تفاوت میان نسخه‌های «جنگ امین و مأمون»

دستور زبان اصلاح شد
(با فرض حسن‌نیت، خنثی‌سازی ویرایش 24312207 توسط Proiectus (بحث))
برچسب: خنثی‌سازی
(دستور زبان اصلاح شد)
برچسب‌ها: ویرایش با تلفن همراه ویرایش با نرم‌افزار تلفن همراه ویرایش توسط نرم‌افزار اندروید
'''جنگ بین امین و مأمون''' معروف به '''فتنهٔ چهارم'''، به مجموعه حوادث و اتفاقاتی گفته می‌شود که بین سال‌های ۱۹۵ تا ۱۹۸ ه‍.ق، بر سر جانشینی [[هارون الرشید|هارون‌الرشید]]، [[عباسیان|خلیفهٔ عباسی]]، میان مدعیان اصلی [[خلافت]]، [[امین (خلیفه)|امین]] و [[مأمون]]، دو فرزند ارشد هارون، روی داد و در نتیجهٔ آن برای مدتی قسمت غربی و شرقی [[خلافت عباسیان|خلافت عباسی]]، در ستیز و کشمکش پنهان و سرانجام آشکار با یکدیگر قرار گرفتند. در این سلسله درگیری‌ها، مأمون تحت حمایت خراسانیان، در قلمرو خویش به مرکزیت [[مرو]] به برپایی و حفظ استقلال سیاسی اقدام کرد و امین نیز با حمایت [[مردم عرب]] و به‌خصوص خاندان [[بنی‌هاشم]] و [[ابناء دولت عباسی]] در مرکز و غرب خلافت، به پایتختی [[بغداد]]، به مقابله با برادر خویش پرداخت.
 
هارون در دوران فرمانروایی خویش و به علل متعدد، اقدام به تعیین سیستم جانشینی پیچیده‌ای کرد، تا پس از او خلافت عباسی و سرزمین‌های تحت سلطه، به آشوب کشیده نشوند و جنگ قدرت میان اعضای خاندان رخ ندهد. او در سال ۱۸۲ ه‍.ق/۷۹۸ م به سیستم مورد نظر خویش رسمیت بخشید و با اهدای سرزمین‌های متعدد به همراه منابع مالی جداگانه به هر یک از پسرانش، زمینهٔ قدرت‌گیری آنان و آمادگی‌شان برای جانشینی را فراهم ساخت. علی‌رغم تلاش‌های هارون‌الرشید، درگیری‌های موردنظر، پس از وقوف بر مرگ قریب‌الوقوع او و با تحرکات امین آغاز شد و پس از مرگ هارون در سال ۱۹۳ ه‍.ق شدت یافت. امین با هدایت وزیرش، [[فضل بن ربیع]]، و سردارش، [[علی بن عیسی بن ماهان]]، در راه افزایش نفوذ و اقتدار خویش و ایجاد محدودیت برای برادر و جانشینش، مأمون، به سلسله اقداماتی دست یازید،زد، که در ابتدا به صورت فرامین و دستورهایی قابل قبول بود و اطاعت مأمون را در پی داشت. در مقابل نیز، مأمون با هدایت وزیرش، [[فضل بن سهل]]، مجموعه اقداماتی نظیر کاهش مالیات را جهت جلب حمایت مردم محلی و اشراف خراسان و سرزمین های شرقی خلافت انجام داد. با شدت گرفتن خواسته‌های امین و اقدامات جدی وی برای خلع مأمون، که به تحریک اطرافیانش صورت می‌پذیرفت، مأمون در برابر این تحرکات واکنش نشان داد و به نافرمانی و مخالفت بر ضد برادر روی آورد. در نهایت، امین و مأمون متقابلا نام یکدیگر را از منابر و سکه ها حذف کردند و هر یک امارت دیگری را نامشروع تلقی کرد.
 
سرانجام پس از دو سال، این کشمکش‌ها به اوج رسید و به درگیری مستقیم و نظامی دو قدرت حاضر در خلافت منجر شد. در این رویایی نظامی لشکر مأمون به فرماندهی سرداری به نام [[طاهر بن حسین]]، پس از شکست لشکر امین به فرماندهی [[ابن ماهان|علی بن عیسی]]، در [[نبرد ری (۱۹۵ هجری)|نبرد ری]] به پیشروی در قلمرو امین پرداخت و شهرها را یکی پس از دیگری فتح کرد و سپاهیان گسیل شده از سوی امین را شکست داد. سرانجام، دو سپاه مأمون به فرماندهی طاهر بن حسین و [[هرثمه بن اعین]] اقدام به [[محاصره و فتح بغداد (۱۹۷ هجری)|محاصره و فتح بغداد]]، پایتخت خلافت امین، کردند. پس از مقاومت چهارده‌ماهه شهر سقوط کرد و امین به دست سپاهیان طاهر کشته شد. بدین ترتیب، مأمون به عنوان خلیفه بر کل قلمرو خلافت عباسی مسلط شد. همچنین، خراسانیان به رهبری [[فضل بن سهل]] قدرت زیادی در حکومت به دست آوردند و راه برای تأسیس نخستین [[امارت استکفا|سلسله نیمه مستقل]] ایرانی موسوم به [[طاهریان]] باز شد.
 
== منبع‌شناسی ==