تفاوت میان نسخه‌های «جهانی‌شدن»

جز
'''جهانی شدن''' از دیدگاه کارشناسان امور بین‌الملل، فرایند یکپارچگی مردم [[جهان]] در زمین واحد است. به نحوی که هیچ حادثه و رخدادی در هیچ نقطه‌ای از سیارهٔ زمین نمی‌تواند محلی و کم‌اهمیت تلقی شود.
 
طبق برخی دیدگاه‌های موافق با جهانی شدن، این اتفاق در صورت انسجام می‌تواند سبب گسترش پیوندها و ارتباطات متقابل فراتر از حد [[دولت]]‌ها شود و اهمیت محلات و قومیت‌گرایی را به حداقل برساند.<ref name="ReferenceC" /> یک‌جهانی شدن در حقیقت از پیامدهای [[نوزایی]] تمدن صنعتی و [[انقلاب تکنولوژیک|انقلاب تکنولوژی]] و گسترش [[سرمایه داری|سرمایه‌داری]] است که در صورت تحقق دور از فساد و نقص می‌تواند به موجب فرایندهای پیچیده، جوامع مدنی را جایگزین دولت‌شهرهای سنتی کرده و در تعاملی برابر به صورتی متوازن باعث توسعه همگانی گردد.<ref>نق به مضمون. ضیائی فر، منیژه، «اجلاس داووس برای جهانی شدن و راهکارهای جهانی شدن اقتصاد ایران»</ref>
 
== تعریف ==
[[صندوق بین‌المللی پول]] جهانی شدن را ادغام وسیع تر و عمیق‌تر تعریف می‌کند. به عبارت دیگر، جهانی شدن را رشد وابستگی متقابل اقتصادی کشورها در سراسر جهان از طریق حجم و تنوع مبادلات کالا و خدمات و جریان سرمایه در ماورای مرزها و همچنین از طریق پخش گسترده‌تر و وسیع تر تکنولوژی می‌داند. (IMF،۱۹۹۳)
 
[[لستر تارو]]: اقتصاد جهانی بنا به تعریف اقتصادی است که در آن عوامل تولید، منابع طبیعی، سرمایه، دانش فنی، نیروی کار ونیز کالاها و خدمات در سراسر جهان جابه‌جا می‌شوند.<ref>لستر تارو، «آینده سرمایه داریسرمایه‌داری»</ref>
 
با توجه به تعاریف فوق می‌توان جهانی شدن را فرایندی در نظر گرفت که در آن مرزهای اقتصادی میان کشورها هر روز کمرنگ تر و تحرک روزافزون منابع، تکنولوژی، کالا، خدمات و سرمایه و حتی نیروی انسانی در ماورای مرزها سهل تر صورت می‌گیرد و در نتیجه به افزایش تولید و مصرف در کشورها می‌انجامد.<ref>بهکیش، محمد مهدی، «اقتصاد ایران در بستر جهانی شدن»</ref>
 
نکته‌ای که درتعریف جهانی شدن بایستی مدنظر قرار گیرد پرهیز از یکسان انگاری معانی جهانی شدن با مفاهیم مترادف یا بهتر بگوییم مشابه است. [[جهان گرایی]]، [[بین‌المللی شدن]]، [[جهان شمولی]]، [[یکپارچگی جهانی]]، [[جهان گردی]] و [[یکسان‌سازی]] از جمله مفاهیمی هستند که بعضاً مترادف با پدیده جهانی شدن به کار گرفته می‌شوند در صورتی که هر یک از آن‌ها دارای بار معنایی و مفهومی خاص خود هستند که استفاده از آن‌ها به جای «جهانی شدن» موجب تقلیل در معنا و فضای مفهومی این پدیده خواهد شد.<ref name="ReferenceB" />
 
== تاریخچه ==
* تغییر نظریه‌های حاکم بر اقتصاد
* تغییر در تقسیم کار جهانی از شیوه‌های خوشه‌ای به خطی
* ظهور [[امپریالیسم]] جهانی در چارچوب جهانی سازی اقتصادی<ref name="ReferenceC" />
 
== ابعاد جهانی شدن ==
 
=== بعد اقتصادی ===
سازمان تجارت جهانی یکی از سازمانه‌هایی است که بیانگر جهانی شدن اقتصاد در شرایط حاضر می‌باشد. این سازمان از جهانی شدن بازارهای مالی و گسترش آن‌ها و قراردادهای الزام‌آور برای کشورها، جهانی شدن اقتصاد و تجارت آزاد و حرکت گسترده کالا در میان مرزها را به وجود آورده‌است.<ref name="ReferenceA" />
 
یکی از اهداف بنیادی جهانی شدن در عرصهٔ اقتصاد، از میان رفتن مرزهای اقتصادی و حذف موانع حقوقی – قانونی در کشورهاست به گونه‌ای که سرمایه‌ها به صورت آزاد در گردش درآیند.<ref>مجتهد زاده، پیروز، «هویت ملی در عصر جهانی شدن»</ref>
 
=== بعد علمی و فناوری ===
یکی دیگر از ابعاد مهم جهانی شدن است. از این منظر جهانی شدن با [[انقلاب علمی]] و دانسته‌های جدید مرتبط است. انقلاب علمی، دانش فنی، ارتباطات و نیروی انسانی نه تنها محرکه اصلی جهانی شدن هستند بلکه جهانی شدن وانقلاب علمی و جهش دانش فنی دوروی جدایی نا پذیر یک سکه محسوب می‌شوند. جهانی شدن به واسطه انقلاب علمی و اطلاعات راه را برای رسیدن به خدمات اطلاع‌رسانی سریع به همهٔ مناطق از طریق تجارت و مبادله آزاد اطلاعات و آموزش همراه ساخته‌است.<ref name="ReferenceA" />
 
== پانویس ==
* کیانی، داوود، «فرهنگ جهانی؛ اسطوره یا واقعیت»، فصلنامه مطالعات ملی، شماره۱۰، سال سوم، زمستان۱۳۸۰
* صداقت، پرویز، «سرشت جهانی شدن و زمینه‌های آن»، مجله بورس، سال۱۳۷۹
* لستر تارو، «آینده سرمایه داریسرمایه‌داری»، ترجمه عزیز کیاوند، مؤسسه انشارات آگاه، سال۱۳۷۶
* بهکیش، محمد مهدی، «اقتصاد یران در بستر جهانی شدن» ،(۱۳۸۰)، نشر نی: تهران
* تهرانیان، مجید ودیگران، «جهانی شدن-چالش‌ها ناامنی‌ها»، به اهتمام اصغر افتخاری، تهران: پژوهشکدهٔ مطالعات راهبردی، سال۱۳۸۰
۴۹٬۷۸۹

ویرایش