باز کردن منو اصلی

تغییرات

جز
ربات ردهٔ همسنگ (۳۰.۱) +املا+مرتب+تمیز (۱۴.۹ core)+اصلاح ارجاع لاتین: + رده:اجرام آسمانی شناخته‌شده از قدیم
| فاصله خورشید تا مرکز کهکشان = ۲۷۲۰۰±۱۱۰۰ [[سال نوری]]<ref name=apj692_2_1075>{{cite doi | 10.1088/0004-637X/692/2/1075}}</ref>
| طول دوره چرخش خورشید به دور مرکز = ۲۴۰±۲۵۰ میلیون سال<ref name="sparke_gallagher">{{cite book | title=Galaxies in the Universe: An Introduction | last1=Sparke | first1=Linda S. | last2=Gallagher | first2=John S. | pages=90 | date=2007 | isbn= 978-1-139-46238-9}}</ref>
| طول دوره چرخش مارپیچی = ۲۲۰ تا ۳۶۰ میلیون سال<ref name=rotation_pattern_speeds />
| طول دوره چرخش میله‌ای = ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیون سال<ref name=rotation_pattern_speeds>{{cite journal | last1=Gerhard| first1=O. | title = Pattern speeds in the Milky Way | arxiv=1003.2489v1}}</ref>
| سرعت مرتبط با تابش زمینه کیهانی = ۵۵۲±۶ کیلومتر در ثانیه<ref name="dipole">{{cite doi | 10.1086/173453}}</ref>
| نام‌ها =
}}
'''کهکشانِ راهِ شیری'''،<ref>{{یادکرد فرهنگستان | مصوب=کهکشان راه شیری | بیگانه=Galaxy, Milky Way Galaxy | بیگانه در فارسی= | حوزه=نجوم | دفتر=دوم | بخش=فارسی | سرواژه=کهکشان راه شیری}}</ref> [[کهکشان|کهکشانی]]ی است که [[منظومه شمسی]] در آن قرار دارد. در آسمانی صاف و تاریک و به دور از [[آلودگی نوری]]، این کهکشان به صورت نوار شیری‌رنگی در پهنهٔ آسمان دیده می‌شود. این نوار در واقع از میلیون‌ها [[ستاره]] تشکیل شده‌است که [[چشم غیرمسلح]] قادر به تفکیک آن‌ها نیست.
 
'''کهکشانِ راهِ شیری'''،<ref>{{یادکرد فرهنگستان | مصوب=کهکشان راه شیری | بیگانه=Galaxy, Milky Way Galaxy | بیگانه در فارسی= | حوزه=نجوم | دفتر=دوم | بخش=فارسی | سرواژه=کهکشان راه شیری}}</ref> [[کهکشان|کهکشانی]] است که [[منظومه شمسی]] در آن قرار دارد. در آسمانی صاف و تاریک و به دور از [[آلودگی نوری]]، این کهکشان به صورت نوار شیری‌رنگی در پهنهٔ آسمان دیده می‌شود. این نوار در واقع از میلیون‌ها [[ستاره]] تشکیل شده‌است که [[چشم غیرمسلح]] قادر به تفکیک آن‌ها نیست.
راه شیری کهکشانی از نوع [[کهکشان مارپیچی میله‌ای|مارپیچی میله‌ای]] است.<ref>{{یادکرد وب | نام خانوادگی۱ = Howell | نام۱ = Elizabeth| عنوان = HOW BIG IS THE MILKY WAY? | ماه = December 23 | سال = 2015 | ناشر = | نشانی = http://www.universetoday.com/75691/how-big-is-the-milky-way/ | بازبینی = 9 September 2016 | کد زبان = en}}</ref> [[زمین|کرهٔ زمین]] به عنوان عضوی از منظومه شمسی، در یکی از بازوهای مارپیچی آن قرار دارد. چون ما از درون صفحهٔ کهکشانی به آن می‌نگریم، آن را به این صورت می‌بینیم.
 
[[پرونده:کاروانسرای دیر گچین یا مادر، بزرگترین کاروانسرای خشتی گچی ایران در مرکز پارک ملی کویر- استان قم 29.jpg|جایگزین=خط کهکهشان راه شیری از کاروانسرای دیر گچین واقع در پارک ملی کویر در استان قم|بندانگشتی|خط [[کهکشان|کهکهشان]] راه شیری از [[کاروانسرای دیر گچین]] واقع در [[پارک ملی کویر]] در [[استان قم]]]]
کهکشان راه شیری، شب‌ها در آسمانی کاملاً تاریک (به دور از نور ماه و آلودگی نوری) به صورت نوار سفید کم رنگی در آسمان دیده می‌شود. پهنای این نوار تقریباً ۳۰ [[درجه (زاویه)|درجه]] است.<ref>{{یادکرد|کتاب=Astronomy: From the Earth to the Universe |نویسنده={{چر}} Jay M.Pasachoff |ناشر =Harcourt School|صفحه=500| سال=1994 |
شابک=0-03-001667-3 }}</ref>
 
راه شیری کهکشانی مارپیچی میله‌ای است. شکل کلی کهکشان‌های مارپیچی را می‌توان به یک دیسک یا قرص تشبیه کرد. بخش اصلی اجزای تشکیل دهندهٔ کهکشان (ستاره‌ها، گاز و غبار) در قالب بازوهای مارپیچی در سطح تخت این دیسک قرار دارند. ستارگانی کمتری نیز به صورت هاله‌ای اطراف دیسک را دربر گرفته‌اند.
این ساختار مارپیچی تنها در صورتی قابل مشاهده است که بیننده‌ای در خارج کهکشان از روبه‌رو به آن نگاه کند. ما به عنوان بیننده‌ای که از داخل صفحهٔ کهکشان به آن می‌نگریم، اجزای واقع در صفحهٔ کهکشان را به صورت نوار دایره‌ای شکل متراکمی از ستارگان، دورتادور خود می‌بینیم. این همان راه شیری است که شب‌ها در آسمان می‌بینیم. اجزای واقع در هالهٔ کهکشان را نیز که تراکم کمتری دارند، به صورت ستارگانی مجزا در سایر قسمت‌های آسمان مشاهده می‌کنیم.
به این ترتیب، علاوه بر نوار شیری‌رنگ مورداشاره، تمام ستارگان دیگری نیز که با چشم غیرمسلح در آسمان می‌بینیم، متعلق به کهکشان راه شیری هستند<ref>{{یادکرد وب | نویسنده={{چر}} Deborah Byrd | عنوان = Every visible star is within Milky Way | ماه = August 26 | سال = 2016 | نشانی = http://earthsky.org/tonight/before-summer-ends-see-the-milky-way | بازبینی = 10 September 2016 | کد زبان = en }}</ref> و این نوار نورانی تنها نشانگر آن دسته از ستارگان راه شیری است که در راستای صفحهٔ کهکشان قرار گرفته‌اند. بخش‌هایی از راه کهکشان که تاریک به نظر می‌رسند، به علت وجود گاز و غبار میان ستاره‌ای است که مانع از رسیدن نور ستارگان زمینه به چشم ما می‌شود.
 
[[درخشندگی سطحی]] کهکشان راه شیری کم است و تنها در آسمانی با [[حد قدر]] ۵٫۱ یا بیشتر قابل رویت است.<ref>{{یادکرد|کتاب=Galaxies and how to observe them|نویسنده={{چر}} Wolfgang Steinicke ,Richard Jakiel |ناشر =Springer|صفحه=94| سال=2007 |
شابک=1-85233-752-4 }}</ref> به این ترتیب در مناطق شهری و حومه که آلودگی نوری قابل توجهی وجود دارد و همچنین در شب‌هایی که ماه در آسمان نورافشانی می‌کند، دیدن آن ممکن نیست.
 
بخش قابل رویت صفحه کهکشان راه شیری، گستره‌ای شامل ۳۰ صورت فلکی را در آسمان اشغال کرده‌است. مرکز کهکشان در صورت فلکی [[کمان (صورت فلکی)|کمان]] قرار دارد که از سایر بخش‌ها پرنورتر است.
 
صفحهٔ کهکشان با [[دایرةالبروجدائرةالبروج]] یا همان صفحهٔ مداری زمین (صفحهٔ منظومهٔ شمسی) تقریباً زاویه‌ای ۶۰ درجه می‌سازد.
[[پرونده:Sparkling Ribbon of Stars — The Southern Milky Way over La Silla.jpg|بندانگشتی|500px|وسط|تصویری [[سراسرنما|سراسرنمای]]ی از کهکشان راه شیری که با استفاده از [[لنز واید]] گرفته شده‌است و به همین دلیل، نوار راه شیری به صورت کمان دیده می‌شود.]]
 
== اندازه و جرم ==
راه شیری بعد از کهکشان [[اندرومدا]] بزرگترین کهکشان در [[گروه محلی]] است. قطر صفحهٔ کهکشان راه شیری حدود ۱۰۰ هزار [[سال نوری]] یا ۳۰۰۰۰ [[پارسک]] است (تقریباتقریباً ۱۰<sup>۱۷</sup> کیلومتر).<ref>{{یادکرد وب | عنوان = Imagine the Universe, The Milky Way | ناشر = [[ناسا|NASA]] | نشانی = http://imagine.gsfc.nasa.gov/features/cosmic/milkyway_info.html | بازبینی = September 16 2016 | کد زبان = en}}</ref> ضخامت این صفحه در بیشتر نقاط حدود ۱۰۰۰ سال نوری است ولی در مرکز آن به ۱۲۰۰۰ سال نوری می‌رسد.
تعداد ستارگان کهکشان راه شیری بین ۱۰۰ تا ۴۰۰ [[میلیارد]] تخمین زده می‌شود. شمردن ستاره‌های یک کهکشان غیرممکن است. حتی در کهکشانی مانند اندرومدا که همسایهٔ نزدیک راه شیری است، تنها تعداد کمی از ستارگان بسیار پرنور را می‌توان با تلسکوپ تشخیص داد. دانشمندان با روش‌هایی مانند بررسی حرکت چرخشی کهکشان‌ها و همچنین [[طیف‌سنجی]]، [[جرم (فیزیک)|جرم]] یک کهکشان را محاسبه می‌کنند. سپس بر اساس آن، تعداد ستارگان کهکشان را تخمین می‌زنند.<ref>{{یادکرد وب | نویسنده= {{چر}} Elizabeth Howell| عنوان = How Many Stars Are in the Milky Way? | ناشر = [http://www.space.com/ Space.com] | نشانی = http://www.space.com/25959-how-many-stars-are-in-the-milky-way.html | بازبینی = September 17 2016 | کد زبان = en}}</ref>
 
 
== سن ==
سن قدیمی‌ترین ]]ستاره‌]]ای که تاکنون در کهکشان کشف شده(HE ۱۵۲۳–۰۹۰۱) در حدود ۱۳/۶ میلیارد سال تخمین زده شده‌است (تقریباً به قدمت [[جهان]]) که با استفاده از اشعهٔ ماورای بنفش طیف‌سنج بزرگ برای اندازه‌گیری [[حجم]] برلیم دو ستارهٔ خوشه دی کروی تخمین زده شده‌است.{{مدرک}} [[زمان]] سپری شده بین ظهور اولین نسل ستاره در کهکشان راه شیری و اولین نسل ستاره در خوشه بین ۲۰۰ تا۳۰۰ میلیون سال استنباط شده‌است.{{مدرک}} با در نظر گرفتن اینکه سن تخمین زده شده برای ستاره‌ها در خوشهٔ کروی۸/۰±۴/۱۳ میلیارد سال است، سن قدیمی‌ترین ستاره‌ها در راه شیری در حدود ۸/۰±۶/۱۳ میلیارد سال تخمین زده می‌شود. صفحهٔ نازک کهکشانی نیز بین ۵/۶ تا۱/۱۰ میلیارد سال پیش شکل گرفته‌است.{{مدرک}}
 
== ساختار ==
== محیط ==
{{بخش-ویکی‌سازی}}
[[پرونده:Laser Towards Milky Ways Centre.jpg|گروهی از ستاره‌شناسان با استفاده از یک [[تلسکوپ]] قدرتمند [[لیزر|لیزری]]ی کهکشان راه‌شیری را مشاهده می‌کنند.|بندانگشتی|250px]]
[[پرونده:Collision paths of our Milky Way galaxy and the Andromeda galaxy.jpg|200px|بندانگشتی|چپ|از آن‌جایی که کهکشان راه شیری و [[زن برزنجیر]] بسوی یکدیگر در حرکتند، انتظار می‌رود آنها تا حدود ۴ میلیارد سال آینده با یکدیگر [[برخورد راه شیری و زن برزنجیر|برخورد کنند]].]]
کهکشان راه شیری و [[کهکشان آندرومدا]] یک سیستم دوتایی از کهکشان بزرگ مارپیچی هستند، که خود آن قسمتی از ابر خوشهٔ دوشیزه هستند.
شکل دیگر مرجع توسط تابش زمینه کیهانی آماده شده‌است. راه شیری با دور۵۵۲ کیلومتر بر ثانیه نسبت به فوتون‌ها در CMB به سوی ۱۰٫۵و۲۴° شیب (میل) در حال حرکت است. (عصر J۲۰۰۰، نزدیک مر کز Hydra). حر کت آن توسط ماهواره‌هایی از قبیل Comic Background Explorer(COME) و Wilkinson Microwave Anisotropy Probe(WMAP) وسهم دو قطبی درCMB مشاهده می‌شود. به طو ری که فوتون‌های در حال تعادل در CMB، در جهت حرکت به رنگ آبی منتقل کنید و در جهت مخالف قرمز منتقل کنید.
 
کهکشان برطبق نمودار بالستیکی در حرکت وضعی همان‌طور که در شکل نشان داده شده، در اطراف مرکزش می‌چرخد. اختلافی بین مشاهدهٔ نمودار بالستیکی (نسبتانسبتاً یکنواخت) و نمودار بالستیکی مستقر بر روی دانستن جرم ستاره‌ها و گازها در راه شیری (محو شدن نمودار بالستیکی) به ماده تاریک نسبت داد.
 
== تعداد سیاره‌ها ==
در [[دانش در ۲۰۱۳|ژانویه ۲۰۱۳]] پژوهشگران و [[ستاره‌شناس|ستاره‌شناسان]]ان [[مؤسسه فناوری کالیفرنیا]] اعلام کردند که در کهکشان راه شیری به ازای هر [[ستاره]] دست کم یک [[سیاره]] موجود است. این مؤسسه تعداد [[سیاره فراخورشیدی|سیاره‌های فراخورشیدی]] را ۱۰۰ تا ۴۰۰ میلیارد عدد، برآورد کرده‌است. پژوهش بر روی سیاره‌های ستاره [[کپلر ۳۲]] نشان می‌دهد که [[سامانه سیاره‌ای|سامانه‌های سیاره‌ای]] ممکن است الگو و قاعده‌ای برای ستاره‌های کهکشان راه شیری به‌شمار بروند.<ref>{{cite web|url=http://www.space.com/19103-milky-way-100-billion-planets.html|title=100 Billion Alien Planets Fill Our Milky Way Galaxy: Study|publisher=Space.com|date=2 January 2013|accessdate=30 January 2013}}</ref>
 
[[ستاره‌شناس|ستاره‌شناسان]]ان [[مرکز اخترفیزیک هاروارد-اسمیتسونین]] در گزارش خود اعلام کردند دست کم ۱۷ میلیارد [[سیاره فراخورشیدی]] [[زمین‌سان]] در کهکشان راه شیری مستقر می‌باشد.<ref>{{cite web|url=http://www.space.com/19157-billions-earth-size-alien-planets-aas221.html|title= 17 Billion Earth-Size Alien Planets Inhabit Milky Way|publisher=Space.com|date=7 January 2013|accessdate=5 February 2013}}</ref>
 
== جریان ذرات در مرکز کهکشان ==
در [[دانش در ۲۰۱۳|ژانویه ۲۰۱۳]] یک جریان خروجی بسیار بزرگ از ذرات شارژ شده که به شکل یک آبفشان است، در مرکز کهکشان راه شیری کشف گردید. این جریان خروجی به کشیدگی و درازای ۵۰٬۰۰۰ [[سال نوری]] از [[صفحه کهکشانی]] است. محققین بر این باورند که سوخت و انرژِی این جریان شدید ذرات، از شکل‌گیری ستاره‌ها تأمین می‌شود.<ref>{{یادکرد وب | وب‌گاه=sciencedaily.com | تاریخ=2013-01-13 | سال=2013 | پیوند=http://www.sciencedaily.com/releases/2013/01/130102140156.htm | کد زبان=ca | تاریخ بازبینی=2015-07-01}}</ref><ref>{{یادکرد وب | عنوان=Nature Publishing Group: science journals, jobs, and information | وب‌گاه=Nature Publishing Group | تاریخ=2015-07-01 | سال=2015 | پیوند=http://www.nature.com/nature/journal/v493/n7430/full/nature11734.html&#124;title=Giant magnetized outflows from the centre of the Milky Way&#124;work | کد زبان=en | تاریخ بازبینی=2015-07-01}}</ref>
 
== منابع ==
{{داده‌های کتابخانه‌ای}}
 
[[رده:اجرام آسمانی شناخته‌شده از قدیم]]
[[رده:مقاله‌های دارای ویدئو]]
[[رده:کهکشان‌های مارپیچی میله‌ای]]
[[رده:کهکشان راه شیری]]
[[رده:کهکشان‌های مارپیچی میله‌ای]]
[[رده:مقاله‌های دارای ویدئو]]