باز کردن منو اصلی

تغییرات

جز
جایگزینی با اشتباه‌یاب: سامتیمتر⟸سانتیمتر، لوبیاشکل⟸لوبیا شکل، ضدمیکروبی⟸ضد میکروبی، عرقسوس⟸عرق سوس
 
== مشخصات ==
شیرین‌بیان از زمرهٔ گیاهان بنشنی و بومی [[جنوب اروپا]] و قسمتهایی از آسیاست. این گیاه از رستنیهای علفی چندساله‌است. ارتفاع این گیاه تا یک متر و در نواحی معتدل تا دو متر می‌رسد. طول برگ‌های باریک آن از ۷ تا ۱۵ سانتیمتر است و شامل ۹ تا ۱۷ برگچه‌است. برگچه‌ها بیضوی بوده، کناره آن‌ها صاف است. گل‌های این گیاه به رنگهای ارغوانی، زرد یا بنفش یا آبی مایل به سفید است و به صورت مجتمع در انتهای ساقه‌های گل‌دهنده مشاهده می‌شود. زمان ظهور گل‌ها اوایل تابستان است. میوهٔ این گیاه، غلافی و مستطیل شکل به طول ۲ تا ۳ سانتیمتر است و معمولاً هر میوه دارای ۳ تا ۶ عدد دانهٔ لوبیاشکللوبیا شکل است.
 
شیرین بیان انواع مختلف دارد:
* گونه اسپانیایی «G. typical» که میوه آن صاف و بدون کرک است و ریزومهای قهوه‌ای به قطر ۶ تا ۱۸ میلی‌متر دارد.
* گونه روسی «G. glandulifera» که برگ‌های آن چسبناک است و ریشه‌های متعدد به ضخامت ۵ سامتیمترسانتیمتر دارد. پوست ریشه آن فلس‌دار و قهوه‌ای رنگ است و شیرینی ملایم دارد.
* گونه ترکی «G. pallida» که ضخامت ریشه آن حدود ۸ سانتیمتر است.
* گونه ایرانی «G. violacca» که ریشه‌های آن نیز نسبتاً ضخیم است.
 
== تاریخچه ==
::بابلیان در حدود ۴۰۰۰ سال پیش شیرین بیان را به عنوان [[تقویت‌کننده]] بدن می‌شناخته‌اند. همچنین [[مصر]]یان عهد باستان از ریشه آن عصاره تهیه می‌کرده‌اند؛ چنان‌که در سال ۱۹۲۳ میلادی از مقبره [[توتانخامون]] ریشهٔ این گیاه یافت شد. پزشکان مصر قدیم عصاره شیرین بیان را جهت کاستن از تلخی داروهای تلخ‌مزه و معالجه امراض [[کبد]] و [[دستگاه گوارش]] به کار می‌برده‌اند.<ref>بخشی از مقالهٔ عرقسوسعرق سوس در ویکی عربی</ref>
 
== کشت و برداشت شیرین‌بیان ==
در آشپزی چینی شیرین بیان همچون چاشنی در پخت غذاهای مطبوع استفاده می‌شود و اغلب برای خوش‌طعم کردن سوپها و غذاهایی که در سوس سویا جوشانده می‌شود، به کار می‌رود.
 
شیرین بیان در سوریه نیز بسیار خواهان دارد و به صورت نوشیدنی در بازار عرضه می‌شود. این ماده همچنین عنصر اصلی نوشابه غیرالکلی بسیار معروف مصری موسوم به [//ar.wikipedia.org/wiki/عرقسوسعرق سوس عرق سوس] است.
 
== کاربرد دارویی ==
 
پودر ریشهٔ شیرین بیان (ریشهٔ خشک ساییدهٔ گیاه) خلط‌آوری مؤثر است و از زمان‌های باستان به این منظور مورد استفاده بوده‌است؛ مخصوصاً [[هندو]]ها آن را در داروی Ayurvedic (برگرفته از کلمه سانسکریت ayur-veda به معنی علم حیات) به کار می‌برده‌اند (همچنین به عنوان خمیردندان) و به جاستی‌مادهو (Jastimadhu) معروف بوده‌است.
ترکیبات موجود در ریشهٔ گیاه شیرین بیان در مقابله با [[پوسیدگی دندان]] نافع است. ترکیبات موجود در ریشهٔ گیاه خاصیت ضدمیکروبیضد میکروبی دارد؛ بنا بر این می‌توان از شیرهٔ این گیاه به عنوان مادهٔ ضدپوسیدگی در محلول‌های شستشوی دهان و نیز خمیر دندان‌ها استفاده کرد.
 
در طب سنتی از این گیاه برای درمان [[اسپاسم]] عضلات و تورم، [[برونشیت]]، [[روماتیسم]] و ورم مفاصل استفاده می‌شود.