باز کردن منو اصلی

تغییرات

در حال گسترش
از تکنیک‌های جدید در کنترپوان‌نویسی شد و در نهایت فرم «[[فوگ]]» به عنوان پیشرفته‌ترین و کاملترین فرم موسیقی کنترپوانتیک بوجود آمد.<ref>{{پک|دوپره|۱۳۸۶|ک=کنترپوان مدال|ص=۹}}</ref>کنترپوان از دورهٔ [[موسیقی رنسانس|رنسانس]] در اروپا رایج شد و در [[موسیقی دوره باروک|دوره باروک]] به اوج خود رسید. در ادامۀ این روند و با پیدایشِ دانشِ «[[هارمونی]]» که در آن [[آکورد]]<nowiki/>ها به صورت عمودی و هم‌زمان یک ملودیِ واحد را [[همراهی (موسیقی)|همراهی]] می‌کردند، آهنگسازان را بر آن داشت تا از هر دو شیوه برای بیان هر چه غنی‌تر کردنِ آثار خود استفاده کنند و ضمن حفظ ساختار هارمونی، بخش‌هایی مستقل و کنترپوانتیک بوجود آورند. از آثار باخ به عنوان بهترین و موفقترین نوعِ آثار در ترکیب هارمونی و کنترپوان یاد می‌کنند.
== تعریف ==
'''کنترپوان''' به معنی نقطه در برابر نقطه، [[نت (موسیقی)|نت]] در برابر نت، یا [[ملودی]] در مقابل ملودی است.<ref>{{پک|دوپره|۱۳۸۶|ک=کنترپوان مدال|ص=۱۵}}</ref> این اصطلاح در موسیقی به‌ معنای «[[چندصدایی]]» است که در آن دو یا چند خط [[ملودی|ملودیک]] با توجه به استقلال هر یک از بخش‌ها به صورت هم‌زمان به صدا در می‌آیند و تشکیل یک [[بافت (موسیقی)|بافت]] «موسیقی پولیفونیک» می‌دهند.<ref>{{پک|دوپره|۱۳۸۶|ک=کنترپوان مدال|ص=۸}}</ref>
 
تفاوت میان دانش هارمونی و دانش کنترپوان در آنجاست که هارمونی نوعی از موسیقی «هوموفونیک» (چند صدایی هماهنگ) و کنترپوان نوعی از موسیقی «پولیفونیک» (چند صدایی مستقل) است.<ref>{{پک|منصوری|۱۳۶۲|ک=هارمونی تحلیلی|ص=۱۸۱-۱۸۲}}</ref> در شیوه کنترپوان به علت وجود چند خط ملودیک متفاوت شنونده قادر به تفکیک آن‌ها به علت پیچیدگی خطوط ملودیک در یک بار شنیدن نمی شود و بار اول توجه به یک خط ملودیک می‌کند. اما با چند بار شنیدن است که می‌توان بخش‌های دیگر را هم به خاطر سپرد. از [[فرم (موسیقی)|فرم]]‌های [[فوگ]] و [[کانن (موسیقی)|کانن]] به عنوان پیچیده‌ترین نوع کنترپوان یاد می‌شود.<ref>{{پک|منصوری|۱۳۶۲|ک=هارمونی تحلیلی|ص=۱۸۶-۱۸۷}}</ref>
== ساختار ==
در کنترپوان‌نویسی تنال ابتدا باید با قواعد آکورد‌شناسی و هارمونی مسلط بود. در قرون گذشته و قبل از ورود هارمونی، آموزش کنترپوان بر اساس سیستم مدال و قوانینی سخت و خشک انجام می گرفت که امروز این روش تغییر کرده است.<ref>{{پک|دوپره|۱۳۸۶|ک=کنترپوان مدال|ص=۵}}</ref><ref>{{پک|منصوری|۱۳۶۲|ک=هارمونی تحلیلی|ص=۱۸۷}}</ref>
در کنترپوان‌نویسی در ابتدا نت‌های ملودی (نت گرد) هم ارزش نوشته می‌شوند و بر پایه یکی از گام‌های [[مد (موسیقی)|مدال]] یا کلیسایی تنظیم می گردد. نت‌ها باید با فاصله‌های متصل و بدون پرش حرکت کرده و از حرکت‌های [[آرپژ]] و پی در پی به پایین یا بالا اجتناب شود و در صورت پرش، باید بلافاصله در جهت مخالف آن به پایین یا بالا حرکت کند.
 
در کنترپوان‌نویسینگارش درکنترپوان ابتدا نت‌های ملودی (نت گرد) هم ارزش نوشته می‌شوند و بر پایه یکی از گام‌های [[مد (موسیقی)|مدال]] یا کلیسایی تنظیم می گردد. نت‌ها باید با فاصله‌های متصل و بدون پرش حرکت کرده و از حرکت‌های [[آرپژ]] و پی در پیپی‌در‌پی به پایین یا بالا اجتناب شود و در صورت پرش، باید بلافاصله در جهت مخالف آن به پایین یا بالا حرکت کند.<ref>{{پک|منصوری|۱۳۶۲|ک=هارمونی تحلیلی|ص=۲۴۲}}</ref>
ملودی داده شده را «کانتوس فیرموس»{{یاد|dir=ltr|Cantus Firmus}}به معنی «ملودی ثابت» و نت‌های مقابل آن را «کنترپوان» می نامند.
 
ملودی داده شده را «کانتوس فیرموس»{{یاد|dir=ltr|Cantus Firmus}}به معنی «ملودی ثابت» و نت‌های مقابل آن را «کنترپوان» می نامند.<ref>{{پک|دوپره|۱۳۸۶|ک=کنترپوان مدال|ص=۱۶}}</ref>
 
در این ساختار، فاصله‌های مجاز در حرکت افقی ملودی عبارتند از : [[دوم کوچک]]، [[دوم بزرگ]]، [[سوم کوچک]]، [[سوم بزرگ]]، [[چهارم درست]]، [[پنجم درست]] و [[اکتاو]]. کاربرد فاصله‌های دیگر و حرکت‌های [[کروماتیک]] همگی خطا هستند.<ref>{{پک|کروبینی|۱۳۶۸|ک=کنترپوان و فوگ|ص=۶}}</ref>
 
در هر بخش که نت در برابر نت،نت است، فاصله بیش از اکتاو خطا است و [[مطبوعیت (موسیقی)|فواصل مطبوع]] به هم پیوند می خورند و «فواصل نا مطبوعنا‌مطبوع» باید حل شوند. در ابتدا و انتهای قطعه باید فاصلهفاصلۀ اکتاو باشد و گذشتن بخش‌ها از یکدیگر و حرکت موازی دو بخش بهبا فواصل نامطبوع، فاصله پنجم و اکتاو مجاز نیست و از تکرار نت در یک بخش پرهیز می‌شود.<ref>{{پک|دوپره|۱۳۸۶|ک=کنترپوان مدال|ص=۵-۶}}</ref>
 
کنترپوان '''دو بخشی'''، '''سه بخشی''' و '''چهار بخشی''' در پنج نوع خلاصه می‌شود که عبارتند از :