تفاوت میان نسخه‌های «قزل‌آلا»

۱۴٬۹۸۳ بایت حذف‌شده ،  ۱ سال پیش
نقض حق تکثیر و تبلیغات
جز (مشخصات بدنی ماهی قزل آلا تشریح شده است.)
(نقض حق تکثیر و تبلیغات)
 
از خصوصیاتی که این ماهی را مورد توجه قرار داده، سازش آن با شرایط پرورش متراکم است. از طرف دیگر این ماهی در انتخاب غذا زیاد سختگیر نیست و از سرعت رشد خوبی نیز برخوردار است.
 
== مشخصات ظاهری ماهیان قزل آلا ==
ماهیان قزل آلا دارای بافت بدنی فشرده هستند. باله دمی ماهی قزل آلا در مقایسه با ماهی آزاد بزرگتر است. قسمت خارجی باله دمی ماهی قزل آلاتقریبا صاف است. شمار فلس‌های ماهی قزل آلا بین باله چربی و خط جانبی ۱۹–۱۴ عدد و به‌طور میانگین حدود ۱۶ عدد می‌باشد.
 
شمار خارهای اولین کمان آبشش ۵–۲ عدد است؛ که به شکل شمشیر می‌باشد. حداکثر طول ماهی قزل آلا ۱۴۰ سانتی‌متر و وزن معمول آن ۵ کیلوگرم می‌باشد.
 
== نحوه رشد و تکامل ماهی قزل آلا ==
تخم ریزی ماهیان قزل آلا بین ماه‌های بهمن و اسفند صورت می‌پذیرد. شمار تخم‌ها حدود ۱۰۰۰۰ عدد است که برای هر کیلوگرم وزن بدنی ماهی ماده ۱۵۰۰ عدد تخم تخمین زده می‌شود.
 
ماهیان تخم ریز قزل آلا خود را جهت تخم ریزی در سال بعد نیز آماده می‌کند. مشخصه لارو ماهی قزل آلا نوارهای تیره رنگ با نقطه‌های قرمز زیاد است.
 
بچه ماهیان قزل ۵–۱ سال در آب شیریت زندگی می‌کنند، وقتی طول آنان به ۲۵–۱۵ سانتی‌متر رسید بیشتر در ساحل دریا بستر می‌گزینند.
 
=== مشخصات قزل آلای رنگین کمان ===
قزل آلای رنگین کمان از خانواده آزاد ماهیان می‌باشد. از مشخصات ظاهری این ماهی دارای بدنی کشیده و باله‌های توسعه یافته که تعداد آنها ۸ عدد می‌باشد. شامل دو باله سینه ای، دو باله شکمی، یک باله مخرجی و دو باله پشتی است. باله‌های پشتی یکی در بالای بدن و دیگری در وسط قرار دارد و شعاع دار می‌باشد. باله پشتی دیگری که کوچکتر است بر روی ساقه دمی می‌باشد و شعاع ندارد و به نام بالچه چربی معروف است که مشخصه اصلی ماهیان قزل (ماهیان آزاد) می‌باشد.
 
قزل آلای رنگین کمان با دهان بزرگی که دارد حین صید طعمه دهان خود را کاملاً باز می‌کند که این عمل به موجب آزاد بودن فک ماهی قزل آلای رنگین کمان است؛ بنابراین ماهی قزل آلای رنگین کمان می‌تواند صیدهای بزرگی داشته باشد.
 
قسمت سر و حاشیه بدن ماهی زرد روشن است؛ و در بالای خط جانبی لکه‌های تیره فراوانی وجود دارد. رنگ بدن ماهی قزل آلا رنگین کمان در رودخانه‌های مختلف تفاوت می‌کند مثلاً در رودخانه‌هایی که در سایه قرار دارند رنگ این ماهی بسیار تیره می‌گردد.
 
طول ماهی قزل آلا ۴۰ سانتی‌متر، وزن آن به ۳/۱ کیلوگرم می‌رسد. این نوع ماهی دارای ۶۳–۶۱ مهره، ۱۹ خار آب ششی، ۴۸ عدد زوائد باب المعده ای را داراست.
 
ماهی قزل آلا همانند ماهیان دیگر دندان‌های تیزی دارند که در سقف دهان جای گرفته‌است.
 
= ماهی قزل آلا و زیست‌شناسی آن =
ماهی قزل آلا یک ماهی سرد آبی است. زندگی کردن این ماهی در آب‌های سرد موجب می‌شود تا اکسیژن کافی برای ادامه حیات داشته باشند.
 
= ماهیان قزل آلای رنگین کمان =
ماهی قزل آلای رنگین کمان در ابتدا اصیل اقیانوس آرام، آمریکای شمالی بوده‌است که در سال ۱۸۸۰ میلادی به اروپا آورده شده و بعد به تمامی نقاط جهان برده شده‌است. یکی از مشخصه‌های ماهی قزل آلای رنگین کمان وجود خال‌های سیاه در اطراف بدنش می‌باشد. ماهیان بالغ از نوع ماهیان قزل آلای رنگین کماندارای نواری به شکل رنگین کمان در دو طرف بدنشان هستند.
 
این مشخصه در ماهیان بالغ نر به خوبی نمایان شده‌است. فصل تخم ریزی ماهی قزل آلای رنگین کمان از دی ماه تا اردیبهشت ماه استو وزن ماهی قزل آلای رنگین کمان در شرایط ایده‌آل طبیعی در دریاچه‌ها به ۹ کیلوگرم نیز رسیده‌است بهترین زیست گاه و شرایط برای پرورش ماهی قزل آلا رنگین کمان دریاچه‌های کم عمق با سنگ‌های آهکی و PH قلیایی است.
 
== زیستگاه ماهی قزل آلای خال قرمز ==
ماهی قزل آلای خال قرمز بیشتر در آب‌های کوهستانی رشد و پرورش می‌یابد. گونه ماهی خال قرمز دارای تنوع زیادی از لحاظ شکل ظاهری است. تفاوت ماهی قزل آلای خال قرمز با قزل آلای رنگین کمان در وجود خال‌های قرمز و نارنجی در اطراف بدن این ماهی است.
 
طول ماهی قزل آلای خال قرمز به‌طور معمول ۴۵ سانتی‌متر است فصل تخم ریزی ماهی قزل آلای خال قرمز در پاییز و اول زمستان است؛ که روی بستر شنی با جریان آرام آب صورت می‌پذیرد.
 
ماهی قزل آلای خال قرمز برخلاف ماهی قزل آلای رنگین کمان که علاقه به شناوری در سطح آب دارد، در نزدیکی بستر رودخانه زندگی می‌کنند. ماهی خال قرمز گوشت‌خوار است و از انواع سخت پوستان، لارو حشرات و ماهیان ریز تغذیه می‌کنند.
 
== مقایسه دو نوع ماهی قزل آلا ==
باتوجه به دلایل زیر ماهی قزل آلای رنگین کمان برای رشد و پرورش مناسب تر و آسان‌تر از ماهی خال قرمز است:
* سازگاری ماهی رنگین کمان نسبت به محیط بسیار آسان‌تر از ماهی خال قرمز است، ماهی قزل رنگین کمان به سهولت اهلی شده و از غذای دستی بهتر تغذیه می‌کند همچنین ماهی قزل آلای رنگین کمان نسبت به دما و کمبود اکسیژن مقاومت بیشتری دارد.
* ماهی قزل آلای رنگین کمان نسبت به عوامل بیماری‌زا مقاوم تر است.
* رشد ماهی قزل آلای رنگین کمان سریعتر است و رشد و نمو تخم در زمان کوتاه‌تر انجام می‌شود. از لحاظ تغذیه ای ماهی رنگین کمان کمتر گوشت‌خوار است و برای خوراک خود از انواع کرم‌ها و نرم تنان نیز استفاده می‌کند. با نظر به رشد سریع ماهی قزل آلای رنگین کمان در شرایط ایده‌آل ۹–۷ روز طول می‌کشد. تا بچه ماهیان با وزن دو گرم به وزن ۲۵۰ گرم برسد.
 
=== شرایط مخصوص استخر برای پرورش ماهی قزل آلا ===
ابعاد معمول برای پرورش ماهی قزل آلا در مزارع خاکی از نیم تا ۲ هکتار است. تعداد استخرها و تأسیسات و تجهیزات بستگی به هدف مجموعه دارد. اگر قصد مزرعه فعالیت در تمامی مراحل تولید باشد باید مجهز به استخر مولدین، استخر انکوباسیون، ساختمان تخم کشی، استخرهای نوزاد گاه و استخر پرواری باشد.
 
شرایط مخصوص استخر برای پرورش ماهی قزل آلا:
 
اگر هدف مزرعه تنها تولید ماهی گوشتی باشد باید مجهز به استخرهای پرورش ماهیان قزل آلا در سنین مختلف باشد. استخرها می‌تواند در انواع گرد (جریان دورانی) و باریک و طویل و … باشد. بیشتر استخرهای ساخته شده از بتن و حوضچه‌های پیش ساخته فایبر گلاس است.
 
= مشخصه ماهیان سرد آبی: =
استخرهای بتونی برای پرورش ماهیان سرد آبی معمول تر و مناسب تر است، دمای مناسب برای پرورش ماهیان سرد آبی دمای ۱۸-۱۰ درجه سانتی گراد می باشد. برای تولید یک تن ماهی سرد آبی نیاز به ۱۰ لیتر آب در ثانیه است. بیشترین گونه ماهیان سرد آبی را خانواده آزاد ماهیان (salamonidae) تشکیل داده و بیشتر گونه های آزاد ماهیان در آب های شیرین و آب های نیم کره شمالی زندگی می کند.
 
امروزه ماهیان سرد آبی در سراسر کشورهایی که شرایط مناسب آب و هوایی برای رشد این ماهی را دارد پرورش می یابد. گوشت ماهیان سرد آبی از جمله ماهیان لذیذ بوده و همچنین ارزش خوراکی (خواص خوراکی) این نوع ماهیان از درجه کیفی بالایی برخوردار است. هدف تولید و پرورش ماهیان سرد آبی حفظ ذخایر منابع آبی، صید ورزشی و تولید گوشت است.
 
از خصلت های ویژه و اختصاصی ماهیان سرد آبی دهانی نسبتا بزرگ با دندان های تیز، فلس های ریز نقره فام، باله مخرجی کوتاه، وجودی یک باله چربی کوچک بر روی ساقه دمی است.
 
== مشخصات قزل آلای رنگین کمان ==
مشخصات ظاهری ماهی قزل آلا: وجود فلس های ریز در سراسر بدن، همچنین وجود یک نوار پهن به صورت رنگین کمان در دو طرف بدن که مشخصه تمایز این ماهی با دیگر ماهیان سرد آبی است. دارای یک باله چربی و خال های تیره رنگ روی باله ی دمی.
 
 
'''عادات تغذیه قزل آلای رنگین کمان:'''
 
'''در محیط های غیر پرورشی و طبیعی از لارو حشرات و شکار سایر موجودات آبزی تغذیه می کند. و در محیط های استخر پرورشی از غذای کنستانتره استفاده می کنند.'''
 
<br />
 
* '''آشنای بیشتر با ماهیان قزل آلای رنگین کمان:'''
 
نام علمی تر '''ماهی قزل آلای''' رنگین کمان(salmo garidneri rich) است که باتوجه به شباهت تاکسونومیک آن به گونه oncorhyn chus mikiss یا معادل فارسی آن آزاد ماهیان کبیر، دانشمندان '''ماهی قزل آلا''' را زیر مجموعه ای از این ماهی (آزاد ماهی کبیر) دانسته اند.
 
'''قزل آلای رنگین کمان''' در سراسر جهان محبوبیت دارد.و منتشر می شود، همچنین بعد از ماهی کپور ماهی قزل آلا از عمده ترین ماهیان پرورشی دنیا قلمداد می شود.
 
اهمیت این ماهی از نظر محبوبیت صید ورزشی را نباید از بین برد. ماهی شناسان سراسر دنیا بر سر نام و نژاد اصلی '''ماهی قزل آلا''' اتفاق نظر نداشته و تا کنون بیش از ۳۰ نام علمی برای این ماهی برگزیده اند.
 
باتوجه به تجارب و مطالعات دانشمندان DNA میتوکندری قزل آلای رنگین کمان شباهت بسیاری به DNA میتوکندری '''ماهی آزاد''' اقیانوس کبیر دارد که این شباهت بسیار بیشتر از شباهت DNA  میتوکندری '''ماهی قزل آلا''' به DNA میتوکندری ماهی آزاد اقیانوس اطلس است.
 
در سال ۱۹۸۸ جامعه شیلاتی آمریکا AMERICAN FISHERIES SOCIETY نام جنس را برای '''ماهی قزل آلای رنگین کمان''' پیشنهاد داد.
 
= مشخصات بدنی ماهی قزل آلا: =
ماهی قزل آلا دارای پوستی شفاف و پوشیده اتز فلسهای ریز است اما قابل ذکر است که رنگ ماهی قزل آلا در شرایط محیطی مختلف تغییر می کند. به طور مثال در رودخانه هایی که در سایه قرار دارند رنگ ماهی قزل آلا بسیار تیره می گردد.
 
از دیگر مشخصات بدنی و ظاهری '''[[Www.ghezelsara.ir|ماهی قزل آلا]]''' داشتن دندان های ریز در دهان و باله چربی بالای ساقه دمی است. ماهیان قزل آلایی که در قسمت بالاتر از رودخانه قرار دارند فلس های بدنشنان نقره ای تر و شقاف تر است. این تفاوت رنگ در '''ماهیان قزل آلا''' به دلیل انعکاس نور از بلور هایی بی رنگ و میکروسکوپی به نام کوانین cuanin است. سر منشاء این نوع بلور ها محصول فرعی یک سوخت و ساز شیمیایی است که در لایه زیرین فلس (لایه زیرین پوست) اتفاق می افتد. '''ماهیان''' کفال که نیمه شفاف هستند عاری از این ماده در زیر فلس هایشان می باشند. در زیر لکه ها و دانه های قرمز و زرد وسیاه '''ماهیان قزل آلا''' هزاران سلول رنگی CHROMT-OPHORE جمع شده تا لکه ها را پدید آورد.
 
نزدیک و دور شدن  یان دانه ها به یک دیگر توسط عمل انقباض و انبساط آنهاست. فرآیند نامبرده دلیل قابلیت تغییر رنگ در ماهی '''قزل آلا''' می باشد. میزان اشباء و غلطت رنگ در '''ماهیان قزل آلا''' بستگی به خط سلول رنگی و تراکم دانه در سلول ها دارد.
 
== رشد و پرورش ماهی قزل آلا در استخر کشاورزی ==
در مزارع کشاورزی به منظور استفاده بهینه از آب و ذخیره کردن آب، استخرهایاستخر های پرورش ماهی کشاورزی احداث گردید.
 
رشد و پرورش ماهی قزل آلا در استخر کشاورزی
 
=== فواید پرورش ماهی قزل آلا در استخرهایاستخر های کشاورزی ===
 
* استفاه بهینه و دومنظوره از تجهیزات و تأسیسات موجود در مزرعه
* استفاه بهینه و دومنظوره از تجهیزات و تاسیسات موجود در مزرعه
* استفاده بهینه از آب کشاورزی
* آب دفعی استخر ماهی قزل آلا که دارای فضولات ماهی است کود ملایمی برای مزارع محسوب می‌شودمی شود.
* افزایش و سود درآمد مشاغل کشاورزی
* پرورش و تولید یکی از بهترین منبعه‌هایمنبعه های مفید پروتئین (گوشت ماهی قزل آلا)
* تامی کننده گوشت مصرفی از آبزیان در منطقه‌هایمنطقه های روستایی
* اشتغال زایی مستقیم و غیر مستقیم در مناطق روستایی
 
=== شرایط ماهی قزل آلا در استخر کشاورزی ===
 
* کمیت آب: آب یکی از عوامل مهم در پرورش ماهی قزل آلا بوده زیرا محیط پرورش ماهی قزل آلا می‌باشد. برای پرورش هر یک تن ماهی قزل آلا به ۵ الی ۷ لیتر آب در ثاینه نیاز است.
* کیفیتکمیت آب: درآب پرورشیکی ماهیاز قزلعوامل آلامهم در استخرهایپرورش کشاورزی،ماهی آب‌هایقزل موردآلا استفادهبوده برایزیرا زراعت برایمحیط پرورش ماهی قزل نیزآلا کارآمادمی نیز می‌باشدباشد. هرچهبرای آبپرورش استخرهر پرورشیک تن ماهی باکیفیتقزل ترآلا باشدبه تولید۵ کمیالی و۷ کیفیلیتر ماهیآب قزلدر نیزثاینه افزایشنیاز می‌یابداست.
* کیفیت آب : در پرورش ماهی قزل آلا در استخر های کشاورزی، آب های مورد استفاده برای زراعت برای پرورش ماهی قزل نیز کارآماد نیز می باشد. هرچه آب استخر پرورش ماهی باکیفیت تر باشد تولید کمی و کیفی ماهی قزل نیز افزایش می یابد.
* شوری آب: شوری یکی از نکات مهم و قابل توجه در پرورش ماهی قزل آلا می‌باشد. بطوریکه ماهی قزل آلا در شوری آب کمتر از ۵ گرم در لیتر بازده خوبی به همراه دارد. ماهی قزل در شوری آب ۱۴–۵ در لیتر نیز قابل پرورش می‌باشد و لی بازده ۵ گرم در لیتر را ندارد.
* شوری آب : شوری یکی از نکات مهم و قابل توجه در [http://www.ghezelsara.ir/ پرورش ماهی قزل آلا] می باشد. بطوریکه ماهی قزل آلا در شوری آب کمتر از ۵ گرم در لیتر بازده خوبی به همراه دارد. ماهی قزل در شوری آب ۱۴-۵ در لیتر نیز قابل پرورش می باشد و لی بازده ۵ گرم در لیتر را ندارد.
* درجه حرارت آب: ماهی قزل آلا می‌تواند در دمای ۲۰–۶ درجه سانتی گراد زیست یابد. اما بهترین دما برای پرورش ماهی قزل آلا ۱۸–۱۲ درجه سانتی گراد می‌باشد این نوع ماهی بهترین میزان بازدهی خود را در دمای ۱۷/۱۵ درجه سانتی گراد داراست. اگر دمای استخر پرورش ماهی به کمتر از ۱۰ درجه سانتی گراد برسد رشد ماهی قزل آلا با ممانعت روبرو شده و روند رشد و دوره پرورش ماهی به طول می‌انجامد ماهی قزل آلا حداکثر تا دمای ۲۳ درجه سانتی گراد می‌تواند رشد و تکثیر یابد.
* درجه حرارت آب: ماهی قزل آلا می تواند در دمای ۲۰-۶ درجه سانتی گراد زیست یابد. اما بهترین دما برای پرورش ماهی قزل آلا ۱۸-۱۲ درجه سانتی گراد می باشد این نوع ماهی بهترین میزان بازدهی خود را در دمای ۱۷/۱۵ درجه سانتی گراد داراست. اگر دمای استخر پرورش ماهی به کمتر از ۱۰ درجه سانتی گراد برسد رشد ماهی قزل آلا با ممانعت روبرو شده و روند رشد و دوره پرورش ماهی به طول می انجامد ماهی قزل آلا حداکثر تا دمای ۲۳ درجه سانتی گراد می تواند رشد و تکثیر یابد.
* اکسیژن محلول: برای پرورش ماهی قزل آلا، میزان اکسیژن مناسب محلول در آب باید ۸–۱۲ میلی‌گرم در لیتر باشد و این مقدار نباید به کمتر از ۵ میلی‌گرم در لیتر برسد.
* اکسیژن محلول : برای پرورش ماهی قزل آلا، میزان اکسیژن مناسب محلول در آب باید ۸-۱۲ میلی گرم در لیتر باشد و این مقدار نباید به کمتر از ۵ میلی گرم در لیتر برسد.
* غلظت یون هیدروژن(PH): بهترین شرایط PH یا اسیدیته برای پرورش ماهی قزل آلا خنثی یا ۷ می‌باشد. PH بین ۸–۵/۶ نیز برای پرورش ماهی مناسب است؛ ولی در شرایطی که PH آب کمتر از ۶ و بالاتر از ۹ باشد شرایطی بحرانی برای پرورش ماهی قزل قلمداد می‌شود.
* غلظت یون هیدروژن(PH): بهترین شرایط PH یا اسیدیته برای پرورش ماهی قزل آلا خنثی یا ۷ می باشد. PH بین ۸-۵/۶ نیز برای پرورش ماهی مناسب است. ولی در شرایطی که PH آب کمتر از ۶ و بالاتر از ۹ باشد شرایطی بحرانی برای پرورش ماهی قزل قلمداد می شود.
* اکثر نور: اگر تابش نور خورشید به استخر به صورت مستقیم باشد، پوست ظریف ماهیان قزل آلا به خصوص بچه ماهیان دچار آفتاب سوختگی می‌شود و آلودگی قارچی را در پی دارداز این رو بهتر است استخرها بخصوص استخر بچه ماهی‌های قزل آلای زیر ۵ گرم دارای سایبان باشد.
* اکثر نور: اگر تابش نور خورشید به استخر به صورت مستقیم باشد، پوست ظریف ماهیان قزل آلا به خصوص بچه ماهیان دچار آفتاب سوختگی می شود و آلودگی قارچی را در پی دارداز این رو بهتر است استخر ها بخصوص استخر بچه ماهی های قزل آلای زیر ۵ گرم دارای سایبان باشد.
 
== جستارهای وابسته ==
* [http://www.em-pars.com/category/fish-farming پرورش قزل آلا و بهداشت محیط آنان با کمک تکنولوژی EM]
* [http://www.tojihi.com/پرورش-ماهي-قزل-آلا/ راهنمای پرورش ماهی قزل الا]
*[http://www.ghezelsara.ir کلیه مباحث ماهی قزل آلا]
{{ویکی‌انبار-رده|Trout}}
{{گوشت}}