باز کردن منو اصلی

تغییرات

۱۴۰ بایت حذف‌شده ،  ۱۱ ماه پیش
ابرابزار، نسخه سالم
'''اَنشان''' یا '''انزان''' نام ناحیهٔ مهم [[ایلام (تمدن)|ایلامی]] در [[ایران باستان]] است.
 
حدود سال‌های ۱٬۱۰۰ تا ۷۷۰ پیش از میلادمیلاد، انشان جزئی از خاک ایلام بود.<ref>[http://www.iranicaonline.org/pages/chronology-1 CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1] ''iranicaonline.org''</ref>
 
حدود ٧۷۰۷۷۰ تا ۶۴۶ پیش از میلاد، قبایل پارسی، [[عیلامیان]] انشان را وادار به مهاجرت به سمت شهر [[شوش (شهر باستانی)|شوش]] کردند.<ref>[http://www.iranicaonline.org/pages/chronology-1 CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1] ''iranicaonline.org''</ref>
 
در سال ۵۵۸ پیش از میلاد، پادشاهی [[کوروش بزرگ]] (کوروش دوم) در انشان، فارس و [[خوزستان]] آغاز شد. وی پایتختِ هخامنشیان را در آن سال به [[شوش (شهر باستانی)|شوش]] منتقل کرد.<ref>558 Accession of Cyrus the Great to the throne of Anšān in Fars and Khuzestan; he moves the Achaemenid capital to Susa.</ref><ref>[http://www.iranicaonline.org/pages/chronology-1 CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1] ''iranicaonline.org''</ref>
 
== گمانه‌ها در موردِ انشان ==
نظرات مختلفی در مورد محل منطقه و شهر انشان ابراز شده‌است. این گمانه‌ها را می‌توان بر گمانه‌های نوین و قدیم تقسیم کرد. مورخین و باستان شناسان و تا پیش از کاوش ای باستانشناسانهٔ [[ویلیام سامنر]] در سال ۱۹۷۲ در [[تپه ملیان|ملیان]] (دشتِ بیضای[[شهرستان سپیدان]] استان فارس) بیشتر موقعیت انشان را در خوزستان می‌پنداشتند اما پس از این کاوش‌ها، ایده‌های نوین بر وجود انشان در دشت بیضا[[شهرستان سپیدان]] اشاره دارد و تاکنونتا کنون این فرض پابر جاست.
 
=== انشان در فارس ===
'''اَنشان''' یا انزان نام ناحیه مهم عیلامی در فارس غربی و مرکز آن است. متون اکدی و سومری در اواخر هزاره سوم پیش از میلاد گواهی سرزمین انشان را می‌دهند. حاکمان عیلامی در هزاره دوم پیش از میلاد، به‌طور سنتی عنوان شاه انزان و شوشان [[شوش (شهرباستانی)|شوش]] را داشتند، انزان معمولاً لفظ عیلامی انشان بود. در اواسط هزاره‌یکم پیش از میلاد، انشان سرزمین خانگی پارس‌های هخامنشی شد.
 
طی سالیان اخیر سرزمین و شهر انشان همواره شریک قسمت‌های مختلف جنوب ایران گرفته می‌شد. در ۱۹۷۰، محل گسترده باستانی که تپه ملیان نامیده می‌شد واقع در دشت بیضا[[شهرستان سپیدان]] در غرب فارس (واقع در ۳۶ کیلومتری شمال غرب شیراز) به عنوان شهر گمشده پیشنهاد شده بود. سال‌های بعدتر، قطعه پاره آجری که کتیبه‌ای به خط میخی عیلامی نشان می‌داد و در سال‌های ۱۹۷۱ و ۱۹۷۲ در محل جمع‌آوری شد، که قسمت‌هایی از یک تعهد را دربرداشت، توسط یک شاه ایلامی اواخر هزاره دوم پیش از میلاد، اعلام شده که برای معبد واقع در انشان توصیف شده‌است. علاوه بر این، تعدادی از متون اقتصادی-ادارای حفاری شده در مَلیان در ۱۹۷۲ و بعد از آن گواهی داد که انزان، ظاهراً همان جایی است که در متون، نوشته شده بودند. این کشفیات می‌تواند به کمک شناسایی مَلیان به عنوان محل شهر باستانی انشان باشد.<ref>{{پک|Hansman|۱۹۸۷|ک=ANSHAN|ص=103-107}}</ref>
 
در سال ۱۳۴۹، یافته‌های باستان‌شناسی در منطقهٔ تپه مَلیان ([[شهرستان سپیدان]]) در [[دشت بیضا]]ی [[استان فارس]] این گمان را پیش کشید که [[تپه ملیان]] محل شهر گمشدهٔ انشان باشد. با یافتن پاره‌آجرهایی با خط میخی عیلامی در این محوطه، این گمان تقویت شد. این نوشته‌ها که به نام یک شاه عیلامی در هزارهٔ دوم پیش از میلاد است از هدایای او به معبد انشان نام می‌برد. با توجه به این یافته‌ها، این نظریه وجود دارد که شاید منطقه انشان شمال غربی استان فارس را در بر بگیرد.<ref>http://www.iranicaonline.org/articles/anshan-elamite-region</ref><ref>http://www.iranicaonline.org/articles/cyrus-ii</ref><ref>http://www.iranicaonline.org/articles/ariobarzanes-greek-form-of-old-iranian-proper-name-arya-brzana</ref><ref>http://www.iranicaonline.org/articles/ariyaramna-greek-ariaramnes-old-persian-proper-name</ref>
[[ویل دورانت]] اما بی هیچ تردیدی انشان را در [[خوزستان]] می‌پندارد:
{{نقل قول|ولایت انشان (شامل خوزستان و بختیاری) ساتراپ [[ماد]]ها بود.<ref>ویل دورانت، تاریخ تمدن، جلد ۱، صفحه 407</ref>}}
{{نقل قول|پسر و جانشین [[هخامنش]]، ([[چیش پیش]] ۶۴۰ تا ۶۷۵ [[پیش از میلاد]]) به خود لقب [[پادشاه شهر انشان]] داده بود و ما تصور می‌کنیم که این شهر همان [[مسجدسلیمانمسجد سلیمان]] کنونی است.<ref>رومن گیرشمن، ۱۳۴۶، صفحه 149</ref>||}}
 
در [[فرهنگ معین]] نیز ''انزان و انشان''، ''نامِ قدیمِ خوزستان'' درج شده‌است.<ref>فرهنگ معین، معین، 1371، جلد پنجم</ref> و بدنبال آن در [[فرهنگ دهخدا|فرهنگِ دهخدا]] و ''پیرنیا'' نیز به همینبهمین گونه است.
 
همچنین مردم شهرستان [[ایذه]] نیز انشان یا آنزان را نام قدیمی ایذه می‌دانند،که البته در این باره هیچ سند تاریخی ای وجود نداردمی‌دانند<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=69205 |عنوان=نام‌های ایذه در تاریخ | ناشر = |تاریخ =شنبه 8/4/1387 |تاریخ بازبینی=}}</ref>
 
== جستارهای وابسته ==
* {{یادکرد دانشنامه | نام خانوادگی =Hansman| نام =J| پیوند نویسنده = | مقاله =ANSHAN| دانشنامه =Encyclopædia Iranica| جلد=II| سال =۱۹۸۷| ناشر = | مکان = | شابک = | صفحه =۱۰۳–۱۰۷| نشانی =http://www.iranicaonline.org/articles/anshan-elamite-region| تاریخ بازبینی =۵/۳۱/۲۰۱۴| نشانی بایگانی = |تاریخ بایگانی = | زبان =en}}
{{پایان}}
 
{{پیش از پادشاهی ماد}}
 
{{شهرهای باستانی ایران}}