تفاوت میان نسخه‌های «دمیتری شوستاکوویچ»

| نام = دمیتری شوستاکوویچ
| تصویر =Dmitri Shostakovich credit Deutsche Fotothek adjusted.jpg
| توضیح_تصویر = دمیتری شوستاکوویچشوستاکُویچ به‌سال ۱۹۵۰ میلادی
| اندازه_تصویر = 200px
| دورنما =
|گفتاورد =
}}
'''دمیتری دمیتری‌یویچ شوستاکوویچشوستاکُویچ''' {{به روسی|ДмитрийДми́трий ДмитриевичДми́триевич ШостаковичШостако́вич}} ({{IPA-ru|ˈdmʲitrʲɪj ˈdmʲitrʲɪjɪvʲɪtɕ ʂəstɐˈkovʲɪtɕ|pron}}) (زادهٔ ۲۵ سپتامبر ۱۹۰۶ در [[سن پترزبورگ]] – درگذشتهٔ ۹ اوت ۱۹۷۵ در [[مسکو]]) آهنگساز روس دورهٔ [[اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی|شوروی]] بود. او، چه در زمان حیات خود و چه بعد از آن، به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین آهنگسازان [[سده ۲۰ (میلادی)|سدهٔ بیستم]] شناخته می‌شد. شوستاکُویچ در بیشتر طول زندگی خود رابطهٔ پرفرازونشیبی با [[حزب کمونیست اتحاد شوروی]] و دستگاه‌های دولتی شوروی داشت. او از معدود هنرمندان شوروی است که شخص [[ژوزف استالین|استالین]] بر آثارش نقد نوشت. موسیقی او به‌طور رسمی دو بار در سال ۱۹۳۶ و ۱۹۴۸ و به‌صورت دوره‌ای ممنوع اعلام شد.<ref>[http://www.harmonytalk.com/id/2294 دمیتری شوستاکوویچ]</ref>
شوستاکوویچ در بیشتر طول زندگی خود رابطهٔ پرفرازونشیبی با [[حزب کمونیست اتحاد شوروی]] و دستگاه‌های دولتی شوروی داشت. او از معدود هنرمندان شوروی است که شخص [[ژوزف استالین|استالین]] بر آثارش نقد نوشت. موسیقی او به‌طور رسمی دو بار در سال ۱۹۳۶ و ۱۹۴۸ و به‌صورت دوره‌ای ممنوع اعلام شد.<ref>[http://www.harmonytalk.com/id/2294 دمیتری شوستاکوویچ]</ref>
 
از وی به‌عنوان یکی از نوابغ [[هنر در اتحاد جماهیر شوروی|هنر شوروی]] یاد می‌شود.<ref>[http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2010/11/101120_l10_communism_art_ussr.shtml علی امینی نجفی، هنر کمونیستی؛ موسیقی در شوروی] - [[بی‌بی‌سی فارسی]]</ref>
 
== زندگی‌نامه ==
شوستاکویچشوستاکُویچ در شهر [[سنت پترزبورگ]] [[روسیه]] به دنیا آمد و فرزند میانی از سه فرزند بولسلاویچ شوستاکویچشوستاکُویچ و سوفیا واسیلیونا کوکولینا بود. اگرچه آنان در اصل رومن [[کاتولیک]] [[لهستانی]] بودند و ریشه‌های آنان به شهر [[ویلکا]] می‌رسید، اما اجدادشان اهل [[سیبری]] بودند.
 
او هم به عنوان یک [[پیانیست]] و [[آهنگساز]]، نابغه‌ای کوچک بود، استعداد او بعد از درس‌های پیانو که از مادرش فرا می‌گرفت در سن هشت سالگی آشکار شد. در سال ۱۹۱۸ [[کوارتت شماره ۱۵ برای سازهای زهی (شوستاکووچ)|مارش عزا]] را نوشت. سپس به هنرستان موسیقی رفت و در آنجا درخشید چنان‌که کمک هزینه تحصیلی مخصوصی برای وی در نظر گرفتند.
در سال ۱۹۳۲ با [[نینا وازار]] ازدواج کرد که حاصل آن دو فرزند بود و با آنکه در سال ۱۹۳۵ از هم جدا شدند اما خیلی زود، باز به هم پیوستند. او همواره در ازدواج اول خود با نینا وارزار تا مرگ وارزار در سال ۱۹۵۴ باقی‌ماند. ازدواج دوم او در سال ۱۹۵۶ با [[مارگریتا کاینوفا]] عضو [[گروه جوانان کمونیست روسیه]] بود، آنان سه سال بعد از هم جدا شدند.
 
شوستاکوویچشوستاکُویچ بر اثر [[سرطان ریه]] در ۹ اوت ۱۹۷۵ در سن ۶۸ سالگی در مسکو درگذشت و در [[گورستان نووودویچی]] به خاک سپرده شد.
 
== موسیقی ==
[[پرونده:Shostakovichbirthplaque.JPG|چپ|بندانگشتی|200px|محل تولد شوستاکوویچشوستاکُویچ که اکنون مدرسه است.]]
 
شوستاکویچشوستاکُویچ با تأثیر از موسیقیدانانی همچون، [[پروکوفیف]] و [[استراوینسکی]]، شیوه ترکیبی را توسعه بخشید.
اولین موفقیت رسمی وی «[[سمفونی شماره ۱ (شوستاکوویچ)|سمفونی یکم]]» بود که آن را برای پایان‌نامه‌اش در سن ۱۹ و در سال ۱۹۲۶ اجرا شد.
 
در سال ۱۹۲۷ [[برونو والتر]] رهبر ارکستر [[آلمانی‌ها|آلمانی]] سمفونی اول را در برلین به اجرا گذارد و شوستاکوویچشوستاکُویچ جوان را به شهرت جهانی رساند.
 
شوستاکوویچشوستاکُویچ [[سمفونی شماره ۲ (شوستاکوویچ)|سمفونی شماره ۲]] را به سفارش حزب و دولت اتحاد شوروی و به مناسبت دهمین سالگرد «[[انقلاب روسیه (۱۹۱۷)|انقلاب سوسیالیستی اکتبر]]» تصنیف کرد و آن را «به اکتبر» نامید. این اثر از بداعتهای نخستین سمفونی او تهی است.
 
در سال ۱۹۳۰ آغاز کار روی اپرایی تازه به نام [[لیدی مکبثِ ناحیه متزنسک]] را آغاز کرد. اپرای «لیدی مکبث» در [[لنینگراد]] و [[مسکو]] به روی صحنه رفت و تا سال ۱۹۳۶ بارها با موفقیت اجرا شد. در این میان [[استالین]] قدرت خود را در حزب و دولت تحکیم بخشیده، پیگرد و سرکوب مخالفان را آغاز کرده بود. در سراسر کشور روشنفکران و هنرمندان نخستین قربانیان ماشین ترور بودند.
 
شوستاکوویچشوستاکُویچ پس از اعتراض مأموران حزبی به لیدی مکبث، [[سمفونی شماره ۵ (شوستاکوویچ)|سمفونی پنجم]] را منتشر کرد که از مهم‌ترین کارهای او به‌شمار می‌رود.
 
اولین سمفونی او که ترکیبی از سبک آکادمی و مدرسی بود و [[اپرا]]یش به نام «[[بینی (اپرا)|بینی]]» را می‌توان به عنوان ناسازگارترین اثر مدرن او بر روی صحنه نام برد. گروو، از [[سمفونی شماره ۴ (شوستاکوویچ)|سمفونی چهارم او]] به عنوان ''ترکیبی عظیم از پیشرفت موسیقی شوستاکوویچشوستاکُویچ'' یاد کرده‌است. همچنین این سمفونی اولین اثری بود که تأثیر [[گوستاو مالر]] در آن وجود دارد. آثار اپرایی او بیشتر با مضمونهای عشق، مرگ و هنر همراه بودند.
 
اوج شهرت او در زمان [[جنگ جهانی دوم]] و بخاطر اثر معروفش [[سمفونی لنینگراد|سمفونی هفتم]] یا «[[سمفونی لنینگراد]]» بود.
مشهورترین آثارش ۱۵ سمفونی و ۱۵ کوارتت زهی است.<ref>[http://www.bbc.co.uk/persian/arts/story/2006/09/printable/060908_waa_shostakovitch.shtml علی امینی نجفی، به مناسبت صدمین زادروز شوستاکوویچ]</ref>
 
از ساخته‌های مردم پسند شوستاکوویچشوستاکُویچ [[والس شماره ۲ (شاستاکوویچ)|والس شماره ۲]] است. این اثر شهرت فراوانی برای او آورد. در سال ۱۹۹۹ [[استنلی کوبریک]] در واپسین فیلم اش به نام [[چشمان تمام بسته]] از این والس استفاده کرد.<ref>[http://musiceiranian.ir/old/music-film-video-cinema-menu/69-music-film-video-cinemaa/1257-1388-04-03-10-22-42.html موسیقی کلاسیک در سینما]</ref>
دمیتری شوستاکویچشوستاکُویچ رویداد وحشتناک قتل‌عام مردم را در ۱۹۰۵ توسط [[تزار]] در سمفونی ۱۱ خود به قدرتمندترین و هیجان‌انگیزترین شکلی با [[موسیقی]] به تصویر کشید.
 
== برخورد حکومت با هنرمندان ==
در ژانویه ۱۹۳۶ نقدی جنجال‌برانگیز در روزنامه [[پراودا]]، ارگان رسمی حزب کمونیست، منتشر شد، با تیتر: «هیاهو به جای موسیقی». این مقاله را یا شخص استالین نوشته یا متن آن را به یکی از ایادی خود دیکته کرده بود. شوستاکوویچشوستاکُویچ متهم شده بود که به جای «بازتاب احساسات خلق قهرمان شوروی» هنر خود را در خدمت «دشمنان طبقاتی» قرار داده‌است. اپرای درخشان «لیدی مکبث» سانسور و سپس توقیف شد و دیگر تا سال۱۹۶۱ اجرا نشد.
 
استالین در سال ۱۹۴۸ شروع به حذف و پاکسازی آهنگسازان کرد.
استالین به کمیسرهایش دستور داد موسیقی «[[سوسیالیسم واقع گرایانه]]» را به آهنگسازان تحمیل کنند و هر کس را که ایده دیگری دارد، به راحتی کنار بگذارند.
 
او همچنین گزارش داد که مردم «در سراسر [[اتحاد جماهیر شوروی]]» به اتفاق آرا، به اصطلاح فرمالیست‌ها را محکوم کردند و خواستند با تمام کسانی که نامشان در لیست سیاه بوده‌است، مانند وطن فروشان رفتار شود؛ «[[سمفونی]]های روشنفکرمآب دیگر کافی است! با دستورهای روشن و صریح حزب، تمام مانیفست‌های فرمالیست‌ها را متوقف خواهیم کرد». زمان تشکیل نخستین کنگره انجمن آهنگسازان، فهرست کاملی از آهنگسازان «ضد مردم» تهیه کرد. نخستین «ضد[[سوسیالیست]]‌ها» شوستاکوویچ،شوستاکُویچ، [[پروکوفیف]]، [[خاچاتوریان]] و [[مایاکوفسکی]] بودند. شوستاکوویچشوستاکُویچ را بیشتر از همه به خاطر اپرای «لیدی مکبث» آزار دادند.
 
بسیاری از آثار او یا هرگز اجرا نشدند یا تنها پس از مرگ استالین به اجرا درآمدند.<ref>[http://www.harmonytalk.com/id/1727 سرگذشت موسیقی کلاسیک در شوروی کمونیستی (I)]</ref>
 
== برخی از آثار ==
[[پرونده:Sm shostakovich.jpg|بندانگشتی|چپ|تمبر یادبود دمیتری شوستاکوویچشوستاکُویچ - انتشار در سال ۱۹۷۶ - [[روسیه]]]]
* پانزده سمفونی
* پانزده کوارتت زهی