریخ کتاب عمدتاً منطبق با تواریخ پیشین یا حتی مأخوذ از آنهاست، گرچه گاه اطلاعات اضافه‌ای هم در آن یافت می‌شود. بخش تاریخ این اهمیت را می‌دارد که نخستین تألیف (در مقابل [[ترجمه]]) پیرامون [[تاریخ ایران]] به [[زبان فارسی]] است که به دست ما رسیده‌است.
 
== معرفی اجمالی ==
== بخش‌های فارسنامه ابن‌بلخی ==
ابن‌بلخی کتاب خود را به یک مقدمه و سه بخش تقسیم کرده است:
# در مقدمه کتاب، پس از حمد خداوند و ستایش پیامبر او، به چگونگی تألیف کتاب می‌پردازد و شیفتگی خود را به پارس و مردم آن نشان می‌دهد و عزت و اهمیت معنوی و مذهبی و تاریخی فارس و مردم آن را به استناد روایات معتبری از قول پیامبر اسلام و خاندانش می‌ستاید و پارسیان را از برگزیدگان خداوند می‌داند <ref>{{پک|ذبیح‌الله صفا|ک=گنجینه سخن|ص= ص۴۳ تا ۵۸}}</ref>
# بخش تاریخی که بیان مختصر و دقیقی است از تاریخ پادشاهان ایران از عهد باستان تا روزگار ساسانیان و کیفیت گشودن پارس به وسیله مسلمانان <ref>{{پک|ذبیح‌الله صفا|ک=گنجینه سخن|ص= ص۵۹ تا ۲۸۱}}</ref>
# بخش جغرافیایی که به ذکر فارس و کورت‌های پنجگانه آن و شهرهای هر کوره اختصاص دارد و شرح نهرها، دریاها، مرغزارها، قلعه‌ها و مسافات فارس را در برمی‌گیرد <ref>{{پک|ذبیح‌الله صفا|ک=گنجینه سخن|ص= ص۲۸۲ تا ۳۸۷}}</ref>
# بخش سیاسی و اجتماعی و اقتصادی کتاب که در حقیقت موخره فارسنامه به شمار می‌آید و مشتمل است بر احوال شبانکاره و کرد و اخلاق و روحیات مردم و قانون مال پارس که در عین اختصار، بسیار معتبر، خواندنی و با ارزش می‌باشد <ref>{{پک|ذبیح‌الله صفا|ک=گنجینه سخن|ص= ص۳۸۹ تا ۴۰۱}}</ref>
 
 
== آثار ابن‌بلخی ==
ابن بلخی علاوه بر فارسنامه، از ۲ اثر دیگر خود، خبر می‌دهد که نخستین آن، کتابی دربارهٔ دریاها است <ref>{{پک|ذبیح‌الله صفا|ک=گنجینه سخن|ص= ص۳۴۱}}</ref>
دومین کتابی که ابن‌بلخی تألیف کرد یا در دست تحریر داشت، کتاب تاریخ دوران اسلامی بود که حوادث عهد پیامبر اسلام تا زمان مؤلف را در برمی‌گرفت <ref>{{پک|ذبیح‌الله صفا|ک=گنجینه سخن|ص= ص۲۶۹}}</ref>
اما بر ما معلوم نیست که آیا او این کتاب را به انجام رسانیده است یا خیر.
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
 
== منابع ==
 
[[رده:استان فارس]]
[[رده:امپراتوری سلجوقی]]
[[رده:تاریخ استان فارس]]
[[رده:جغرافیای استان فارس]]
[[رده:کتاب‌های تاریخی درباره ایران]]
[[رده:کتاب‌های تاریخی سده ۱۲ (میلادی)]]
[[رده:کتاب‌های تاریخی سده ۶ (قمری)]]
[[رده:کتاب‌های درباره ایران]]
[[رده:کتاب‌های فارسی]]
[[رده:کتاب‌های فارس‌شناسی]]
[[رده:منابع اولیه تاریخ ساسانیان]]
[[رده:نثر فارسی دوره تکوین]]
[[رده:نثر مرسل فارسی]]
[[رده:منابع اولیه تاریخ ساسانیان]]
۵۷۷٬۴۵۰

ویرایش