باز کردن منو اصلی

تغییرات

== نخستین دستگاه سینماتوگراف ==
[[پرونده:Abi o Rabi.jpg||220px|چپ|بندانگشتی|''[[آبی و رابی]]'' (نخستین فیلم صامت ایرانی)]]
با ورود نخستین دوربین فیلم‌برداری (دستگاه سینماتوگراف) در زمان [[مظفرالدین‌شاه|مظفرالدین‌شاه،]] وبه ورودسال آن۱۲۷۹ هجری خورشیدی، به ایران، آغازگر تاریخ سینمای [[ایران]] آغاز می‌شوداست. نخستین فیلم صدادارناطق فارسی، فیلم ''[[دختر لر]]'' بوداست که [[اردشیر ایرانی]] آن را در سال ۱۳۱۲ خورشیدی توسط [[اردشیر ایرانی]] ساخته شداست.<ref>http://www.sourehcinema.com/Title/Title.aspx?id=138109110003</ref> ورود نخستین دستگاه سینماتوگراف به [[ایران]] در سال ۱۲۷۹ هجری خورشیدی توسط مظفرالدین شاه سر آغازی برای سینمای ایران به حساب می‌آید.
 
نخستین [[سالن سینما|سالن سینمای]] ایران را در سال ۱۲۷۹ (تنها ۵ سال پس از اختراع جهانی آن توسطآنکه [[برادران لومیر]] سینما را اختراع کردند) با نام «سینما سولی» کهمبلغین مذهبی توسط [[کاتولیک|کاتولیک‌]]‌ها در شهر [[تبریز]] تأسیس شدهکردند. بود،اما آغازتین به کار کرد؛ اماسینما به دلیل عدم دسترسی به فیلم‌های جدید،روز، در سال ۱۲۹۵ خورشیدی تعطیل شد.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.cinemamuseum.ir/Content.aspx?ID=Events&TypeId=8 |عنوان=گاهشمار سینمای ایران | ناشر =وبگاه موزه سینمای ایران |تاریخ = |تاریخ بازبینی=۹ فروردین ۱۳۹۲}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13920108000163 |عنوان=تبریز شهر اولین‌هاست | ناشر =[[خبرگزاری فارس]] |تاریخ =۸ فروردین ۱۳۹۲ |تاریخ بازبینی=۹ فروردین ۱۳۹۱}}</ref>
 
تا سال ۱۳۰۹ هیچ فیلم ایرانی ساخته نشد وخورشیدی، اندک سینماهای تأسیس شده به نمایش فیلم‌های غربی که در مواردی زیرنویس فارسی داشتندداشتند، می‌پرداختند. تا اینکه در این سال، [[اوانس اوگانیانس]] نخستین فیلم بلند سینمایی ایران را به نام ''[[آبی و رابی]]'' در سال ۱۳۰۹ توسط [[اوانس اوگانیانس]] ساخته شدساخت.
 
== اولین‌های سینمای ایران ==
== اولین‌ها ==
* اولین فیلمبردار ایرانی: [[میرزا ابراهیم خان عکاس باشی]] (۱۲۷۹)
* اولین سینمای ایرانی: [[گراند هتل|گراند سینما]] (۱۳۰۵)
 
=== نخستین فیلم ناطق ===
در سال ۱۳۱۲ خورشیدیخورشیدی، [[اردشیر ایرانی]]، اولین فیلم ناطق ایرانیفارسی زبان را به نام ''[[دختر لر]]'' توسطدر [[اردشیر ایرانیبمبئی]] درکشور [[بمبئیهندوستان]] ساخته شدساخت. استقبالی که از این فیلم شد، مقدمات ساخت چند فیلم ایرانی دیگر را فراهم کرد. تغییر جو سیاسی کشور طی سال‌های ۱۳۱۵ تا ۱۳۲۷ خورشیدی و اعمال سانسور شدید و مواجهه با جنگ جهانی دوم فعالیت سینمای نوپای ایران را با رکود مواجه ساخت. هر چند نباید از نظر دور داشت که تا این دوره هنوز سینما در ایران جنبه عمومی نیافته بود و استفاده از معدود سینماهای موجود در تهران و شهرهای بزرگ، تقریباً مختص اشراف و قشرهاقشرهای خاصی از جامعه بود. از طرف دیگر در بین سازندگان فیلم نیز خط فکری خاصی وجود نداشت و به جز [[عبدالحسین سپنتا]] که به دلیل ویژگی‌های فرهنگی وی عناصر ادبیات کهن ایران در ساخته‌های وی به چشم می‌خورد، در بقیه موارد فیلم‌های ساخته شده عمد تاً اقتباسی ناشیانه از فیلم‌های خارجی بود.
 
=== نخستین سالن سینمای عمومی ===
اولین سینمای عمومی در ایران توسطرا میرزا ابراهیم خان عکاسباشی در سال ۱۲۸۳ شمسیخورشیدی برابر با ۱۹۰۴ میلادی، افتتاح شدکرد.<ref>[http://www.dw.de/دویچه-وله-فارسی/s-9993 تصاویری از اجساد سینماهای تهران در هیاهوی زندگی پایتخت]، دویچه وله فارسی</ref>
اما اولین سالن رسمی سینمای ایران در سال ۱۳۰۵ خورشیدی به نام گراند سینماگراندسینما در تهران ساخته شد. اما اولین سالن رسمی سینمای ایران در سال ۱۳۰۵۱۳۰۸ بهخورشیدی نام گراند سینما در تهران ساخته شد. در سال ۱۳۰۸نیز چند سالن سینما در تهران ساخته شد. از آن جمله سینما «ایران» در [[لاله‌زار]]، سینما «مایاک»، و سینما «سپه» که ظرفیت بیش از ۱۱۰۰ نفر را داشت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=تنها گورستان سینمای دنیا کجاست؟|نشانی=https://www.isna.ir/news/96062111735/تنها-گورستان-سینمای-دنیا-کجاست|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2017-09-12|بازبینی=2019-03-24|کد زبان=fa}}</ref>
 
=== نخستین فیلم‌بردار حرفه‌ای سینمایی ===
[[خان بابا معتضدی]] (متولد ۱۲۷۱ خورشیدی در تبریز) در سال ۱۳۰۷ بعنوانبه عنوان نخستین فیلم‌بردار حرفه‌ای و نیز بعنوانبه عنوان یک سینمادارسینمادار، فعالیت‌های بسیاری انجام داد. وی در سال ۱۳۰۸ خورشیدی فیلم‌برداری نخستین فیلم سینمایی در ایران با نام [[آبی و رابی]] به کارگردانی [[آوانس اوگانیانس]] را انجام دادداده است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=امروز در تاریخ (29 اردیبهشت)|نشانی=http://article.tebyan.net/41466/%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-29-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-|وبگاه=article.tebyan.net|بازبینی=2019-03-24|کد زبان=Persian|نام=موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی|نام خانوادگی=تبیان}}</ref>
 
== ادوار تاریخی سینمای ایران ==
=== دهه‌های بیست و سی ===
در سال‌های بعد از ۱۳۲۲ فعالیت‌های فیلمسازی به دلیل تأسیس چند شرکت سینمایی توسط تعدادی سرمایه‌گذار و همچنین عمومی تر شدن سینما در بین مردم، گسترش یافت. اما متأسفانه از آنجایی که در این گسترش توجه به درآمد و سود حاصل از سرمایه‌گذاری از یک طرف و وضعیت سیاسی جامعه از بعد از کودتای ۲۸ مرداد و تحدید آزادیها، یعنی مهم‌ترین عنصر توسعه فرهنگی، سینمای ایران عمدتاً با محصولاتی عوام پسند و بی محتوا مواجه شد و این عناصر جزو سنت رایج فیلم‌سازی در این دوره گردید. [[اسماعیل کوشان]] [[ساموئل خاچیکیان]]، [[هوشنگ کاووسی]]، [[فرخ غفاری]] فیلم‌سازان مطرح این دوره به‌شمار می‌آیند که از این میان اسماعیل کوشان در تثبیت جریان سینمای تجاری عامه‌پسند ایرانی موسوم به [[فیلمفارسی]] نقش عمده‌ای داشت.
بزرگترین پروژه سینمایی ایران را می‌توان فیلم سینمایی [[محمد رسول‌الله (فیلم ۱۳۹۴)|محمد رسول‌الله]] نام برد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان = بزرگترین پروژه سینمایی کشور اکران شد |نشانی=http://www.khabaronline.ir/detail/450990/culture/cinema| تاریخ بازدید = ۵ شهریور ۱۳۹۴|ناشر = خبرآنلاین}}</ref>
 
== آموزش فیلمسازیفیلم‌سازی ==
[[انجمن سینمای جوانان ایران]] بزرگ‌ترین انجمن فیلمسازی در ایران است که به آموزش فیلمسازی ۷ ماهه و دوره‌های تک‌درس کوتاه مدت و همچنین برگزاری جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه می‌پردازد.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده =همشهری |نشانی=http://www.hamshahrionline.ir/details/114598 |عنوان=آشنایی با انجمن سینمای جوانان ایران | ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref>