تفاوت میان نسخه‌های «گارد جاویدان (هخامنشی)»

بدون خلاصه ویرایش
(خنثی‌سازی ویرایش 25643764 توسط Persianwikip (بحث))
برچسب: خنثی‌سازی
برچسب‌ها: ویرایش‌گر دیداری افزودن پیوند بیرونی به جای ویکی‌پیوند
[[پرونده:Archers frieze Darius 1st Palace Suse Louvre AOD 488 a.jpg|200px|بندانگشتی|چپ|سنگ‌نگاره کمان‌داران، تزئینات مجلل و معروف از بخش مسکونی کاخ آپادانا، ساخته شده توسط [[داریوش اول]] در شوش را نمایش می‌دهد. این کتیبه از آجر سفالی براق ساخته شده‌است و بلندی آن ۴٫۷۵ متر و پهنای آن ۳٫۷۵ متر می‌باشد. [[هرودوت]] تاریخ‌نگار یونانی این سپاه برگزیده را '''فناناپذیر (جاویدان)''' می‌دانست. از این کتیبه هم‌اکنون در [[موزهٔ لوور]] در فرانسه نگهداری می‌شود.]]
'''گارد جاویدان''' (ثبت شده در نوشته‌های یونانی به شکل: ''Athánatoi'') یا '''جاویدانان ایرانی''' نامی است که هرودوت، تاریخ‌نگار شهیر یونانی، به گردان نخبه ده هزار نفری پیاده‌نظام سنگین اسلحه ارتش هخامنشی داده است. یونانیان از این جهت آنان را ''جاویدان'' می‌خواندند که برخلاف روال معمول در جهان باستان، این گردان یک سپاه همیشگی (به انگلیسی: Standing Army) بود. به دلیل نبود منابع کافی، نام واقعی نیروی شاهنشاهی ارتش هخامنشی به دست ما نرسیده است.{{sfn|Encyclopaedia Iranica}}
'''گارد جاویدان''' یا '''سپاه جاویدان'''، خُبره‌ترین و یکی از بزرگترین نیروهای جهان روزگار خود در سپاه [[امپراتوری هخامنشی]] بود که برای ایفای دو نقش آموزش دیده بودند، هم به عنوان گارد نگهدارنده شاهنشاهی و هم به عنوان عضوی از ارتش در [[جنگ‌های ایران و یونان]] در دوران [[هخامنشی]] ایفای نقش می‌کردند.<ref>اطلاعات عمومی. عنایت الله شکیبا پور. کتابفروشی اشراقی</ref>
 
== در تاریخ هرودوت ==
[[داریوش بزرگ]] برای این که بتواند از سرزمین [[ایران]] پاسداری کند، نیروی ویژه‌ای به وجود آورد به‌نام سپاه جاویدان، آن‌هم در سال ۴۶۵ پیش از میلاد یعنی زمانی که بسیاری از کشورها هنوز ارتشی نداشتند و هنوز از نیروی نظامی ناآگاه بودند. رویدادنگاران نوشته‌اند که سپاه جاویدان از بین جوانان بلندبالا و نیرومند و خوش‌سیما گزینش می‌شد. سربازان این سپاه ۶ سال باید دورهٔ آموزشی را پشت سر می‌گذاشت. در این آموزشگاه افزون بر دانش آن زمان فنون جنگی را نیز فرا می‌گرفتند، ولی مهم‌تر از همه این‌ها، پرورش اخلاق بود که برای آن‌ها ارزش داشت. افراد حاضر در سپاه جاویدان از قبایل [[پارس]] و [[ماد]] بوده‌اند.
هرودوت ''جاویدانان'' را نیروی پیاده‌نظام سنگین اسلحه‌ای توصیف می‌کند که رهبریشان برعهده ویدرانه، یکی از هفت مردی که علیه بردیای دروغین شرودیند، است. گردان جاویدان از نیروهای ویژه‌ای تشکیل شده بود که شماره‌شان از ده هزار بیشتر یا کمتر نمی‌شد. هرودوت ذکر می‌کند که با کشته، زخمی یا بیمار شدن یکی از سربازان جاوید، به سرعت شخص دیگری جایگزین او می‌شود تا شماره ده هزار نفره آنان حفظ شود.{{sfn|Lendering|1997}}
 
هرودوت تنها کسی است که آنان را ''جاویدانان'' لقب می‌دهد. منابع ایرانی از وجود یک سپاه همیشگی که اعضای آن را مبارزان عشایر ایرانی تشکیل می‌دهند، خبر داده‌اند اما آنان را با نام ''جاویدان'' نمی‌خوانند. برخی از تاریخ‌دانان معاصر این ایده را مطرح کرده‌اند که هرودوت واژه ''anûšiya'' (همنشین) را با واژه ''anauša'' (جاودان) اشتباه کرده گرفته است؛ با این حال <bdi>[[رودیگر اشمیت]] این احتمال را رد می‌کند.{{sfn|Encyclopaedia Iranica}}</bdi>
شمار آن‌ها به ده هزار تن می‌رسید. این سپاه به ده [[هنگ]] هزار نفری بخش می‌شد. از آن روی به آن سپاه جاویدان می‌گفتند که هیچ‌گاه از شمار آن‌ها کم نمی‌شد. اگر یک نفر بازنشسته یا کشته می‌شد، بی‌درنگ سرباز تازه‌ای جای او را پر می‌کرد. این سپاه ده هزار نفری در آن هنگامه از نظر دلیری نمونه بودند و از نظر جوانمردی یگانه. فرماندهی این سپاه در زمان [[خشایارشا]] بر عهده [[هایدرانوس]] بود.
[[پرونده:NAMABG-Colored Alexander Sarcophagus - Sarcófago de Alejandro.jpg|جایگزین=|بندانگشتی|نبرد گارد جاویدان و نیروهای مقدونی، از [[تابوت‌دان اسکندر]].]]
 
== نگارخانهمیراث ==
 
<gallery>
=== گارد جاویدان ساسانی ===
پرونده:AchaemenidSoldiers.jpg|لباس‌های مشابه گارد جاوید هخامنشی در [[جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران]]
{{اصلی|گارد جاویدان (ساسانی)}}
پرونده:PPersepolis.jpg|سنگ‌نگاره سربازان هخامنشی بر دیواره [[کاخ تچر]]
گارد جاویدان در دوران شاهنشاهی ساسانی احیا شد. با این حال ممکن است آنان این گردان را از سپاه شاهنشاهی اشکانی به ارث برده‌ باشند. بدنه اصلی سپاه ساسانی، از اسواران تشکیل می‌شد و جاویدانان معروف‌ترین گردان در میان اسواران بودند. تعداد جاویدانان ساسانی نیز ده هزار نفر بود، با این حال آنان سواره نظام سنگین اسلحه بودند، درحالی که نیروهای جاویدان هخامنشی را پیاده نظام تشکیل می‌دادند.
پرونده:Pelekan Sharghi Apodana.jpg|سربازان جاویدان در پلکان شرقی [[آپادانا]]
 
</gallery>
=== گردان جاویدان امپراتوری روم شرقی ===
نام ''گردان جاویدان'' دو مرتبه در تاریخ امپراتوری روم شرقی به کار رفته است، نخست برای اشاره به سواره نظام سنگین اسلحه در سده دهم میلای در دوران <bdi>[[ژان یکم (امپراتور بیزانس)|ژان یکم]] و برای اشاره به سپاه جدیدی که پس از شکست در [[نبرد ملازگرد]] تشکیل شد.</bdi>
 
=== گردان جاویدان امپراتوری ناپلئون ===
در جریان <bdi>[[جنگ‌های ناپلئونی]]، [[گارد امپراتوری (ناپلئون)|گارد امپراتوری]] در میان سربازان [[ارتش بزرگ]] با نام ''گارد جاویدان'' معروف بود.</bdi>
[[File:AchaemenidSoldiers.jpg|پیوند=https://en.wikipedia.org/wiki/File:AchaemenidSoldiers.jpg|راست|بندانگشتی|250x250پیکسل|رژه گارد جاویدان هخامنشی در [[جشن های دوهزار و پانصد سال شاهنشاهی ایران|جشن‌های دوهزار و پانصد ساله شاهنشاهی ایران]].]]
 
=== گردان جاویدان پهلوی ===
{{اصلی|گارد جاویدان (پهلوی)}}
گارد جاویدان، یکی از تیپ‌های ارتش شاهنشاهی ایران در زمان آخرین شاهنشاه ایران بود. این گردان از نیروهای داوطلب تشکیل شده بودند. یک سال پیش از انقلاب اسلامی، شماره نیروهای گارد جاویدان شاهنشاهی به چهار تا پنج هزار نفر می‌رسید و با پیروزی انقلاب، این یگان نیز منحل شد.<ref>{{Cite journal|date=2019-03-25|title=Immortals (Achaemenid Empire)|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Immortals_(Achaemenid_Empire)&oldid=889437493|journal=Wikipedia|language=en}}</ref>
 
== پانویس ==