تفاوت میان نسخه‌های «تاریخ ایران»

ویرایش ادبی
برچسب‌ها: ویرایش با تلفن همراه ویرایش با مرورگر تلفن همراه
(ویرایش ادبی)
{{تاریخ ایران}}
{{ایران‌شناسی}}
این مقاله به '''تاریخ ایران بزرگ''' (همچنین '''ایران‌زمین''' یا '''ایرانشهر''')<ref>Christensen, Peter ,The decline of Iranshahr: irrigation and environments in the history http://books.google.com/books?id=ebB_ac13v3UC&pg=PA15&dq=%27Greater+Iran%27+-+were+always+known+in+the+Persian+language+as+Iranshahr+or+Iranzamin&hl=en&sa=X&ei=yMMuT8vBI-eeiQKywonKCg&ved=0CDcQ6AEwAQ#v=onepage&q=%27Greater%20Iran%27%20-%20were%20always%20known%20in%20the%20Persian%20language%20as%20Iranshahr%20or%20Iranzamin&f=false</ref><ref>Marcinkowski, Christoph ,Shi'ite identities: community and culture in changing social contexts. http://books.google.com/books?id=F9khRsDDuX8C&pg=PA83&dq=%27Greater+Iran%27+-+were+always+known+in+the+Persian+language+as+Iranshahr+or+Iranzamin&hl=en&sa=X&ei=E78uT9GfA-zMiQKCooGsCg&ved=0CDIQ6AEwAA#v=onepage&q=%27Greater%20Iran%27%20-%20were%20always%20known%20in%20the%20Persian%20language%20as%20Iranshahr%20or%20Iranzamin&f=false</ref> شامل محدودهٔ جغرافیایی و حوزه تمدنی [[فلات ایران]] و جلگه‌های مجاور آن،<ref>{{cite web|title=IRAN i. LANDS OF IRAN|publisher=[[دانشنامه ایرانیکا|Encyclopædia Iranica]]|url=http://www.iranicaonline.org/articles/iran-i-lands-of-iran}}</ref> شامل [[ایران]] کنونی، بخش بزرگی [[قفقاز]]، [[افغانستان]] و [[آسیای مرکزی]] می‌پردازد.<ref>International Journal of Middle East Studies (2007), 39: pp 307-309 Copyright © 2007 Cambridge University Press http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=1009412</ref> که در زبان‌های فرنگی از آن معمولاً با عنوان '''پرشیای بزرگ''' یا '''پارس بزرگ''' یاد می‌کنند.<ref>{{cite book |url=http://www.cambridge.org/uk/catalogue/catalogue.asp?isbn=9780521887823&ss=exc |title=Justice, Punishment and the Medieval Muslim Imagination |series=Cambridge Studies in Islamic Civilization |last=Lange |first=Christian |publisher=Cambridge University Press |isbn=۹۷۸۰۵۲۱۸۸۷۸۲۳}} Lange: "I further restrict the scope of this study by focusing on the lands of Iraq and greater Persia (including Khwārazm, Transoxania, and Afghanistan)."</ref><ref>{{cite book |url=http://www.mazdapublisher.com/BookDetails.aspx?BookID=285 |title=Gobineau and Persia: A Love Story |last=Gobineau |first=Joseph Arthur |last2=O'Donoghue |first2=Daniel |isbn=۱-۵۶۸۵۹-۲۶۲-۰}} O'Donoghue: "...all set in the greater Persia/Iran which includes Afghanistan".</ref><ref>{{cite book|last=Shiels |first=Stan |title=Stan Shiels on centrifugal pumps: collected articles from "World Pumps" magazine |publisher=Elsevier |year=۲۰۰۴ |pages=۱۱–۱۲, ۱۸ |isbn=1-85617-445-X |url=http://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=SOTRAMbmb2kC}} Shiels: "During the Sassanid period the term ''Eranshahr'' was employed to denote the region also known as Greater Iran..." Also: "...the Abbasids, who with Persian assistance assumed the Prophet's mantle and transferred their capital to Baghdad three years later; thus, on a site close to historic Ctesiphon and even older Babylon, the caliphate was established within the bounds of Greater Persia."</ref> کاربرد تاریخی ایران صرفاً محدود به بخش غربی آن که هم اکنون به این نام خوانده می‌شود، نبوده و تمام مرزهای سیاسی کشوری که تحت تسلط ایرانیان بود همچو [[بین‌النهرین|میانرودان]] و اغلب ارمنستان و [[جنوب قفقاز]] را هم در بر می‌گیرد.<ref>[[ریچارد فرای|Richard N. Frye]], interview by Asieh Namdar, CNN, 20 October 2007. "I spent all my life working in Iran. and as you know I don't mean Iran of today, I mean Greater Iran, the Iran which in the past, extended all the way from China to borders of Hungary and from other Mongolia to Mesopotamia". [http://azadegan.info/files/Dr.Frye-discusses-greater-Iran-on-CNN.mp4] [http://video.google.com/videoplay?docid=8599016121144917550]</ref><ref>Richard Nelson Frye, The Harvard Theological Review, Vol. 55, No. 4 (Oct. , 1962), pp. 261-268 http://www.jstor.org/pss/1508723 I use the term Iran in an historical context[...]Persia would be used for the modern state, more or less equivalent to "western Iran". I use the term "Greater Iran" to mean what I suspect most Classicists and ancient historians really mean by their use of Persia - that which was whitin the political boundries of State ruled by Iranians.</ref>
 
[[هگل]]، ایرانیان را نخستین ملت تاریخی و شاهنشاهی ایران را اولین امپراطوری تاریخ می‌داند.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=هگل |نام=جورج |کتاب=فلسفه تاریخ | ناشر=Courier Corporation |سال=٢٠٠٤ |شابک=9780486437552}} صفحه ١٧٣ {{چپ‌چین}}{{نقل قول|The Persians are first Historical People ;Persia was the first Empire that passed away.}}{{پایان چپ‌چین}}</ref> هنگامی که سخن از تاریخ [[ایران]] می‌رود، باید به این نکته توجه داشت که آیا منظور تاریخ اقوام و مردمانی است که از آغاز [[تاریخ]] تاکنون در مرزهای سیاسی [[ایران]] امروزی زیسته‌اندمی‌زیسته‌اند یا تاریخ اقوام و مردمانی است که خود را به نحوی از انحاء [[ایرانی‌ها|ایرانی]] می‌خوانده‌اند و در جغرافیایی که دربرگیرندهٔ ایران امروز و سرزمین‌هایی که از دیدگاه تاریخی بخشی از [[ایران بزرگ]] (ایرانشهر) بوده‌است زیسته‌اند.
ایران
<!--هنگام سخن از تاریخ [[ایران]] بیشتر مورد دوم مقصود است.{{مدرک}} به همین دلیل -->گاه '''تاریخ ایران''' را از ورود [[آریایی‌ها]] که نام [[ایران]] نیز از ایشان گرفته شده‌است، به [[فلات ایران]] آغاز می‌کنند؛ ولی این به این معنی نیست که [[فلات ایران]] تا پیش از ورود ایشان خالی از سکنه یا تمدن بوده‌است. پیش از ورود آریاییان به فلات ایران تمدنهایتمدنها و فرهنگ های بسیار کهنی در این محلسرزمین شکفتهبرآمده و پژمرده شدهفرو‌مُرده بودند و تعدادی نیز هنوز شکوفازنده و گاه شکوفان بودند. برای نمونه تمدن [[نوشیجان]] در [[ملایر]]<ref name="britannica.com">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/372077/Mede Encyclopædia Britannica Encyclopedia Article: Media ancient region, Iran]</ref><ref>{{یادکرد وب|نویسنده =|نشانی =http://www.irstm.ir/new/اخبار/دانستنیها/tabid/550/language/fa-IR/Default.aspx?topic=ملایر؛+شهر+مادها|عنوان = تنها اثر به جا مانده مادها | ناشر =موزه علوم و فناوری جمهوری اسلامی ایران |تاریخ بازدید = ۲۳ ژانویهٔ ۲۰۱٥}}</ref> تمدن [[شهر سوخته]] در [[سیستان]]، [[تمدن عیلام]] در شمال [[خوزستان]]، [[تمدن جیرفت]] در [[کرمان]]، تمدن [[تپه سیلک]] در [[کاشان]]، تمدن [[پارسوا]] در [[پیرانشهر]]، تمدن [[اورارتو]] در [[آذربایجان]]، تمدن [[تپه گیان]] در [[نهاوند]] و تمدن [[مانناییان]] در [[کردستان]] و آذربایجان و و تمدن [[کاسی‌ها]] در [[لرستان]] ذکررا می‌توان می‌شودبرشمرد.<!-- با این حال نظریاتی نیز وجود دارد که برخی از این تمدن‌ها ریشهٔ آریایی (پیش از مهاجرت اصلی آریاییان به ایران) داشته‌اند.{{مدرک}} -->
[[پرونده:Timeline of Iran map.gif|215x215px|بندانگشتی|چپ|نقشه قلمرو سلسله‌های حاکم بر ایران و گستره حکومتی سلسله‌های مختلف از دودمان هخامنشیان تا حکومت جمهوری اسلامی. در این نقشه سلسله‌هایی که بر غالب ایران مسلط بوده‌اند، متذکر شده‌اند و حکومت‌های ملوک طوایفی و محلی ذکر نشده‌اند. همچنین هنگامی که سرزمین کنونی ایران بخشی از یک امپراطوری خارجی بوده در این نقشه ثبت نشده است به عنوان مثال وقتی ایران زیر حکومت سلوکیان، خلفای راشدین، امویان، عباسیان و مغول بوده‌است.]]
[[پرونده:Izertu of bukan iran.jpg|240px|farme|بندانگشتی|چپ| آجر مونومنت ایزیرتو در موزه شرق توکیو مربوط به تمدن مانناییان،Glazed brick from Bukan depicting a winged goat from the Ancient Orient Museum Tokyo, Japan Tanabe 1983.]]
[[رده:تاریخ ایران]]
[[رده:تاریخ غرب آسیا]]
<references group="ه. ق" />