تفاوت میان نسخه‌های «ارمنی‌های گرجستان»

جز
اصلاح فاصله مجازی + اصلاح نویسه با ویرایشگر خودکار فارسی
جز (ابزار پیوندساز: افزودن پیوند ارزروم به متن)
جز (اصلاح فاصله مجازی + اصلاح نویسه با ویرایشگر خودکار فارسی)
برای نمونه می‌توان خانه زیبای «ملیک آزاریانتس»<ref group="پانویس">Melik-Azaryants</ref> در تفلیس در خیابان اصلی موسوم به «خیابان روستاولی»<ref group="پانویس">Rustaveli Avenue</ref> را نام برد.
 
گنبدهای کلیساهای ارمنی در تمامی قسمتهایقسمت‌های شهر قابل رویت هستند ولی ناقوس هایشان چندین سال است که بی صدا مانده‌اند. در آغاز سده بیستم سی کلیسای ارمنی در تفلیس وجود داشت.
 
کلیسای ارمنی «نوراشن» که یک بنای معماری از سال ۱۷۰۱ میلادی بوده نابود شده‌است. دیوارهای نوراشن که به معنی ساختمان جدید بود از سوی نقاش «هوناتان هوناتانیان»<ref group="پانویس">Melik-Azaryants</ref> که نقاش «ایراکلی دوم»<ref group="پانویس">King Iraklii II</ref> پادشاه گرجی بود تزئین شد اما هم‌اکنون روبه پوسیدگی و تباهی نهاده است.
این جنگ یک جنگ مرزی در ۱۹۱۸ میلادی بین [[جمهوری دموکراتیک گرجستان]] و [[اولین جمهوری ارمنستان]] بر سر قسمت‌هایی از استان‌های مورد اختلاف [[استان لوری]]، جاواخک و [[مارنئولی]] که از لحاظ تاریخی سرزمین‌های دو فرهنگی ارمنی و گرجی محسوب می‌شدند رخ داد. در پایان [[جنگ جهانی اول]] تعدادی از این سرزمین‌ها از سوی [[عثمانی]] اشغال شدند وقتی آن‌ها آن جا را ترک کردند هم ارمنیان و هم گرجی‌ها مدعی کنترل آن‌ها شدند. این خصومت‌ها ادامه داشت تا اینکه معاهده آتش‌بس [[بریتانیا]]یی امضا شد که به موجب آن قسمت مورد اختلاف مارنئولی تحت اداره مشترک ارمنی و گرجی درآمد و این وضعیت تا تأسیس حکومت [[شوروی]] در ارمنستان در سال ۱۹۲۰ ادامه یافت.
 
پس از سقوط حکومت گرجستان و تسلط حکومت شوراها در ژوئیه ۱۹۲۱ میلادی با تصمیم دفتر مرکزی حزب کمونیست قفقاز، بخش آخالکالاک و دیگر مناطق ارمنی نشینارمنی‌نشین جاواخک به گرجستان واگذار شد. تحت حاکمیت [[گرجستان شوروی]]، جاواخک از نظر اداری به دو بخش آخالکالاک و بوگدانوفکا تقسیم شد.
 
== ارمنیان در گرجستان شوروی ==
 
== ستیز در تخریب و تخصیص کلیساهای ارمنی ==
از میان ۲۹ کلیسای ارمنی در آغاز سده بیستم تنها دو تا از آن‌ها مشغول به کارند یکی [[کلیسای گئورگ مقدس (تفلیس)]] در بخش قدیمی ارمنی نشینارمنی‌نشین شهر و دیگری [[کلیسای اچمیادزین (تفلیس)]] در آولابار (که یک منطقه گرجی است) بقیه آن‌ها یا نابود شده یا تبدیل به کلیساهای گرجی شده‌اند در شانزده نوامبر ۲۰۰۸ بر اساس مباحثات کشیش گرجی کاوشهای سازمان یافته‌ای در اطراف [[کلیسای نوراشن مقدس]] صورت گرفت که در طی آن سنگ قبرهای پیشینیان هنر ارمنی که در حیاط کلیسا دفن شده بودند برداشته شدند.<ref name="AMNow--15-12-08">{{cite news |first=Aris |last=Ghazinyan |coauthors= |title=Controversy under Cupola: Attempts to defend Armenian churches in Georgia meet protests in Tbilisi |work=[[ArmeniaNow]] |page= |date=15 December 2008 |accessdate=7 July 2009 |quote= |url=http://www.armenianow.com/?action=viewArticle&IID=1213&CID=3297&AID=3457&lng=eng}}</ref>
 
== ارمنی‌های سامتسخه-جاواختی ==
 
=== تاریخ اولیه مذهب ===
کلیسای ارمنی در گرجستان حدود پانزده سده حضور داشته چنان‌که حضور آن از اوائل سده پنجم آغاز شده‌است. «اوختانس»<ref group="پانویس">Oukhtannes</ref> مورخ سده وسطای ارمنی گزارش داده که در شهر گرجی «تسارتاوی»<ref group="پانویس">Tsurtavi</ref> یک اسقف نشیناسقف‌نشین ارمنی تحت صلاحیت پاتریارک ارمنی وجود داشته که از سوی اسقفی موسوم به «مووسس»<ref group="پانویس">Movses</ref> رهبری می‌شد.
مورخ دیگر ارمنی «ماتئوس آرخا»<ref group="پانویس">Matheos of Urkha</ref> می‌نویسد که در طی سلطنت شاه [[داویت چهارم]] به قلمرو اسقف نشیناسقف‌نشین کلیسای ارمنی حالت رسمیت داده شد؛ بنابراین [[کلیسای جامع]] کلیسای گئورگ مقدس تفلیس مرکز اداری ارمنیان شد. بیش از ششصد مکان فرهنگی و مذهبی نظیر کلیساها، مدارس علوم دینی و دیرها موجود بوده‌اند با وجود این بخش وسیعی از این اماکن به خاطر [[بلایای طبیعی]]، تعصب و سایر عوامل از بین رفته‌اند.
 
=== وضعیت کنونی ===
* [[سایات‌نووا]]
* [[رافی]]
* [[گابریل سوندوکیان]] نویسنده و [[نمایشنامه‌نویس]] برجسته ارمنی و مؤسس درام نوین ارمنی بود. سوندوکیان هم [[ارمنی کلاسیک]] و مدرن و زبانهایزبان‌های فرانسه، ایتالیایی و روسی را در [[دانشگاه سن پترزبورگ]] فرا گرفت یعنی جائی که او مقاله‌ای در اصول نظم فارسی نگاشت.
سپس او به تفلیس برگشته و خدمات اجتماعی انجام داد. در سال ۱۸۶۳ میلادی کمپانی تئاتر ارمنی تفلیس اولین نمایش او را با نام «عطسه در شب خوش‌اقبال» را به صحنه برد. نمایشنامه معروف او یعنی «پپو»<ref group="پانویس">Pepo 1871</ref> در سال ۱۸۳۵ میلادی مبدل به اولین فیلم ارمنی شد. فیلم دیگر بر اساس آثار او «خاتابالا»<ref group="پانویس">1971 Khatabala</ref> است. تئاتر دولتی ارمنستان به افتخار او نام گذارینام‌گذاری شده‌است.
* [[هوهانس تومانیان]]
* [[آرام خاچاتوریان]]
* [[سرگئی پاراجانف]]
* [[میکائیل تاریوردیف]] او در تفلیس متولد شده و آهنگساز برجسته شوروی با تبار ارمنی بود. او ریاست گروه آهنگسازان اتحادیه سینماتوگراف‌های شوروی را از بدو تأسیس آن بر عهده داشت.
* [[سباستین شاهومیان]]<ref group="پانویس">1971 Sebastian Shaumyan</ref> او تئوریسین شوروی زبان‌شناسی بود. او علاوه بر ارمنی، گرجی و روسی زبانهایزبان‌های آلمانی و انگلیسی را نیز فرا گرفت. او مدرک زبانشناسی خود را در [[دانشگاه دولتی]] تفلیس اخذ نمود. او زبانشناسی ساختاری را در ۱۹۶۵ میلادی تألیف نموده و بخش زبان‌شناسی ساختاری را در انستیتوی زبان روسی در مسکو تأسیس نمود.
او مبادی «دستور زایشی»<ref group="پانویس">1971 Generative Grammar</ref> روسی را در ۱۹۵۸ میلادی و مدل کاربردی [[دستور زایشی]] و حسابهای دگرگون شده روسی را در سال ۱۹۶۳ میلادی هر دو را با «سوبولوا»<ref group="پانویس">1971 Soboleva</ref> بازنوشت نمود.
* [[تیگران پتروسیان]]
۱۳۳٬۲۴۲

ویرایش