باز کردن منو اصلی

تغییرات

جز
ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:
|جایزه اریل=
|جوایز=
|وب‌گاهوبگاه رسمی=
|امضا=
}}
وی مدتی در [[مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی|مؤسسه امام خمینی]] مشغول تحصیل و تدریس بود. ویرایش کتاب ''جامعه و تاریخ'' اثر [[محمدتقی مصباح یزدی]] از نتایج این همکاری است.
 
وی مدت ده سال از نزدیک با [[محمدتقی مصباح یزدی]] همکاری داشته‌است و تنها بخشی از کتاب «علم النفس» اسفار را نزد [[محمدتقی مصباح یزدی]] فراگرفته‌است.<ref>ایران/شماره: 5903 / دوشنبه ۲۴ فروردین 1394</ref> ایشان بیشتر نزد [[عبدالله جوادی آملی]] شاگردی کرده‌است.<ref name="ReferenceA" />
 
او در سال‌های دهه هشتاد به تدریس فلسفه در مراکز پژوهشی قم از جمله [[دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم]] و برخی از دانشگاه‌های تهران پرداخته و تاکنون چندین پایان‌نامه دانشگاهی با راهنمایی یا مشاوره او در [[دانشگاه تهران]]، [[دانشگاه تربیت مدرس]]، [[دانشگاه امام صادق]]، [[دانشگاه قم]] و [[مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی|مؤسسه امام خمینی]]، تدوین شده‌است. روش وی در طرح مسائل فلسفی، [[فلسفه تحلیلی|تحلیلی]] و در محتوا [[وجودگرایی|وجودگرایانه]] است.<ref name="زندگی مصطفی ملکیان">[http://www.hamshahrionline.ir/news-73506.aspx زندگی مصطفی ملکیان]</ref><ref>[http://www.zanan.co.ir/culture/000022.html زندگی‌نامه مختصر]</ref>
 
=== کاستن از رنج انسان‌ها ===
به اعتقاد ملکیان، روشنفکران باید به تقلیل مرارت و تقریر حقیقت سرگرم باشند. او می‌گوید:<ref name="زندگی مصطفی ملکیان" />
{{نقل قول|من نه دل نگران سنّتم، نه دل نگران تجدّد، نه دل نگران تمدّن، نه دل نگران فرهنگ و نه دل نگران هیچ امر انتزاعی از این قبیل. من دل نگران انسان‌های گوشت و خون داری هستم که می‌آیند، رنج می‌برند و می‌روند.
 
 
=== نقد حوزه ===
یکی از مسائلی که همواره مورد انتقاد ملکیان قرار گرفته‌است شیوهٔ آموزش در حوزه‌های علمیه است. از نظر وی شیوهٔ آموزش در حوزه‌های علمیه بایستی از حالت «دست نامه‌ای» به حالت «درسنامه‌ای» تغییر کند. در شیوهٔ دست نامه‌ای، کتبی که به این شکل نوشته می‌شوند تنها ناظر به بیان دیدگاه‌های اختصاصی نویسنده در مورد موضوع مورد نظرند در حالیکه در کتب درسنامه، ملاحظات آموزشی رعایت شده‌است و نویسنده به شیوه‌ای تعلیمی و آموزشی، نه تنها تمام موضوعات مورد نظر را بیان می‌کند بلکه آن‌ها را به شیوه‌ای ساده و مطابق با روان‌شناسی آموزشی بکار می‌گیرد. از جمله کتاب‌های نوع دوم که تلاش شده‌است در حوزه به صورت درسنامه نوشته شود کتاب «منطق مظفّر» تألیف علّامه محمدرضا مظفّر است.<ref name="ReferenceA" />
 
=== نقد دیدگاه‌های دیگران ===
ملکیان در آثار و مصاحبه‌های مختلف به بیان دیدگاه‌های خود دربارهٔ افرادی مثل [[جواد طباطبایی]]، [[مرتضی مطهری]]، [[علی شریعتی]]، [[داریوش شایگان]] و [[محمدعلی اسلامی ندوشن]] و [[عبدالکریم سروش]] و [[مجتهد شبستري|مجتهد شبستری]] پرداخته که طرح این نظرات گاهی نیز جنجال‌برانگیز بوده‌است. ملکیان، [[روشنفکری دینی]] را مفهومی [[پارادوکسیکال]] می‌داند.<ref>[http://aftabnews.ir/vdci5paz.t1a5y2bcct.html نقد ملکیان بر جواد طباطبایی]</ref>
 
=== اهمّیّت ترجمه ===
 
=== تأکید بر ساده زیستی ===
ملکیان با تأثیرپذیری از فیلسوف آمریکایی قرن ۱۹ هنری [[هنری دیوید ثورو|هنری ثورو]]، در سال‌های اخیر تأکید فراوانی بر ساده زیستی مورد نظر خود داشته‌است. اندیشه‌های ساده زیستانهٔ ثورو، [[رالف والدو امرسون|امرسون]] و [[والت ویتمن]]، به نحو عمیقی او را تحت تأثیر قرار داده‌اند. (درسگفتار فلسفهٔ اخلاق تابستان ۹۵)<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وب‌گاهوبگاه=www.iptra.ir|نشانی=http://www.iptra.ir/matter/1836/سخنرانی-مصطفی-ملکیان-ضرورت-ساده-زیستی-دنیای-امروز|عنوان=سخنرانی ملکیان با عنوان "ساده زیستی در دنیای امروز"}}</ref>
 
== آثار ==
=== تألیف ===
* «[[سنت و سکولاریسم]]»، مصطفی ملکیان، عبدالکریم سروش، محمد مجتهدشبستری، محسن کدیور، تهران: صراط
* [[مهر ماندگار]]: مقالاتی در اخلاق شناسی،اخلاق‌شناسی، مصطفی ملکیان، تهران: نگاه معاصر
* [[مشتاقی و مهجوری]]: گفتگو در باب فرهنگ و سیاست، مصطفی ملکیان، تهران: نگاه معاصر
* [[حدیث آرزومندی]]: جستارهایی در عقلانیت و معنویت، مصطفی ملکیان، تهران: نگاه معاصر
 
== نقد آثار ==
آثار مصطفی ملکیان توسط منتقدان مورد نقد و بررسی قرار گرفته‌است. [[سید جواد میری]] اثر ملکیان دربارهٔ ویرانگری مصرف‌زدگی را مورد انتقاد قرار داده‌است.<ref name="سایت خبرگزاری مهر، ۱۳۹۶" /> نقد میثم بادامچی دربارهٔ رویکرد ملکیان متأخر به عقلانیت و معنویت توسط [[رادیو زمانه]]<ref name="سایت رادیو زمانه، ۱۳۹۴" /> و نقدی از [[علی رحیمی شاهرخت]] و [[علی حقی]] دربارهٔ دین‌پژوهی مصطفی ملکیان در سال ۱۳۹۶ منتشر شده‌است.<ref name="journal.philor.org" />
 
== بازنشر آثار ==
آثار مصطفی ملکیان توسط برخی از سازمان‌ها در ایران بازنشر شده‌است. [[مؤسسه فرهنگی و اطلاع‌رسانی تبیان]] مقاله او دربارهٔ روش‌شناسی مطالعات مقایسه‌ای [[عرفان]] را بازنشر کرده‌است.<ref>[https://library.tebyan.net/a/196664/درس-گفتار-هايي-در-روش-شناسي-مطالعات-مقايسه-اي-عرفان سایت مؤسسه فرهنگی و اطلاع‌رسانی تبیان، ۱۳۹۳]</ref> مقاله او دربارهٔ تحلیل [[ایدئولوژی]] [[سیاسی]] توسط [[کنسرسیوم محتوای ملی]] در سال ۱۳۹۶ بازنشر شد.<ref>[http://en.icnc.ir/index.aspx?pid=289&metadataId=ca7de03d-46c2-4e91-9e26-7a77d1a9b369&sq=مصطفی%20ملکیان سایت کنسرسیوم محتوای ملی، ۱۳۹۶]</ref> سایت [[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]] مقاله او با عنوان «چرا برای حال زندگی نمی‌کنیم» را در سال ۱۳۹۳ بازنشر کرد.<ref name="cgie.org.ir">[https://cgie.org.ir/fa/news/12540 سایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، انتشار ۱۳۹۳، بازدید ۱۳۹۶]</ref> او در این مقاله دربارهٔ فلسفه خوشبختی و معیارهای آن نوشته استنوشته‌است. او همچنین تفاوت خوشی زندگی و خوبی زندگی را که اولی یک بحث روانشناختی است در حالی که دومی یک بحث اخلاقی است را تبیین کرده‌است. از دیگر مواردی که مصطفی ملکیان در این مقاله مورد بحث قرار داده مؤلفه‌های خوشی در زندگی است که ارتباط آن را با اخلاق مورد بحث قرار داده استداده‌است.<ref name="cgie.org.ir" />
 
== دیدگاه‌ها ==
برخی از دیدگاه‌های مصطفی ملکیان:
* «خوشی زندگی یک بحث روانشناختی است در حالی که خوبی زندگی یک بحث اخلاقی است زیرا لذت بردن یک بحث فردی است و هر کس در خوشی یا ناخوشی، خودش لذت می‌برد یا بر درد و رنجش افزوده می‌شود. در حالی که خوبی زندگی به افزایش یا کاهش درد و رنج دیگران اشاره دارد. اما بحث ارزشمندی زندگی یک موضوع کارکردی است، زیرا در آن از این بحث می‌شود که آیا انسان در مقایسه با چیزی که از هستی گرفته چه چیزی به آن افزوده یا از آن کاسته استکاسته‌است.»<ref name="cgie.org.ir" />
* «گاهی منظور از معنای زندگی بدین معنی است که آیا زیستن ارزش دارد و آیا به صرفه است که ما به زندگی خودمان ادامه بدهیم. فهم این مسئله ناشی از مسئله دیگر با عنوان عقلانیت عملی است. عقلانیت عملی نیز بدین معنی است که دست به کاری نزنید که هزینه‌اش بیشتر از فایده‌اش برای شما باشد و اگر دست به کاری زدید که هزینه‌اش بیش از فایده‌اش بود فوراً آن را متوقف کنید. بر اساس عقلانیت عملی اگر زیستن را یک کار بدانیم باید بگوییم که با ما با قصد خود به این کار مشغول نشدیم و توسط پدر و مادر به این دنیا آمدیم، از سوی دیگر اگر بخواهیم از این کار دست بکشیم باید خودکشی کنیم. حال اگر خودکشی نکردیم یعنی اینکه فایده زندگی بیش از هزینه‌اش برای ما بوده‌است.»<ref>[https://www.mehrnews.com/news/2469664/مهمترین-مشکل-فلسفه-معنای-زندگی-است-معنای-زندگی-از-نظرگاه-مولانا سایت خبرگزاری مهر، انتشار ۱۳۹۳]</ref>
* «رنجها و لذتهای یک شخص، شاخص‌ترین شاخصه‌های شخصیت و منش او به حساب می‌آیند. هیچ چیز بیش از اینکه چه اموری مایه رنج من‌اند و چه اموری سبب‌ساز لذتِ من، مرا به خودم و به دیگران نمی‌شناساند.»<ref>[http://www.ettelaat.com/etiran/?p=322352 سایت روزنامه اطلاعات، انتشار ۱۳۹۶]</ref>
* «در مورد بیشتر انسان‌ها تنها جسم شان در زمان حال زندگی می‌کند، در حالی که ذهن و روان‌شان در حال به سر نمی‌برد، بلکه ذهن‌شان مشغول برنامه‌های آینده یا خاطرات گذشته‌است.»<ref name="cgie.org.ir" />
 
== منابع ==
 
{{ترتیب‌پیش‌فرض:ملکیان، مصطفی}}
 
[[رده:استادان دانشگاه امام صادق]]
[[رده:استادان دانشگاه تربیت مدرس]]