تفاوت میان نسخه‌های «آسانسور»

سوء استفاده تبلیغاتی آشکار از صفحات دانشنامه خنثی‌سازی ۲ ویرایش 25289475 توسط 2.191.171.8 (بحث): که مغایر با شرایط ویرایش در ویکی‌پدیاست
(سوء استفاده تبلیغاتی آشکار از صفحات دانشنامه خنثی‌سازی ۲ ویرایش 25289475 توسط 2.191.171.8 (بحث): که مغایر با شرایط ویرایش در ویکی‌پدیاست)
 
'''آسانسور''' {{به فرانسوی|ascenseur}} یا '''بالابَر''' (برای حمل بار) یا '''آسان‌بَر''' (برای حمل انسان)،<ref group="پاورقی">بالابر مصوّب [[فرهنگستان ایران|فرهنگستان یکم]]، و آسان‌بر مصوّب [[فرهنگستان زبان و ادب فارسی|فرهنگستان کنونی]] است. امروزه واژهٔ [[بالابر]] بیشتر برای اطلاق به دسته ماشینهایی که به عنوان مثال در ساختمان‌سازی به منظور حمل بار و نفر به ارتفاع یا در خطوط تولید جهت انتقال بار و هم سطح‌سازی به کار می‌روند، استعمال می‌شود</ref> اتاقک متحرکی است که به وسیلهٔ آن از طبقه‌ای به طبقات بالا روند یا از طبقهٔ بالا به پایین فرود آیند.<ref>[http://www.mibosearch.com/word.aspx?wName=آسانسور فرهنگ واژهٔ معین]</ref> به عبارت دیگر آسانسور یکی از تجهیزات حمل و نقل عمودی است که جابجایی مردم یا کالا بین طبقات را تسهیل می‌بخشد. آسانسورها عموماً به کمک [[موتور الکتریکی|موتورهای الکتریکی]] باعث حرکت عمودی کابین می‌شوند.<ref name=":0">{{یادکرد کتاب|عنوان=راهنمای جامع آسانسور|نام خانوادگی=فصیحی|نام=ایرج|ناشر=نوآور|سال=1388|شابک=978-600-5514-39-1|مکان=تهران|صفحات=13}}</ref>
این موتورها با کمک کابل‌های کشش و سیستم متقابل وزن؛ مانند یک [[بالابر|بالابر معمولی]] کار جابجایی را انجام می‌دهند، یا با پمپ هیدرولیک میزان مایعات را برای بالا بردن در یک پیستون استوانه‌ایِ [[جک (ابزار)|جک]] مانند تزریق و کنترل می‌کنند. جهت مشاهده نمونه کارها و خرید به وبسایت [http://www.iran-yadak.com/ '''ایران یدک'''] مراجعه نمایید.
 
== پیشینه ==
در حال حاضر یکی از مشکلات ساختمان‌های بزرگ کافی نبودن فضای در نظر گرفته شده برای آسانسور است. این امر یعنی پیش‌بینی و منظور نمودن فضای کافی با محاسبه تعداد ظرفیت و سرعت مناسب آسانسورها با توجه به ارتفاع و جمعیت ساکن و کاربری ساختمان باید در ابتدای کار یعنی در زمان طراحی ساختمان‌ها مد نظر قرار گیرد؛ وگرنه پس از اجرای ساختمان معمولاً افزایش فضای چاه آسانسور بسیار مشکل و در اکثر موارد غیرممکن است.
 
آسانسور وسیله‌ای است الکترومکانیکی، در ابتدای اختراع آسانسور به شکل امروزی، بیشتر قطعات و لوازم آسانسورها مکانیکی و الکتریکی بود ولی با پیشرفت علوم در حوزه [[الکترونیک]] و [[نیمه‌هادی]]ها و همچنین ورود حوزه علوم هوش مصنوعی به صنعت این وسیله نیز تکامل یافت و به عنوان یک وسیله کاملاً کاربردی با حوزه سطح دسترسی کاملاً گسترده در بین جوامع شهری قرار گرفت. در طراحی آسانسور علومی همچون [[مکانیک]]، [[برق]] و [[الکترونیک]]، [[معماری]] و [[مهندسی صنایع|صنایع]] مورد استفاده‌است. به همین علت هیچگاه یک متخصص به تنهایی قادر نخواهد بود که یک آسانسور را به تنهایی و با تکیه بر یکی از شاخه‌های علوم طراحی نماید. تا قبل از دهه ۱۹۹۰، عمده اموزش‌ها در این صنعت به صورت اموزش‌های محدود و استاد و شاگردی و صرفاً در کارخانه‌های بزرگ آسانسورسازی معمول بود. به همین سبب آموزش در این صنعت محدود و پنهان بود. برای اولین بار در سال ۱۹۹۵ میلادی [[اتحادیه آسانسور و پله برقی انگلستان]] (LEIA) با همکاری پروفسور یانوفسکی و پروفسور جینا بارنی اقدام به برگزاری دوره‌های آموزشی کوتاه مدت ماژولاری در انگلستان نمود که بیشتر مورد استفاده نصابان و متخصصان این کشور بود. در ادامه این اتحادیه با همکاری [[دانشگاه نورث همپتون]] انگلستان دوره‌های دانشگاهی این رشته را در مقطع کاردانی و کارشناسی آغاز نمود. اولین دوره این مقاطع در سال ۱۹۹۸ در نورث همپتون انگلستان با هدایت جانات آدامز، برایان واتز، استفان کازمارسیزیک که از اعضای هیئت علمی دانشکده مهندسی مکانیک و علوم کاربردی بودند آغاز شد. از سال ۲۰۰۰ به بعد مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی تحت عنوان elevator and escalator engineering آغاز گشت. جهت مشاهده نمونه کارها و خرید به وبسایت [http://www.iran-yadak.com/ '''ایران یدک'''] مراجعه نمایید.
 
== انواع آسانسور ==
نیروی محرکه در این نوع آسانسورها از یک موتورالکتریکی که اکثراً در بالای چاه آسانسور و در برخی طراحی‌ها درپایین کنار چاهک و در محلی به نام موتورخانه نصب گردیده، تأمین می‌شود. بر روی فلکه این موتور تعدادی کابل فولادی (اصطلاحاً سیم بکسل) وجود دارد که از یک سمت به کابین آسانسور و از سمت دیگر به وزنه‌های آسانسور که درون قابی فلزی به نام قاب وزنه قرار دارند، متصل است. جنس این وزنه‌ها معمولاً از چدن یا بتن است. وزن این [[وزنه]]‌ها به اندازه وزن کابین به علاوه نصف ظرفیت کابین است. وزن هر نفر در محاسبات مربوط به آسانسور ۷۵ [[کیلوگرم]] است. دلیل قرار دادن وزنه در سیستم آسانسور کمک به بالا بردن آسانسور است در غیر اینصورت برای این کار باید [[موتور]]های بسیار قوی با [[کیلووات]] بالا استفاده کرد. پس با این کار [[توان]] موتور مورد استفاده کاهش می‌یابد. طبیعی است که این وزنه در پایین آمدن آسانسور مزاحمت ایجاد می‌کند، اما چون هر [[جسم]] بدون دخالت به پایین سقوط می‌کند پس استفاده از وزنه مانعی بزرگی در حرکت آسانسور ایجاد نمی‌کند.
 
اساس کار این نوع آسانسورها بر اساس نیروی اصطکاک بین سیم بکسلها و فلکه کشش موتور است. در داخل فریم وزنه به اندازه وزن کابین به اضافه نصف ظرفیت کابین وزنه وجود دارد. مثلاً اگر ظرفیت کابین ۹۰۰ کیلوگرم باشد (یعنی آسانسور نفربر ۱۲ نفره چون متوسط وزن هر نفر ۷۵ کیلوگرم است) باندازه ۴۵۰ کیلوگرم باضافه وزن کابین در کادر وزنه، وزنه وجود دارد. با کمک این وزنه، نیروی کشش لازم برای حرکت کابین کاهش می‌یابد چرا که در صورت رعایت کردن ظرفیت کابین، اختلاف وزن بین کادر وزنه و کابین تحت هر شرایطی از نصف ظرفیت کابین (در مثال قبل ۴۵۰ کیلوگرم) بیشتر نخواهد شد و در حرکت به سمت بالا یا پایین سیستم کشش آسانسور حداکثر برای جابه جایی جرمی به اندازه نصف ظرفیت کابین توان مصرف خواهد کرد. جهت مشاهده نمونه کارها و خرید به وبسایت [http://www.iran-yadak.com/ '''ایران یدک'''] مراجعه نمایید.
 
=== آسانسورهای هیدرولیک ===
آسانسورهای هیدرولیک، تنها برای حمل مسافر کاربرد نداشته و برای بالابری بارهای سنگین نیز کاربرد به سزایی دارد. انواع آسانسورهای حمل بار شامل آسانسور خودروبر قیچی، آسانسور خودروبر، و بالابر کارگاهی را شامل می‌شود که عموما از نیروی هیدرولیک برای بالابری استفاده می‌شود. هم چنین، آسانسورهای هیدرولیک مناسب‌ترین وسیله برای پارکینگ‌های نیمه مکانیزه به‌شمار می‌رود و از بالابرهای هیدرولیک در پارکینگ‌های تمام مکانیزه استفاده می‌شود، که در این صورت، وظیفه جابجایی خودرو در راستای عمودی را به عهده دارد.
 
'''از مزایای آسانسورهای هیدرولیک می‌توان به موارد ذیل اشاره نمود:'''
 
'''- نیروی کم / قدرت زیاد -عدم نیاز به سقف چاه مستحکم -عدم نیاز به فضای موتورخانه در بالای چاه آسانسور -ایمنی بیشتر مخصوصاً در هنگام وقوع زلزله - نرمی حرکت و دقت در توقف (مشابه سیستم تری وی اف) - توانایی بالابردن بارهای سنگین'''
 
=== آسانسورهای وینچی ===
 
=== آسانسورهای کارگاهی ===
آسانسورهای کارگاهی مکمل و تسریع‌کننده برج‌سازی و سازه‌های بلندمرتبه هستند. این آسانسورها قادرند از شروع کار توسط خودشان مونتاژ و با سازه ساختمان ارتفاع بگیرند. این آسانسورها قابلیت کار تا ارتفاع ۵۰۰ متر و بالاتر را داشته و در ظرفیت‌های ۱ و ۱٫۵ و ۲ تن تولید می‌شوند. در ساختمان‌های بلندمرتبه جهت انتقال نفرات و مصالح بعد از اتمام سازه ساختمان و از ابتدای شروع کار در ساختمان از آسانسورهای ویژه بار و نفر استفاده می‌گردد. این آسانسورها در انتقال پرسنل کارگاه و لوازم و مصالح به طبقات بسیار مؤثر بوده و موجب تسریع عملیات ساختمانی می‌گردند. جهت مشاهده نمونه کارها و خرید به وبسایت [http://www.iran-yadak.com/ '''ایران یدک'''] مراجعه نمایید.
 
== نیروی محرکه ==
در هنگام توقف آسانسور به علت بالا بودن اندازه حرکت (تکانه) کابین گاهی اوقات موتور به صورت ژنراتوری کار می‌کند و نیاز است که انرژی تولید شده توسط موتور در جایی تخلیه شود. در آسانسورهای دوسرعته و در سیستم‌های قدیمی این انرژی به شبکه برق برگشت داده می‌شد اما در درایورها به علت وجود یکسوساز، این انرژی قابل برگشت نیست و باعث ازدیاد شدید ولتاژ بر روی بانک خازنی موجود در درایور شده و امکان آسیب زدن به آن وجود دارد. به همین منظور از یک مقاومت با توان بالا جهت تخلیه این انرژی استفاده می‌شود که به آن اصطلاحاً مقاومت ترمز گفته می‌شود.
 
اما با همه این‌ها موتورهای القایی با گیربکس معایبی نیز دارند. از جمله آن‌ها پایین بودن بازده الکتریکی موتور (در حدود هشتاد درصد) و پایین بودن بازده مکانیکی گیربکس (در حدود ۴۵ درصد) که موجب افزایش هزینه‌ها و استهلاک سیستم می‌شود. به همین خاطر موتورهای سنکرون با مغناطیس دائم کم‌کم در صنعت آسانسور پدیدار شدند که بازده نهایی آن‌ها گاهی به ۹۵ درصد هم می‌رسد. گشتاور بسیار بالاتر محور موتور باعث می‌شود که نیازی به استفاده از گیربکس در این موتورها نباشد. این موتورها دارای سیستم راه‌اندازی پیچیده‌ای هستند و لزوماً باید با استفاده از درایور و تاکومتر مورد استفاده قرار بگیرند. جهت مشاهده نمونه کارها و خرید به وبسایت [http://www.iran-yadak.com/ '''ایران یدک'''] مراجعه نمایید.
 
== تابلو فرمان آسانسور ==
 
این نوع [[تابلو]] که به تابلوی دوسرعته معروف است تمام ایرادات تابلوهای رله‌ای را جز ابعاد بزرگ و پیچیدگی تابلو داراست. نصب این تابلو همچنان ادامه دارد با اینکه به دلیل تأثیرات مخرب بر ولتاژ و مصرف بالا در برخی شهرهای بزرگ در [[ایران]] ممنوع شده‌است. اما در ساختمان‌هایی که نیاز به پروانه پایان کار ندارند یا در تعمیرات آسانسورهای قدیمی همچنان به دلیل قیمت پایین‌تر آن نسبت به تابلوهای جدید پیشنهاد می‌شود. با پیشرفت الکترونیک صنعتی و ارزان‌تر شدن اینورترها استفاده از آن‌ها در تابلوهای فرمان آسانسور رایج شده‌است و کم‌کم جایگزین سیستم‌های کنتاکتوری می‌شوند. کاهش تکان‌ها در هنگام تغییر سرعت و افزایش ضریب توان به دلیل اتصال با واسطه از طریق بانک خازنی [[اینورتر]] از مزایای تابلوهای فرمان اینورتری است که به تابلوهای درایودار شناخته می‌شوند.
آسانسور کلمه‌ای فرانسوی می‌باشد. جهت مشاهده نمونه کارها و خرید به وبسایت [http://www.iran-yadak.com/ '''ایران یدک'''] مراجعه نمایید.
 
== آسانسور در ایران ==
 
پس ازجنگ تا به امروز شش شرکت تولیدکننده آسانسور در ایران که دارای مجوز از وزارت صنایع و معادن هستند فعال بوده‌اند.
 
جهت مشاهده نمونه کارها و خرید به وبسایت [http://www.iran-yadak.com/ '''ایران یدک'''] مراجعه نمایید.
 
== جستارهای وابسته ==
<references group="پاورقی" />
 
== منابع وبگاه [http://www.iran-yadak.com ایران یدک]==
{{پانویس|۲}}
{{عناصر فضا و معماری}}