تفاوت میان نسخه‌های «آشنایی با نسبیت عام»

جز
'''نسبیت عام''' [[نظریه|نظریه‌ای علمی]] برای [[گرانش]] است که در سال‌های بین ۱۹۰۷ و ۱۹۱۵ توسط [[آلبرت اینشتین]] گسترش یافت. این نظریه ما را بر آن داشت که دیدگاه قبلی خود از فضا به عنوان موجودی ''ایستا'' (استاتیک) و تنها به عنوان مکانی که در آن رویدادهای فیزیکی اتفاق می‌افتند، را کنار بگذاریم. به‌جای آن، [[فضازمان]] به عنوان موجودی ''پویا'' (دینامیک) و تغییر شکل دهنده در نظر گرفته می‌شود که حضور ماده در آن، ساختار و هندسهٔ آن را خمیده می‌کند و در مقابل، حرکت اجسام تحت گرانش از خمیدگی [[فضازمان]] پیروی می‌نماید. به بیان دیگر، اجسام همواره – چه در فضای تهی بدون گرانش و چه در حضور ماده و انرژی و در نتیجه، گرانش – در طول {{تأکید|[[ژئودزیک‌ها در نسبیت عام|مستقیم‌ترین مسیر ممکن]]}} حرکت می‌کنند و حضور جرم و انرژی تنها شکل این مسیرها را در فضازمان – از خطوط مستقیم در فضای تهی به مسیرهایی خمیده در حضور جرم و انرژی – تغییر می‌دهد که به معنای خمیده شدن فضازمان است. یعنی گرانش به عنوان یک عامل هندسی و نه یک [[نیرو]] بررسی می‌گردد.<ref>{{پک|The Editors of Encyclopaedia Britannica|2018|ک= General relativity}}</ref>
 
در آغاز قرن بیستم، [[قانون جهانی گرانش نیوتون]] برای مدتی بیش از ۲۰۰ سال به عنوان توصیف پذیرفته شده برای گرانش بین اجسام مطرح بود. در این مدل، گرانش ناشی از نیرویی جذب‌کننده بین دو جسم – با سازوکاری نامعین – است. هرچند خودِ نیوتن نیز با طبیعت ناشناخته این نیرو مشکل داشت<ref>{{پک|وستفال|۱۳۷۹|ک= تکوین علم جدید|ص=۲۵۱}} را ببینید.</ref> و برخی مسائل نظیر انتشار این نیرو با سرعت بی‌نهایت مبهم بود، این مدل برای توصیف حرکت تحت گرانش بسیار موفق ظاهر گردید: حرکت سیارات در سامانهٔ خورشیدی را به خوبی توصیف می‌کرد و زمان ظاهر شدن ستارگان دنباله‌دار را به دقت پیش‌بینی می‌نمود.<ref>{برای مشاهده برخی نمونه‌هامثال‌ها {{پک|وستفال|۱۳۷۹|ک= تکوین علم جدید|ص=۲۴۷}} را ببینید</ref>
 
با این‌حال مشاهده‌ها و آزمایش‌ها نشان می‌دهند که توصیف اینشتین از گرانش (نسبیت عام)، پدیده‌هایی را پیش‌بینی می‌کند که توسط نظریه نیوتنی قابل پیش‌بینی نیستند. برای مثال می‌توان به [[آزمون‌های نسبیت عام#حرکت تقدیمی حضیض خورشیدی عطارد|ناهنجاری‌های کوچک مشاهده‌شده]] در [[مدار (سیاره)|مدار]] حرکت برخی سیارات نظیر [[تیر (سیاره)|تیر]] اشاره کرد. علاوه بر این، نسبیت عام پدیده‌های جدیدی را هم پیش‌بینی می‌کند، مانند [[همگرایی گرانشی]]، [[امواج گرانشی]] و اثر گرانش بر روی زمان که به [[اتساع زمان گرانشی]] معروف است. بسیاری از این پدیده‌ها تاکنون از طریق آزمایش تأیید شده‌اند، و درمورد برخی نیز در حال حاضر جستجو ادامه دارد. برای مثال، مشاهدۀ امواج گرانشی برای نخستین بار در سال ۲۰۱۶ و پس از گذشت صد سال از پیش‌بینی اینشتین درمورد وجود این امواج، به کمک تأسیسات [[لایگو]] (LIGO) صورت پذیرفت،