باز کردن منو اصلی

تغییرات

۱٬۰۳۵ بایت اضافه‌شده ،  ۷ ماه پیش
ویرایش و ویکی‌سازی
{{عنوان مورب}}
'''فرهنگ''' '''''آنَنْدراج''''' یکی از [[فرهنگ لغت|فرهنگ‌های]] [[زبان فارسی]] نوشته‌شده در [[سده ۱۹ (میلادی)|سدهسدهٔ نوزدهم میلادی]] و از کامل‌ترین و منظم‌ترین فرهنگ‌های زبان فارسی عصر خود است.
 
این فرهنگ را [[محمد پادشاه]] متخلص به «شاد»، فرزند غلام محیی‌الدین، میرمنشی مهاراجه میرزا آنند گجپتی راج‌منه سلطان بهادر، راجهٔ ایالت [[ویجی‌نگر]] از ایالات [[دکن]] [[هندوستان]]، بر اساس چند کتاب لغت دیگر گردآوری کرده‌است. این کتاب به اشاره ابن راجه و به نام او (آنندراج) نوشته شده‌است. کار تألیف کتاب در [[۱۲۶۷]] خورشیدی (برابر با [[۱۳۰۶ (قمری)|۱۳۰۶]] قمری و [[۱۸۸۸ (میلادی)|۱۸۸۸]] میلادی) به پایان رسید و یک سال بعد، در سه جلد بزرگ به [[قطع رحلی]] به هزینهٔ مهاراجه آنندراج در چاپخانهٔ نولکشور [[لکنو|لکهنو]] به چاپ رسید.
این کتاب به اشارهٔ ابن راجه و به نام او (آنندراج) نوشته شده‌است. کار تألیف کتاب در [[۱۲۶۷ (خورشیدی)|۱۲۶۷ خورشیدی]] (برابر با [[۱۳۰۶ (قمری)|۱۳۰۶ قمری]] قمری و [[۱۸۸۸|۱۸۸۸ میلادی]]) به پایان رسید و یک سال بعد، در سه جلد بزرگ به [[قطع کتاب|قطع رحلی]]، به هزینهٔ مهاراجه آنندراج در چاپخانهٔ «نولکشور» [[لکهنو]] به چاپ رسید.
 
این فرهنگ ''آنندراج'' در سال [[۱۳۳۵]] خورشیدی در هفت جلدمجلد به کوشش [[محمد دبیرسیاقی]] در [[تهران]] منتشر شد و در [[۱۳۶۳]] تجدید چاپ شد.
 
محمّدمحمد پادشاه چون بر [[زبان انگلیسی]] احاطه داشته، فرهنگ‌های معتبر انگلیسی را سرمشق خویش قرار داده و با تألیف ''مجموعه مترادفات'' و فرهنگ ''آنندراج'' در عرصهعرصهٔ [[فرهنگ‌نویسی]] به زبان فارسی خدمتی درخور توجّهتوجه کرده‌است؛ زیرا هر یکهریک از این دو فرهنگ ویژگی‌هایی دارد که پیش از آن در فرهنگ‌های فارسی سابقه نداشته‌است.<ref>[[محسن{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی = ذاکرالحسینی|ذاکرالحسینی،نام = محسن]]،|عنوان = افزوده‌های فرهنگ ''آنندراج.''|ژورنال «= [[نامه فرهنگستان»|نامهٔ زمستانفرهنگستان]]|مکان ۱۳۷۶= -|ناشر = [[فرهنگستان زبان و ادب فارسی]]|دوره = |شماره ۱۲.= (از۴، پیاپی: ۶۰|سال = زمستان ۱۳۷۶|صفحه ۵۳= تاصص ۶۳).۵۳–۶۳|پیوند = |doi = |بازیابی = ۵ مهٔ ۲۰۱۹}}</ref> این فرهنگ مشتمل بر واژه‌های فارسی، [[زبان‌های ترکی|ترکی]] و [[زبان عربی|عربی]] است و شواهدی از [[شعر]] و [[نثر]] را دربردارد. بسیاری از لغات فارسی با شواهد شعری آراسته شده‌اند. همچنینهمچنین، در این کتاب به برخی اصطلاحات مفید و متداول عامه اشاره شده و مترادفاتمترادف‌های بسیاری از کلمات آورده شده‌اند. گاهی نیز از مباحث [[دستور زبان|دستوری]] و صرفصرفی و نحوینحویِ آن‌ها سخن به میان آمدهآمده‌است.
 
فرهنگ ''آنندراج'' نخستین بار در حیات مؤلّفمؤلف در سه جلد در هند به چاپ رسیده و نسخه‌ای از آن در کتاب‌خانه [[کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی|کتابخانهٔ آستان قدس رضوی]] نگهداری می‌شود که در آغاز نخستین جلد آن چند برگ هست که در بیشتر نسخه‌های دیگر موجود نیست.<ref>همان.</ref>
 
== پانویس ==
== منابع ==
* [http://www.cgie.org.ir/shavad.asp?id=130&avaid=527 مقاله در وبگاه مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی = ذاکرالحسینی|نام = محسن|عنوان = افزوده‌های فرهنگ ''آنندراج''|ژورنال = [[نامه فرهنگستان|نامهٔ فرهنگستان]]|مکان = |ناشر = [[فرهنگستان زبان و ادب فارسی]]|دوره = |شماره = ۴، پیاپی: ۶۰|سال = زمستان ۱۳۷۶|صفحه = صص ۵۳–۶۳|پیوند = |doi = |بازیابی = ۵ مهٔ ۲۰۱۹}}
* {{یادکرد|نویسنده= عمید، حسنی|پیوند نویسنده= حسن عمید|کتاب= فرهنگ فارسی عمید (جیبی)|شهر= تهران|ناشر= راه رشد|چاپ= اول|سال= ۱۳۸۹|شابک= 978-600-5009-67-5}}
 
{{واژه‌نامه‌های فارسی}}