تفاوت میان نسخه‌های «همه‌خدایی»

۱٬۰۱۱ بایت اضافه‌شده ،  ۱ سال پیش
جز
ویرایش نگارشی
(←‏تاریخ: اشتباه ترجمه)
برچسب‌ها: ویرایش با تلفن همراه ویرایش با مرورگر تلفن همراه
جز (ویرایش نگارشی)
{{اشتباه نشود|همه‌دادارباوری}}
{{خدا}}
'''همه‌خدایی''' یا '''پان‌تئیسم''' {{به انگلیسی|Pantheism}} گونه‌ای فلسفی از [[بی‌دینی]] و [[نقد دین]] است. باور به این است که [[خدا]] (یا [[الوهیت]]) و [[جهان هستی]] (یا [[طبیعت]] به عنوان کلّیّت همه چیز) یکی‌اند<ref>{{Cite. bookخدای |شخصیّت‌دار titleمانند = The New Oxford Dictionary Of English[[الله]]، [[یهوه|یَهُوَه]]، publisher[[اهورامزدا]]، =[[زئوس]] Clarendonو Pressامـثالهم |که editionخالقی =جدای |از yearطبیعت =است ۱۹۹۸وجود |خارجی locationندارد. =پس Oxfordبر |اساس pagesآن =مذاهب ۱۳۴۱پدید |آمده doiنیز =عقایدی | isbn = 0-19-861263-X | mr = | zbl = |ناروا jfm =}}</ref> و خدای شخصیّت‌دار، خالق و جدای از طبیعت وجود نداردهستند. واژهٔ ''خدا'' مترادف است با قانون‌مندیِ حاکم بر امور جهان. بنا به این نظریه، خدا موجودی که جدا از این عالم باشد نیست؛ بلکه کلّ نظام طبیعی است یا جنبه‌ای از آن؛ یا جهان به‌طور کلّی خداست؛ یا قوّه و قدرتی که در تمام جهان انتشار و نفوذ دارد خداست. خدا همه جا هست و همه چیز است یا '''در''' همه چیز است. این شامل همه شر، و همه خیر و مترادفاً همه زیبایی و همه نقوص و ضعف در جهان‌هستی می‌شود.<ref>{{Cite book | title = The New Oxford Dictionary Of English | publisher = Clarendon Press | edition = | year = ۱۹۹۸ | location = Oxford | pages = ۱۳۴۱ | doi = | isbn = 0-19-861263-X | mr = | zbl = | jfm =}}</ref>
 
بدیهی است که همه‌خدایی شکلی از بی‌دینی است و ازین رو یک مذهب به حساب نمی‌آید. با این حساب، چون پان‌تئیست ها لزوما بی‌دین بوده و به خدای یکتای شخصی و انسان‌وار معتقد نیستند، عده‌ای همچون [[ریچارد داوکینز]] آنرا شکلی ضعیف‌ از [[بی‌خدایی]]/آتئیسم و یا یک نوع [[آتئیسم مدهبی|آتئیسم مذهبی]] طلقی می‌کنند.
به عبارتی پان تئیست‌ها از کلمه خدا در معنای استعاری بهره میبرند
 
به عبارتی پان‌تئیست‌ها از کلمه خدا در معنای استعاری بهره میبرند، نه مذهبی. برای مثالنمونه، هنگامی که انشتین[[آلبرت انیشتین]] از مشهورترین پان‌تئیست‌ها می‌گوید: ایا«آیا خدا قابل تغییر است» یا «می‌خواهم ذهن خدا را بخوانم» منظور از خدا قوانین فیزیک و طبیعت است. در کتاب [[پندار خدا]]، ریچارد داوکینز درباره کلمه پان‌تئیست چنین اظهار می‌کند: «پان‌تئیست کلمه جلا‌زده شده آتئیست (بی‌خدا/خداناباور) است».
 
و نقل قولی از کتاب پندار خدا پروفسور داوکینز میاوریم درباره کلمه پان تئیست : پان تئیست کلمه جلا زده شده اتئیست است
 
[[باروخ اسپینوزا]] مشهورترین [[فیلسوف]] معتقد به این [[مکتب]] است و مهم‌ترین مروّج آن محسوب می‌شود.
 
مفهوم همه‌خدایی به چند هزار سال پیش برمی‌گردد و حضور باورهای همه‌خدایی در برخی از ادیان شرقی ادامه دارد. در غرب، مفهوم همه‌خدایی به عنوان الٰهیّات و فلسفه‌ای جداگانه بر اساس کارهای [[فیلسوف]] سدهٔ ۱۷، [[باروخ اسپینوزا]]،<ref>Picton, James Allanson (1905). Pantheism: its story and significance. Chicago: Archibald Constable & CO LTD. {{ISBN|978-1-4191-4008-2|en}}.</ref> مشهورترین فیلسوف معتقد به این [[مکتب]] شناخته شد. [[اخلاق (کتاب)|کتاب اخلاق]] او در پاسخ به نظریهٔ [[دوگانه‌گرایی]] معروف [[دکارت]] بود که جسم و روح دو وجود جدا هستند.<ref name="Plumptre, Constance 1879 pp. 3">Plumptre, Constance (1879). General sketch of the history of pantheism, Volume 2. London: Samuel Deacon and Co. pp. 3–5, 8, 29. {{ISBN|978-0-7661-5502-2|en}}.</ref> اسپینوزا نظر [[یگانه‌انگاری]] را داشت که هر دو یکسان هستند، و یگانه‌انگاری یک بخش اساسی از فلسفهٔ اوست. او متّهم است به این‌که، با استفاده از کلام خدا، برای توصیف وحدت تمام مواد استفاده کرده‌است.<ref name="Plumptre, Constance 1879 pp. 3" />