باز کردن منو اصلی

تغییرات

وگ به FreshmanBot - این تغییرات مفید نیستند
معماری ایران دارای ویژگی‌هایی است که در مقایسه با معماری کشورهای دیگر جهان از ارزشی ویژه برخوردار است: ویژگی‌هایی چون طراحی مناسب، محاسبات دقیق، فرم درست پوشش، رعایت مسائل فنی و علمی در ساختمان، ایوان‌های رفیع، ستون‌های بلند، و بالاخره تزئینات گوناگون که هریک در عین سادگی معرف شکوه معماری ایران است.
 
== ویژگی‌های «معماری ایرانی» ==
 
 
 
 
پژوهشگرانی نظیر [[نادر اردلان]]، هانری استیرلن، [[داراب دیبا]]، محمدرضا حائری، و دیگران جایگاه مثبت فضا یا به عبارتی «فضا محوری» معماری ایرانی را در برابر «حجم‌انگاری» برخی دیگر از گونه‌ها، به عنوان مهم‌ترین خصیصه آن برشمرده‌اند.{{sfn | گلستانی | حجت | سعدوندی | 2018 | pp=۲۹–۴۴}}
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
در معماری ایرانی، با وجود خصایلی چون تناسب و زیبایی سردرها و[[گنبد]]ها و ایوان‌ها خصلتی که بیشتر شایستهٔ بررسی است گوهر معماری ایرانی و منطق ریاضی و عرفانی آن است. درونگرایی و گرایش معماران ایرانی به سوی حیاط‌ها، پادیاوها، گودال باغچه‌ها، هشتی‌ها و کلاه فرنگی‌ها که شبستان‌ها را گرداگرد خود گرفته‌است، از دیرباز جزء منطق ایرانی بوده‌است.{{مدرک}}
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
پیش از این که [[تخت جمشید]] ساخته شود، صدها [[ایوان]] و [[شبستان]] با ستون‌های چوبی و سنگی در سراسر جهان متمدن آن روز ساخته شده بود، ولی نخستین بار در تخت جمشید می‌بینیم که ستون‌ها تا آخرین حد ممکن از هم فاصله گرفته‌اند با این که در بعضی از معابد کهن خارج از ایران (مثلاً مصر) فاصلهٔ دو ستون چیزی نظیر قطر آن‌ها بلکه اندکی کمتر است.{{مدرک}}
 
 
 
 
 
 
 
 
معمار ایرانی توانست وسیع‌ترین دهانه‌ها را با کست افزود پیمون‌ها به وجود بیاورد و آرایش‌های گوناگون و سرگرم‌کننده خلق کند؛ به گونه‌ای که ساختمان دو اشکوب به اندازه‌ای از هم دور شده که گویی اشکوب زیری بعدها بر آن افزوده شده‌است.{{مدرک}}
 
 
=== ضرورت پیمون در «معماری ایرانی» ===
پیمون نه تنها در نقشه و اندازهٔ پایه‌ها و ستون‌ها در عرض و طول اتاق‌ها و راهروها اثر دارد، بلکه حالت در و پنجره و نسبت بین آن‌ها را نیز معین می‌کند و پس از همه در پوشش درگاه‌ها، ایوان‌ها، طاق‌ها و گنبد خانه‌ها تأثیر دارد. این تأثیر آن جا آشکار می‌گردد که معمار ایرانی می‌تواند با تضمین کافی با کاربرد پیمون کست افزود، طرح و محاسبه و اجرای آن را در آن واحد انجام دهد؛ بدون این که نا استواری به وجود بیاید.<ref name=ToolAutoGenRef1 />
 
== سبک‌شناسی «معماری ایران» ==
=== پیش از «اسلام» ===
* [[شیوه پارسی]] تا سده چهارم پیش از میلاد، شامل:
** [[شیوه پیش پارسی]] تا سده هشتم پیش از میلاد، مثال [[چغازنبیل]]
** [[ساسانیان]] مثال: [[قلعه دختر]]، [[طاق کسری]]، [[بیشاپور]]، [[کاخ سروستان]]
 
=== پس از «اسلام» ===
* [[شیوه خراسانی]] ([[صفاریان]]، [[طاهریان]]، [[غزنویان]] و…) از ابتدای قرن چهارم هجری شمسی تا پایان قرن چهارم؛ مثال:[[مسجد جامع نائین]]، [[مسجد جامع اصفهان]]
* [[شیوه رازی]] قرن پنجم تا اول قرن هفتم (قرن یازده میلادی تا حمله مغول) که شامل روش‌ها و ابزارهای دوره‌های زیر می‌شود: