تفاوت میان نسخه‌های «جنگ سی‌ساله»

جز
بدون خلاصه ویرایش
جز (ربات:افزودن الگو ناوباکس {{کلیسای کاتولیک}}+تمیز+)
جز
| قسمتی‌از =
| تصویر = [[پرونده:Map Thirty Years War-en.svg|250px]]
| زیرنویس = نقشه جنگ‌هایجنگ سی سالهسی‌ساله
| زمان = ۲۳ می ۱۶۱۸ - ۱۵ می ۱۶۴۸
| مکان = [[اروپا]] (بیشتربیش‌تر در [[آلمان]])
| مختصات =
| علت =
| نتیجه =[[صلح وستفالی]]ا
*تسامح دینی برای [[پروتستان‌ها]]
*تضعیف خاندان [[هاپسبورگ]] در [[هلند]] و [[امپراتوری مقدس روم]]
*تضعیف [[اسپانیا]]
*قدرت گرفتن خاندان [[بوربن]]
*قدرت گرفتن [[فرانسه]] و [[سوئد]]
*نابودی [[فئودالیسم]] در [[اروپا قاره‌ای]]
*استقلال [[هلند]] از [[اسپانیا]]
*شروع جنگ‌های فرانسه-اسپانیا تا ۱۶۵۹
| جنگنده۱ =
}}
[[پرونده:Map of Europe 1648 FA.png|300px|بندانگشتی|نقشه تقسیم قدرت در اروپا، سال ۱۶۴۸. قسمت خاکستری، حکومت‌های کوچک آلمانی در محدوده امپراتوری مقدس روم را نشان می‌دهد.]]
'''جنگ سی‌ساله'''، جنگ‌هایی میان سال‌های [[۱۶۱۸ (میلادی)|۱۶۱۸]] و [[۱۶۴۸ (میلادی)|۱۶۴۸]] در [[اروپای مرکزی]] بودند، که بیشتربیش‌تر در خاک [[امپراتوری مقدس روم]] رخ داد و در آن ابرقدرت‌های اصلی [[اروپا]]یی به منظوربرای تثبیت قدرت و تعیین مرزبندی‌های جدید شرکت داشتند. علت این کشمکش ولی در نهایت،سرانجام، به درگیری بینمیان دو مذهب [[کاتولیک]] و [[پروتستان]] و همچنین رقابت بینمیان حکومت‌های [[هابسبورگ|هابسبورگیِ]] [[اطریشاتریش]] و [[اسپانیا]] با قدرت‌های دیگر منطقه که [[فرانسه]]، [[هلند]]، [[دانمارک]] و [[سوئد]] بودند و به [[کشمکش هابسبورگ-فرانسه]] مشهور شده بود، برمی‌گشت.
 
این جنگ همچنین [[قحطی]] و [[بیماری]]‌های گوناگونی را به همراه داشت و باعث شد، که کشور [[آلمان]] از جمعیت خالی شود. به طوری که در جنوب آلمان تنها حدود یک سوم زنده ماندند. هرچند که این جنگ سی سال طول کشید ولی درگیری آن سیصد سال دیگر ادامه داشت. این جنگ با [[پیمان وستفالی|عهدنامه وستفالی]] که در [[مونستر]] بسته شد پایان گرفت.
 
== پیش‌زمینه ==
فرانسه در آغاز قرن[[سده ۱۶شانزدهم (میلادی)]] درصدد بود تا محاصره‌ای را که خاندان هابسبورگ ایجاد کرده بود، درهم شکنند. این موضوع در سال ۱۵۵۶،[[۱۵۵۶ (میلادی)]] با کناره‌گیری [[کارل پنجم|شارل پنجم]] از سلطنت اسپانیا و مقام امپراتوری مقدس روم و تقسیم امپراتوری خود، تا حدی فرو نشست. پسرش [[فیلیپ دوم (اسپانیا)|فیلیپ دوم]] اسپانیا، هلند، [[ایتالیا]] و دنیای جدید را به میراث برد و بردارش فردیناند امپراتور مقدس روم شد و مستملکات هابسبورگ‌ها را در اتریش و اروپای شرقی به دست آورد. فرانسه، هابسبورگ‌های اسپانیایی را برای خود تهدید حس می‌کرد و از یکپارچه شدن مجدد امپراتوری مقدس روم تحت رهبری امپراتور هابسبورگی اندیشناک بود.<ref>{{پک|اشپیل‌فوگل|۱۳۹۳|ک=تمدن مغرب زمین|ص=۶۴۱}}</ref>
 
اسپانیا امضای متارکهٔ سال ۱۶۰۹ برای یک دورهٔ صلح دوازده‌ساله را موقتی می‌دانست و مصمم بود تا کنترل خود را در هلند، مخصوصاً در ولایات شمالی این کشور مجدداً تثبیت کند. کنترل دریا توسط ناوگان انگلیسی و هلندی سبب شد تا اسپانیا اجباراً برای کشتی‌های حامل تدارکات و سربازان خود به مقصد هلند، مسیر دیگری را از طریق ایتالیا و غرب آلمان بپیماید.<ref>{{پک|اشپیل‌فوگل|۱۳۹۳|ک=تمدن مغرب زمین|ص=۶۴۲}}</ref>