تفاوت میان نسخه‌های «دشت لوت»

جز
ربات:افزودن الگو ناوباکس {{جاذبه‌های گردشگری استان کرمان}}+نشانی+مرتب+تمیز+
جز (ربات:افزودن الگو ناوباکس {{جاذبه‌های گردشگری استان کرمان}}+نشانی+مرتب+تمیز+)
== گرم‌ترین نقطه زمین ==
{{اصلی|بالاترین دمای ثبت‌شده روی زمین}}
بین سال‌های ۱۹۹۲ تا ۲۰۱۲، بر اساس اعلام [[سازمان جهانی هواشناسی]] بالاترین دمای ثبت‌شده‌ی هوا متعلق به [[ایستگاه هواشناسی]] [[العزیزیه]] [[لیبی]] واقع در [[صحرای بزرگ آفریقا]] بود، که [[دمای هوا]] در ۱۳ سپتامبر ۱۹۹۲ در این ایستگاه ۵۸ [[درجه سانتی‌گراد]] (۱۳۶٫۴ درجه [[مقیاس فارنهایت|فارنهایت]]) ثبت شده‌است. در سال ۲۰۱۲ سازمان جهانی هواشناسی اعلام کرد که شواهد قانع‌کننده‌ای مبنی بر نادرست بودن این اندازه‌گیری ناشی از خطای انسانی به دست آمده و این رکورد را نامعتبر اعلام کرد.<ref name="WMO-Highest">[http://wmo.asu.edu/content/world-highest-temperature World: Highest Temperature] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170714144146/https://wmo.asu.edu/content/world-highest-temperature|date=2017-07-14 }} [[World Meteorological Organization]] Retrieved 2 January 2018.</ref> بنابراین در حال حاضر رکورد بالاتری دمای هوای ثبت‌شده متعلق به [[دره مرگ]] در [[کالیفرنیا]] است که در سال ۱۹۱۳ به میزان ۵۶٫۷ درجه سانتی‌گراد اندازه‌گیری شده بود.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=77627 |عنوان=Teh hottest spot on Earth | ناشر =ناسا |تاریخ =April 12, 2012 |تاریخ بازبینی=20 h;jfv 2015}}</ref>
 
در مطالعه گرم‌ترین نقاط کره زمین با استفاده از [[تصاویر ماهواره‌ای]] سنجنده [[مدیس]] طی سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۹ توسط [[ناسا]]، بیابان لوت در سال‌های ۲۰۰۴، ۲۰۰۵، ۲۰۰۶، ۲۰۰۷ و ۲۰۰۹ به عنوان گرم‌ترین نقطه کره زمین اندازه‌گیری شد که در سال ۲۰۰۵ با دمای ۷۰٫۷ [[درجه سانتی گراد]] گرم‌ترین رکورد دما در تمام زمین را ثبت کرده‌است. این دما ۱۲ درجه [[سانتی‌گراد]] بیش‌تر از رکورد رسمی دمای هوای زمین است که در سال ۱۹۹۲ در لیبی ثبت شده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=7149 |عنوان=The Hottest Spot on Earth | ناشر =ناسا |تاریخ =November 24, 2006 |تاریخ بازبینی=۲۰ اکتبر ۲۰۱۵}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی= http://earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=77779|عنوان=Finding the Hottest Spots on Earth by Satellite | ناشر =ناسا |تاریخ =May 2, 2012 |تاریخ بازبینی=۲۰ اکتبر ۲۰۱۲}}</ref><ref>http://earthobservatory.nasa.gov/Features/HottestSpot/page1.php</ref><ref>http://www.britannica.com/blogs/2013/08/hottest-place-earth-redux</ref> باید توجه داشت که گرم‌ترین نقطه کره زمین در سال‌های مختلف تغییر می‌کند، مثلاً در سال ۲۰۰۳ [[کوئینزلند]] [[استرالیا]] با دمای ۶۹٫۳ درجه سانتی‌گراد گرم‌ترین نقطه زمین بوده که این دما دومین دمای بالا پس از لوت در دوره هفت‌ساله مطالعه ناسا به‌شمار می‌رود. علاوه بر آن دمای سطح زمین معمولاً بالاتر از دمای هوا در همان نقطه است و اعداد ثبت‌شده به‌عنوان دمای سطح زمین که با استفاده از [[شاخص دمای سطح]] به‌دست آمده، به‌معنای دمای هوای آن مناطق نیست. مطالعات دانشمندان در سال ۱۹۱۵ دربارهٔ تفاوت دمای هوا و سطح زمین در [[دره مرگ]] نشان داد که در حالی که دمای سطح زمین در عمق ۰٫۴ سانتی‌متری خاک سطحی ۷۱٫۵ درجه سانتی‌گراد اندازه‌گیری شد، هم‌زمان دمای هوا در ارتفاع ۱۲۰ سانتی‌متری سطح زمین ۴۲٫۵ درجه سانتی‌گراد بوده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://earthobservatory.nasa.gov/Features/HottestSpot/page2.php |عنوان= Where Is the Hottest Place on Earth?| ناشر =ناسا |تاریخ = ۲۰ اکتبر ۲۰۱۵|تاریخ بازبینی=۲۰ اکتبر ۲۰۱۵}}</ref>
 
== پدیده‌های جالب ==
میراث جهانی بیابان لوت در وهله اول از یاردانگ‌های بیابان لوت (کلوت) در بخش غربی، ریگ یلان یا ارگ یلان در بخش شرقی، [[هامادا (جغرافیا)|هامادای]] بخش میانی و [[نبکا]]ها در حاشیه بخش غربی تشکیل شده‌است که مجموع بیابان لوت را تشکیل می‌دهد. اجزای دیگر این بیابان شامل رودخانه شور، منطقه [[گندم بریان]] و شورگز هامون می‌باشند. بیابان لوت نه تنها دارای ویژگی‌های زیباشناسانه است بلکه بخشی از فرایندهای دخیل در شکل‌دهی به منطقه و تاریخ [[زمین‌شناسی]] را نیز نشان می‌دهد. در عین حال تنوع چشم‌اندازها و ناشناخته بودن منطقه شرایط مناسبی را برای تحقیقات علمی و گسترش [[ژئوتوریسم]] فراهم می‌نماید.<ref name="lutdesert.ir" />
 
دشت لوت یکی از شگفت انگیزترین عوارض بیابانی دنیا است برخی از جاذبه‌های آن عبارتند:
== واحدهای جغرافیایی ==
[[پرونده:Dasht-e Lut Dust Storm Iran TMO 2010023 lrg.jpg|بندانگشتی|چپ|300px|تصویربرداری فضایی از دشت لوت]]
دشت لوت چاله‌ای است که از نظر ارتفاعی نامتقارن بوده و جهت آن شمالی- جنوبی است. با توجه به شکل ناهمواری و پراکندگی عوارض جغرافیایی می‌توان آن را به‌طور طبیعی به سه واحد کوچک‌تر یعنی لوت شمالی، لوت مرکزی و لوت جنوبی یا لوت زنگی احمد تقسیم‌بندی نمود.<ref name="lutdesert.ir" />
# '''لوت شمالی'''
از عناصر ریگ، شن و ماسه تشکیل شده‌است و حد جنوبی آن را بریدگیهای نا منظم مشرف به چاله «رود شور بیرجند» تشکیل می‌دهد. ناهمواری‌های ماسه‌ای به شکل سفره‌های ماسه‌ای در آن وجود دارد.
* گرم‌ترین نقطه جهان با دمای ۷۰٫۷ درجه سلسیوس
* بلندترین تپه‌های ماسه‌ای جهان در [[ریگ یلان]] در شرق بیابان لوت
* وجود یکی از بلندترین [[نبکا]]های (گلدان صحرا، تل گز یا تل نباتی) جهان با ارتفاع ۱۲ متر<ref name="mehrnews.com" />
 
محدوده عرصه و حریم بیابان لوت برای ثبت در میراث جهانی حدود ۴۰ هزار کیلومتر مربع تعیین شده‌است که محدوده بسیار بزرگی بوده و در بین سه استان کرمان، خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان قرار دارد. البته بیابان لوت بسیار بزرگ‌تر از محدوده پیشنهادشده برای ثبت در میراث جهانی است، اما با توجه به این‌که مهم‌ترین عناصر واجد ثبت در میراث جهانی در لوت مرکزی واقع شده‌اند، این منطقه برای ثبت در میراث جهانی پیشنهاد گردید. مساحت عرصه بیابان لوت ۲۲۷۸۰ کیلومتر مربع و مساحت حریم بیابان لوت ۱۷۹۴۱ کیلومتر مربع است؛ که شامل ریگ یلان (تپه‌های ماسه ای)، کلوت‌ها، نبکاها، رودخانه شور، هامادا (دشت ریگی)، پهنه بازالتی گندم بریان و… است که در این میان کلوت‌ها در غرب و ریگ یلان در شرق با چشم‌اندازی زیبا و شگفت‌انگیز خودنمایی می‌کنند.<ref name="lutdesert.ir" />
 
شروع کار بر روی پرونده ثبت جهانی بیابان لوت از تیر ماه ۱۳۹۳ بوده‌است و پرونده آن در بهمن ۱۳۹۳ برای دفتر یونسکو در [[پاریس]] ارسال شد. این پروژه با مدیریت جغرافی‌دانان و همکاری بسیاری از متخصصان دیگر رشته‌ها تدوین گردید و در نهایت در ۲۷ تیر ۱۳۹۵ با اجماع همه کشورهای عضو در کمیته میراث جهانی، بیابان لوت به عنوان نخستین اثر طبیعی ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفت.<ref>{{یادکرد ژورنال | نام خانوادگی = | نام = | نام خانوادگی۲ = | نام۲ = | عنوان =ثبت اولین اثر طبیعی جهانی:بیابان لوت | ژورنال = رشد آموزش جغرافیا| مکان = | ناشر =وزارت آموزش و پرورش | دوره =۳۱ | شماره =۱ | سال =۱۳۹۵ | صفحه = | پیوند = | تاریخ بازبینی = {{جا:تاریخ}} | doi = }}</ref>
 
== سراسرنماها ==
 
== پیوند به بیرون ==
* [https://www.irandeserts.com/topic/%d8%a2%d8%ab%d8%a7%d8%b1آثار-%d8%b7%d8%a8%db%8c%d8%b9%db%8cطبیعی/%da%a9%d9%88%db%8c%d8%b1%d9%87%d8%a7کویرها-%d9%88و-%d8%a8%db%8c%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d9%86%e2%80%8c%d9%87%d8%a7بیابان‌ها/%d8%a8%db%8c%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d9%86بیابان-%d9%88و-%da%a9%d9%88%db%8c%d8%b1کویر-%d9%84%d9%88%d8%aaلوت/ لوت] وبگاه بیابان‌ها و کویرهای ایران
* [http://www.dw.de/گرمترین-نقطه-زمین-واقع-در-دشت-لوت-ایران/g-17974096 گرم‌ترین نقطه زمین واقع در دشت لوت ایران] ''دویچه‌وله فارسی''
* [http://www.earthwatchers.org/lut.html کانون دیده‌بانان زمین]
* [http://www.lutdesert.ir/ سایت میراث جهانی بیابان لوت]
{{بیابان‌ها}}
{{میراث جهانی یونسکو در ایران}}
{{جاذبه‌های گردشگری استان کرمان}}
 
[[رده:بخش‌های فیزیوگرافی]]
[[رده:بیابان‌های ایران]]
[[رده:جغرافیای استان سیستان و بلوچستان]]
[[رده:جغرافیای استان کرمان]]
[[رده:ریگ‌ها (جغرافیا)]]
[[رده:ژئومورفولوژی]]
[[رده:ریگ‌ها (جغرافیا)]]
[[رده:میراث جهانی یونسکو در ایران]]
[[رده:ویکی‌سازی رباتیک]]
۳۴۰٬۳۰۵

ویرایش