تفاوت میان نسخه‌های «دوبیتی»

تمیزکاری / ابرابزار
(خنثی‌سازی ویرایش 24573226 و پیش از آن توسط 173.212.215.209 (بحث): فاقد سرشناسی، بی‌طرفی / القاب و)
(تمیزکاری / ابرابزار)
 
'''دو دوبیتی از بابا طاهر:'''<ref name="واژه">{{یادکرد | کتاب= واژه نامهٔ موسیقی ایران زمین جلد اوّل| نویسنده= ستایشگر، مهدی| ناشر= اطلاعات| چاپ=دوّم| شهر=تهران| سال=۱۳۸۱| صفحه=ص۴۶۴ شابک=964-423-305-0}}</ref>
{{خیلی بزرگ|{{شعر|نستعلیق}}
{{ب|مکن کاری که بر پا سنگت آیو|جهان با این فراخی تنگت آیو}}
{{ب|چو فردا نامه‌خوانان نامه خوانند|تو را از نامهنامهٔ خواندنخود ننگت آیو}}
{{پایان شعر}}}}
{{وسط|* * *}}
{{خیلی بزرگ|{{شعر|نستعلیق}}
{{ب|دل عاشق به پیغامی بسازه|خمارآلوده با جامی بسازه}}
{{ب|مرا کیفیت چشم تو کافی است|ریاضت‌کش به بادامی بسازه}}
 
== تاریخچه ==
دوبیتی در قدیم به فهلویات تعبیر می‌شده است؛می‌شده‌است؛ که از این میان می‌توان به فهلوی نامدار [[شیخ صفی الدین اردبیلی]] که به اردبیلی در [[سده ۷ (قمری)|سده هفتم]] و [[سده ۸ (قمری)|سده هشتم]] سروده شده، اشاره نمود. این نوع شعر در دوره [[ساسانیان]] نیز معمول بوده و آن را ''ترانک'' می‌نامیدند.<ref name="واژه" /> [[ابواسحاق انصاری تلمسانی]] (۱۲۱۲–۱۳۰۰م) فقیه و ادیب [[عربی]] [[اندلسی]] ''مقالة فی علم العروض الدوبیتی'' نگاشت و در آن فنِّ شعریِ دوبیتی در زبان فارسی و عربی را بررسی نمود.<ref>{{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=زرکلی|نام=خیرالدین|پیوند نویسنده=خیرالدین زرکلی|مقاله=التلمسانی|دانشنامه=[[الأعلام]]|جلد=۱|سال= ۲۰۰۲م|ناشر=دارالعلم للملایین|مکان=بیروت|صفحه=۳۳|نشانی =https://archive.org/download/WAQ99019/alam1.pdf|تاریخ بازبینی=۳۱ اکتبر ۲۰۱۶}}</ref>
 
== وزن دوبیتی و رباعی ==
دوبیتی با [[رباعی]] در وزن تفاوت دارد. وزن دوبیتی ''بحر هزج مسدّس محذوف'' (مفاعیلن مفاعیلن فعولن) است درحالیکه رباعی در وزن «لاحول ولا قوة الا بالله» با افاعیل (مفعول مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَل) و افاعیل دیگر از این وزن است. نویسنده [[قابوس نامه]] دوبیتی را مرکب از دو بیت می‌داند که به وزن رباعی نباشد.<ref name="واژه" />
 
== دوبیتی تک مطلعی ==
گونه دیگر دوبیتی سبک '''[[دوبیتی تک مطلعی]]''' آیت که دوبیتی خُرادی نیز خوانده می‌شود که شمار چهارمصرعی آن نباید از بیست دوبیتی زنجیره‌ای کمتر باشد که مصرع اول آن‌ها واحداست و جملگی از قافیه یکسان برخوردارند، و این از محدودترین قالب‌های شعری درحوزه ادب فارسی است. مطلع نخستین نیم‌بند هرپاره یا مصرع شعراست همهٔ انواع شعر یک مطلع را یکبار در گونهٔ خود می‌آورند اما در دوبیتی تک مطلعی تا بیست مصرع نخستین متن و سروده یا قافیهٔ آن به عینهبعینه تکرار می‌شود. نکته اصلی این گونه دوبیتی زنجیره‌ای ودارای وحدت موضوع بودن آن بدون خروج از قالب وزن و قافیهٔ بیت اول و تکیه اصلی پیوسته بر مصرع معیار است.<ref>مقدمه دیوان غمانه ص2</ref>
 
== دوبیتی سرایان ==
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{شعر ۲}}