تفاوت میان نسخه‌های «فعل ربطی»

۲٬۶۸۰ بایت حذف‌شده ،  ۱ سال پیش
اصلاح اشتباه تایپس
برچسب‌ها: ویرایش با تلفن همراه ویرایش با مرورگر تلفن همراه
(اصلاح اشتباه تایپس)
برچسب‌ها: ویرایش با تلفن همراه ویرایش با مرورگر تلفن همراه حذف حجم زیادی از مطالب منبع‌دار
ش
'''فعل ربطی''' یا '''فعل اسنادی''' فعلی است که نشان‌دهندهٔ رابطهٔ اسناد میان [[نهاد (دستور زبان)|نهاد]] و [[گزاره (دستور زبان)|گزاره]] است.<ref>واژه‌های مصوّب فرهنگستان تا پایان دفتر یازدهم فرهنگ واژه‌های مصوّب</ref>
فعلی ربطی فعلی است که معنایش به‌وسیله صفت اسنادی یا کلمه‌ای که جانشین آن است، تمام شود؛ مانند: «ابن‌سینا دانشمند بود»، «فریدون را خردمند می‌پنداشتم». صفت یا کلمه‌ای که معنی فعل ربطی را تمام می‌کند نیز مسند یا مکمل نام دارد.<ref>فرشیدورد، خسرو؛ دستور مفصل امروز، سخن، چاپ اول، تهران، ۱۳۸۲. ۴۴۵–۴۴۴.</ref>
 
افعالی مثل «است، بود، شد، گشت، گردید، شود، باشد، باد، هست، نیست،بُود و…» فعل ربطی محسوب می‌شوند.<ref>''ظرفیت فعل و ساخت‌های بنیادین جمله در فارسی امروز''، [[امید طبیب‌زاده]]، تهران: نشر مرکز، ۱۳۸۵.</ref>
نکته:اگر فعل"است"،"هست"،"نیست"و"بود"و"بودن"به معنی"وجود نداشتن"به کار بروند؛ فعل اسنادی نیست.
فعل ربطی در هر [[قضیه حملی]] در [[منطق]] است که اصطلاحاً آن را '''رابطه''' یا '''نسبت حکمیه''' می‌نامند. نقش '''نسبت حکمیه''' این است که نشان می‌دهد میان [[موضوع]] و [[محمول]] رابطه‌ای وجود دارد و لذا آن‌ها را از شکل دو مفهوم مستقل خارج کرده و به شکل یک حکم یا [[تصدیق]] یا جملهٔ خبری درمی‌آورد. نسبت حکمیه به دو شکل کلی اثبات و نفی وجود دارد.
 
فعل ربطی، علاوه بر زمان حال می‌توان به صورت زمان گذشته یا آینده نیز بیان شود؛ مانند «هوا طوفانی بود.»، یا «هوا طوفانی خواهد شد».
 
«است» و «نیست» رابط غیرزمانی نامیده می‌شود، زیرا محمول را به‌طور مطلق برای موضوع اثبات، یا از آن سلب می‌کند و نسبت حُکمیه را به زمان خاصّی مقیّد نمی‌سازد. در حالی که وقتی فعل در زمان گذشته یا آینده بیاید، زمان در نظر گرفته می‌شود.
 
فعل ربطی می‌تواند ایجابی و مثبت باشد، مانند مثال «هوا طوفانی است» و می‌تواند سلبی و منفی باشد، مانند: «هوا طوفانی نیست.». ایجابی بودن یا سلبی بودن یک قضیه را «[[کیف]]» یا «''کیفیت''» آن قضیه می‌نامند. قضیه‌ای که فعل ربطی آن ایجابی باشد، «[[موجبه]]» و قضیه‌ای که فعل ربطی آن سلبی باشد، «''قضیه سالبه''» نامیده نمیشود.
کاربر گمنام