تفاوت میان نسخه‌های «بمب‌گذاری آمیا»

۳٬۹۱۴ بایت اضافه‌شده ،  ۱۱ ماه پیش
(منبع)
برچسب: خنثی‌سازی
|location=Buenos Aires, Argentina
|target=Asociación Mutual Israelita Argentina
|date=18۱۸ Julyژوئیه 1994۱۹۹۴
|time=09۰۹:53۵۳
|timezone=UTC-3
|type=[[خودرو انفجاری]]
|fatalities=85 (+ 1 bomber)<ref>{{cite news|url=https://www.clarin.com/ediciones-anteriores/caso-amia-fiscales-dicen-identificado-autor-atentado_0_H11WIkwJAtx.html|title=Caso AMIA: los fiscales dicen haber identificado al autor del atentado|trans-title=AMIA case: prosecutors say they have identified the perpetrator of the attack|work=[[Clarín (Argentine newspaper)|Clarín]]|date=10 November 2005|accessdate=12 September 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.lanacion.com.ar/755062-identificaron-al-terrorista-suicida-que-volo-la-amia|title=Identificaron al terrorista suicida que voló la AMIA|trans-title=The suicide bomber who blew AMIA have been identified|work=[[La Nación]]|date=10 November 2005|accessdate=12 September 2017}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = https://www.radiofarda.com/a/netflix-series-alberto-nisman/29045397.html |عنوان = قاضی مقتول پرونده آمیا، دستمایه سریال جدید آمریکایی| ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازدید = }}</ref><ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی =https://ir.voanews.com/a/iran-amia-/3952539.html |عنوان = ۲۳ سال از انفجار آمیا آرژانتین گذاشت؛ ایران همچنان فعالیت غیرقانونی دارد| ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازدید = ۳ آوریل ۲۰۱۹}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = https://fa.euronews.com/2016/12/30/argentina-ex-president-suspected-of-cover-up-for-iran-after-amia-bombing|عنوان = بررسی مجدد پرونده انفجار آمیا: رئیس جمهور سابق آرژانتین متهم به لاپوشانی نقش ایران|ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازدید = }}</ref>
|fatalities=85 (+ 1 bomber)
|injuries=۳۰۰+ <ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = https://www.radiofarda.com/a/netflix-series-alberto-nisman/29045397.html |عنوان = قاضی مقتول پرونده آمیا، دستمایه سریال جدید آمریکایی| ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازدید = }}</ref><ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی =https://ir.voanews.com/a/iran-amia-/3952539.html |عنوان = ۲۳ سال از انفجار آمیا آرژانتین گذاشت؛ ایران همچنان فعالیت غیرقانونی دارد| ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازدید = ۳ آوریل ۲۰۱۹}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = https://fa.euronews.com/2016/12/30/argentina-ex-president-suspected-of-cover-up-for-iran-after-amia-bombing|عنوان = بررسی مجدد پرونده انفجار آمیا: رئیس جمهور سابق آرژانتین متهم به لاپوشانی نقش ایران|ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازدید = }}</ref>
|injuries=300+
|susperp=[[Ibrahim Hussein Berro]]
|perps=Suspected Hezbollah and Iranian involvement Ansar Allah, a Hezbollah front, claimed responsibility.
}}
'''انفجار مرکز همیاری یهودیان''' واقعه‌ای [[تروریستی]] در [[۱۸ ژوئیه]] [[۱۹۹۴ (میلادی)|۱۹۹۴]] برابر با [[۲۷ تیر]] [[۱۳۷۳]])<ref>{{یادکرد وب|عنواننویسنده =بررسی اجمالی پرونده آمیا (خبرگزاری ایرنا)|نشانی = httphttps://www2www.irnadw.com/occasionfa-ir/amia85آرژانتین-به-قربانیان-انفجار-آمیا-غرامت-میپردازد/indexdoc.htmla-18422304|عنوان = آرژانتین به قربانیان انفجار "آمیا" غرامت می‌پردازد| ناشر = دویچه وله|تاریخ = |تاریخ بازدید = ۲۷۳ سپتامبرآوریل ۲۰۰۷۲۰۱۹}}</ref> {{پیوند مرده}} بود که در جریان آن ۸۵ نفر از شهروندان [[یهودی]] تبار [[آرژانتینی]] جان خود را از دست دادند و بیش از سیصد نفر زخمی شدند.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = https://www.radiofarda.com/a/netflix-series-alberto-nisman/29045397.html |عنوان = قاضی مقتول پرونده آمیا، دستمایه سریال جدید آمریکایی| ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازدید = }}</ref><ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی =https://ir.voanews.com/a/iran-amia-/3952539.html |عنوان = ۲۳ سال از انفجار آمیا آرژانتین گذاشت؛ ایران همچنان فعالیت غیرقانونی دارد| ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازدید = ۳ آوریل ۲۰۱۹}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = https://fa.euronews.com/2016/12/30/argentina-ex-president-suspected-of-cover-up-for-iran-after-amia-bombing|عنوان = بررسی مجدد پرونده انفجار آمیا: رئیس جمهور سابق آرژانتین متهم به لاپوشانی نقش ایران|ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازدید = }}</ref>
 
این بمبگذاری علاوه بر تأثیرگذاری بر وجهه جهانی [[نظام جمهوری اسلامی ایران|جمهوری اسلامی]] و روابط با [[آرژانتین]]، تبعاتی نیز برای سیاست داخلی آرژانتین داشته‌است. از جمله یکی از قضات بررسی در مورد این پرونده به اتهام اقدام در ارائه شواهد کذب از کار برکنار شده و در سال ۲۰۱۲، قوه قضاییه آرژانتین، [[کارلوس منم]]، رئیس جمهوریرئیس‌جمهوری وقت این کشور را در ارتباط با پیگیری این بمب‌گذاری تحت پیگرد قانونی قرار داد. منم متهم شد که با دریافت [[رشوه]]، کوشیده بود شواهد مربوط به ارتباط [[حزب‌الله لبنان]] و دولت جمهوری اسلامی ایران با این بمب‌گذاری‌ها را پنهان کند.<ref name="bbc.co.uk">[http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2014/01/140103_l03_amia_israel_iran.shtml سفیر سابق اسرائیل: اکثر افراد مرتبط با انفجار در مراکز یهودیان آرژانتین را کشته‌ایم] بی‌بی‌سی فارسی</ref> آرژانتین بعد از انجام تحقیقات مفصل در مورد این انفجار اعلام کرد که نقشه این بمبگذاری در [[تهران]] کشیده شده و توسط حزب‌الله لبنان با فرماندهی [[عماد مغنیه|عماد مغینه]] انجام شده‌است.<ref name=":0">{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وب‌گاهوبگاه=|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/f35_iran_us_amia_argentina/28627975.html|عنوان=بیانیه وزارت خارجه آمریکا در سالگرد انفجار مرکز یهودیان در آرژانتین}}</ref> حکومت ایران قویا انتساب این انفجار به خود را نفی می‌کند.<ref name="ReferenceA">کارنامه و خاطرات هاشمی رفسنجانی، شنبه ۲۰ مرداد ۱۳۷۳</ref>
 
== مرکز همیاری یهودیان ==
 
دولت آرژانتین مدعی است که دستور و نقشه ضربه زدن به بزرگ‌ترین مرکز اقلیت یهودی در آمریکای لاتین در تهران کشیده شد و مسئولیت اجرای طرح عملیات به [[سازمان جهاد اسلامی (لبنان)|ستاد ویژه عملیات حزب‌الله لبنان]] که به گروه شبه نظامی [[حزب‌الله لبنان]] وابسته‌است سپرده شد.<ref>[http://www.rferl.org/listen/ondemand/bd/getasx.aspx?url=mms://realaudio.rferl.org/wma/ch21/2006/10/26/20061026-153000-FRD-program.wma&starttime=11:10&duration=227]</ref> مقامات ایرانی مدعی هستند که تاکنون هیچ مدرکی مبنی بر دخالت جمهوری اسلامی ایران در این خصوص ارائه نشده و با فاسد خواندن سیستم قضایی آرژانتین، موضوع را توطئه‌ای سیاسی تلقی می‌کنند.
از جمله مشکلات این پرونده این است که شخص انتحاری مورد ادعا تاکنون شناسایی نشده‌است.<ref name="a" /><ref name="b">{{
یادکرد وب
|عنوان=روزنامه همشهری - ایران - سیاست‌خارجی - واکنش ایران به اتهامات مجدد آرژانتین
بر اساس توافق آرژانتین با ایران در ماه ژانویه ۲۰۱۳، به آرژانتین اجازه داده شد تا پنج نفر را برای پرسش از مقام‌های ایرانی به ایران اعزام کند (این توافق در ۲۶ اردیبهشت ۹۳ از سوی دادگاهی در آرژانتین لغو شد).<ref>http://www.tabnak.ir/fa/news/400796/</ref><ref>[http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2013/11/131113_u02_amia_nisman.shtml دادستان آرژانتینی خواهان لغو توافق با ایران برای تحقیق درباره انفجار آمیا شد] بی‌بی‌سی فارسی</ref> بنا به توافقنامه قرار بود میان ایران و آرژانتین کمیسیون حقیقت‌یابی تشکیل شود که پنج قاضی مستقل عضو آن باشند تا شواهد و اسناد انفجار آمیا را بررسی و با سفر به ایران از متهمان ایرانی این ماجرا بازجویی کنند. نمی‌بایست هیچ‌یک از قضات اهل ایران یا آرژانتین می‌بودند. اسراییل و جامعه یهودیان آرژانتین ضمن انتقاد شدید از این توافق، آن را یک پیروزی دیپلماتیک برای جمهوری اسلامی دانستند.<ref name="dw.de">[http://www.dw.de/دادستان-پرونده-انفجار-آمیا-خواهان-لغو-توافق-میان-ایران-و-آرژانتین-شد/a-17226189 دادستان آرژانتینی خواهان لغو توافق با ایران برای تحقیق درباره انفجار آمیا شد] دویچه‌وله فارسی</ref>
 
در جریان امضای توافق میان [[تهران]] و [[بوئنس آیرس]] [[کریستینا فرناندز د کیرشنر]]، رئیس جمهوررئیس‌جمهور آرژانتین، گفت که این توافق «سرانجام به آرژانتین این امکان را می‌دهد که از متهمانی که [[پلیس بین‌الملل]] برای آن‌ها دستور بازداشت صادر کرده‌است، بازجویی به عمل آورد».<ref name="dw.de" /> قابل توجه است که خانم کریستینا فرناندز، ریس جمهور وقت آرژانتین در [[سازمان ملل]] در سال ۲۰۱۴ گفت ما تحقیقاتی کرده بودیم که ایران و [[حزب‌الله لبنان]] در این حادثه دست نداشته‌اند.<ref>http://alef.ir/vdcbzfb5srhbafp.uiur.html?243375</ref>
 
=== مرگ آلبرتو نیسمان دادستان پرونده ===
[[آلبرتو نیسمان]] که رئیس جمهوررئیس‌جمهور را متهم به سرپوش گذاشتن به پرونده کرده بود در ۱۹ ژانویه ۲۰۱۵ (۲۸ دی ۱۳۹۳) درحالی که قرار بود چند ساعت بعد گزارش خود را به مجلس آرژانتین ارائه کند، در آپارتمان خودش در [[بوئنس آیرس]] مرده یافته شد.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.theguardian.com/world/2015/jan/19/argentinian-prosecutor-buenos-aires-bomb-alberto-nisman-iran |عنوان=Argentinian prosecutor who claimed cover-up over 1994 bombing found | ناشر = theguardian.com|تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref> به جسد [[آلبرتو نیسمان]] چندین گلوله اصابت کرده بود. وزارت امنیت و مقامات آرژانتین نیز خبر را تأیید کردند. آقای نیسمان، خانم [[کریستینا فرناندز]]، رئیس جمهوریرئیس‌جمهوری آرژانتین، را متهم کرده بود که در زمان دولت [[محمود احمدی‌نژاد]]، برای «سرپوش گذاشتن بر پروندهٔ انفجار در مرکز یهودیان»، با ایران تبانی کرده‌است. دستگاه قضایی آرژانتین، قبلاً [[جمهوری اسلامی ایران]] و [[حزب‌الله لبنان]] را به دست داشتن در این انفجار متهم کرده بود. قرار بود آقای نیسمان روز دوشنبه ۲۹ دی ۱۳۹۳ در جلسه غیرعلنی پارلمانِ آرژانتین، دربارهٔ اتهاماتی که به رئیس جمهوریرئیس‌جمهوری این کشور وارد می‌کند، توضیحاتی ارائه دهد.<ref>[http://www.radiofarda.com/content/f3-nisman-prosecutor-died/26801856.html جسد دادستان پرونده انفجار در مرکز یهودیان آرژانتین، در خانه‌اش کشف شد] رادیو فردا</ref><ref>[http://www.radiofarda.com/content/f5-argentinian-prosecutor-says-president-tried-to-hide-iran-role-in-amia/26798090.html رادیوفردا]</ref>
 
آلبرتو نیسمان، رئیس‌جمهوری آرژانتین را متهم کرده بود که با هدف برقراری روابط تجاری با ایران، تلاش کرده‌است که نقش ایران را در بمبگذاری لاپوشانی کند. مرگ آلبرتو نیسمان به بحرانی سیاسی در آرژانتین تبدیل شد و تظاهرات متعددی در این کشور برگزار شد که خواسته آنها، رفع ابهام‌ها دربارهٔ مرگ مشکوک دادستان سابق بود.<ref>[http://www.bbc.co.uk/persian/world/2015/01/150119_l51_amia_argentine_faces از نیسمان تا فلاحیان؛ چهره‌های جنجالی در پرونده انفجار آمیا] بی‌بی‌سی فارسی</ref>
 
=== گزارش قضایی آلبرتو نیسمان ===
پس از قتل نیسمان، گزارشی قضایی در آرژانتین منتشر شد که ادعا می‌کرد مقام‌های ارشد دولت این کشور قصد داشتند تا در ازای دریافت نفت از ایران، نقش مقام‌های جمهوری اسلامی در انفجار مرکز یهودیان را «لاپوشانی» کنند. این گزارش در واقع متن دادنامه‌ای بود که آلبرتو نیسمان، بر اساس شنود مکالمات مقام‌های این کشور با ایرانیان تهیه کرده بود. روزنامه [[نیویورک تایمز]] در شماره پنجشنبه دوم بهمن ۱۳۹۳ خود و با استناد به بخش‌هایی از این گزارش ۲۸۹ صفحه‌ای نوشته که مقام‌های آرژانتین و ایران به توافقی رسیده بودند که بر اساس آن، آرژانتین به ایران گوشت صادر کند و از ایران نفت تحویل بگیرد و همچنین، نقش مقام‌های جمهوری اسلامی در انفجار مرکز یهودیان این کشور مشهور به آمیا را امحا کند. بر اساس این گزارش، کریستینا فرناندز دو کریشنر، رئیس جمهوریرئیس‌جمهوری و [[هکتور تیمرمن]]، وزیر امور خارجه آرژانتین از این توافق حمایت کرده بودند اما توافق فوق هرگز به اجرا در نیامد زیرا مقام‌های آرژانتین نتوانستند [[پلیس بین‌الملل]] (اینترپل) را قانع کنند تا نام مسئولان ایران را از فهرست افراد تحت تعقیب خود حذف کنند.<ref name="radiofarda.com">[http://www.radiofarda.com/content/f14_argentine_phone_calls_detail_efforts_to_shield_iran/26807358.html «آرژانتین به دنبال انکار نقش ایران در انفجار آمیا در ازای دریافت نفت بود»] رادیوفردا</ref>
 
==== واکنش دولت وقت آرژانتین به گزارش قضایی ====
[[کریستینا فرناندز]]، رئیس جمهوررئیس‌جمهور آرژانتین گفت مرگ دادستان پرونده بمب‌گذاری در مرکز همیاری یهودیان، خودکشی نیست. وی با متهم کردن دشمنانش به تلاش برای بدنام کردن او، آورده‌است که «آنها از او (نیسمان) تا زنده بود استفاده کردند و بعد به این نتیجه رسیدند که قتل او به نفع آنان است.»<ref>[http://www.radiofarda.com/archive/news/20150122/143/143.html?id=26807883 رئیس جمهوررئیس‌جمهور آرژانتین مرگ دادستان پرونده بمب‌گذاری در مرکز همیاری یهودیان را خودکشی نمی‌داند] رادیوفردا</ref> آنیبال فرناندز رئیس دفتر رئیس‌جمهوری آرژانتین گفت نیروهای خودسر سرویس اطلاعاتی آن کشور در قتل آلبرتو نیسمان نقش داشته‌اند. رئیس دفتر رئیس‌جمهوری آرژانتین گفت که «باور نمی‌کنم حتی این گزارش را خود نیسمان نوشته باشد. من با دادستان نیسمان کمی کار کرده‌ام. می‌دانم که او یک کارشناس شایسته حقوقی بود. ممکن نیست او چنین مزخرفاتی را نوشته باشد. روشن است که او کاری با این مسائل نداشت، اما دور و بر او کسانی بودند که اهداف سیاسی دیگری داشتند. تا وقتی او زنده بود به او نیاز داشتند تا علیه رئیس‌جمهوری طرح اتهام کند. شکی نیست که بعد، جنازه‌اش را می‌خواستند.»<ref>[http://www.bbc.co.uk/persian/world/2015/01/150123_u14_argentina_suspects_rogue_agents آرژانتین: نیروهای خودسر مسئول قتل دادستان پرونده آمیا هستند] بی‌بی‌سی فارسی</ref>
 
دولت آرژانتین با تکذیب این گزارش، آلبرتو نیسمان را به «توطئه» علیه خود متهم کرد. مقام‌های رسمی در دولت گفتند که دادستان سابق پرونده، توسط یک مقام سابق اطلاعاتی به نام آنتونیو استیوسو که در ماه دسامبر ۲۰۱۴ توسط رئیس جمهوریرئیس‌جمهوری از کار برکنار شده بود، اجیر شده بود. آنیبال فرناندز، دستیار رئیس جمهوریرئیس‌جمهوری آرژانتین، گزارش دادستان سابق را «مطلقاً بی‌اعتبار» توصیف کرد.<ref name="radiofarda.com" />
 
== موضع دولت آرژانتین ==
ماریسیو ماکری رئیس جمهوررئیس‌جمهور کنونی آرژانتین قسم یاد کرده‌است که حقیقت این بمبگذاری مرگبار و همچنین مرگ قاضی نیسمان را روشن کند و مسببان آن را به پای میز محاکمه بکشاند.<ref name=":0" />
 
== ادعای سفیر پیشین اسراییل ==
اسحاق آویران، [[سفیر]] پیشین اسرائیل در آرژانتین (بین سال‌های۱۹۹۳ تا ۲۰۰۰ میلادی)، در سوم ژانویه ۲۰۱۴ در مصاحبه‌ای با خبرگزاری یهودیان آرژانتین (ای‌جی‌ان) گفت که [[اسرائیل]] توانسته اکثر کسانی را که پشت این حملات و بمبگذاری‌های خونین بودند به قتل برساند. وی دولت آرژانتین را متهم کرد که اقدام لازم را «برای رسیدن به عمق و کشف و افشای تمامی ابعاد این حملات» صورت نداده‌است. وی گفت: «اکثریت افراد مسئول این اقدامات، دیگر در این جهان نیستند، و ما خودمان ترتیب کار را دادیم.» وی از افراد خاصی در این مورد نام نبرد و مشخص نکرد که [[ملیت]] آن‌ها چه بوده و به چه صورت کشته شدند. وی افزود «[[عدالت]] در مورد حامیان اصلی این عملیات هنوز به اجرا درنیامده و هنوز هم لازم است آرژانتین دقیقاً پاسخ دهد که در ارتباط با این حملات، چه روی داده‌است. ما می‌دانیم چه کسانی مسئول انفجار در برابر سفارتخانه اسرائیل بودند و همان افراد مرتکب انفجار دوم هم شدند.»<ref name="bbc.co.uk" />
 
== اظهار نظرها ==
 
== موضع آمریکا ==
در تاریخ ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۷ [[وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا|وزارت امور خارجه آمریکا]] در بیست و سومین سالگرد بمبگذاری ساختمان مرکزی همیاری یهودیان در آرژانتین اعلام کرد که این انفجار توسط ایران انجام شده‌است و هم‌زمان خواستار تحقیقات حول مرگ آلبرتو نیسمان قاضی این پرونده شد. این وزارتخانه ضمن ابراز همدردی با خانواده‌های قربانیان، بر لزوم اجرای عدالت در مورد عاملان بمب‌گذاری آمیا تأکید کرده‌است.<ref name=":0" />
 
== موضع ایران ==
[[هاشمی رفسنجانی]] در خاطرات روزهای وقوع این انفجار می‌نویسید:<ref name="ReferenceA" />
«درخصوص انفجار آرژانتین، عجیب است که امپراطوری رسانه‌ای صهیونیست‌ها و استکبار، یک دروغ بزرگ را پایه این اتهام به ایران کرده‌اند. ادعا می‌کنند در اجلاسی در مشهد که رهبری و من و وزیر امور خارجه و فرمانده سپاه و افراد دیگری داشتیم، این اقدام انفجاری تصویب شده‌است. در حالی که اصلاً چنین جلسه‌ای در مشهد نداشتیم و ما اصلاً هیچ اطلاعی از قرار انفجار نداشتیم.»