باز کردن منو اصلی

تغییرات

جز
ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:
| name = مصطفی کمال آتاترک
| birth_name = مصطفی<ref>پر شده: "Ali Rıza oğlu Mustafa" یعنی «مصطفی پسر علی رضا».</ref>
| nickname =
| image = Ataturk1930s.jpg
| caption = نگاره‌ای از آتاترک
| laterwork =
}}
'''مصطفی کمال آتاتورک''' (به [[ترکی استانبولی]]: Mustafa Kemal Atatürk؛ زاده ۱۸۸۱ – درگذشت ۱۰ نوامبر ۱۹۳۸) رزمنده [[جنگ استقلال ترکیه]] و دولت‌مرد,دولت‌مرد، نویسنده و بنیان‌گذار [[جمهوری ترکیه]] بود. او از طرفداران [[سکولاریسم]] و [[ناسیونالیسم]] بود. وی استعداد شگرفی در امور نظامی داشت، چنان‌که در نبرد [[چناق‌قلعه]] ([[۱۹۱۴ (میلادی)|۱۹۱۴]]) با [[شعار]] "Çanakkale geçilmez" یعنی «چناق‌قلعه غیرقابل عبور است»، با سپاهی کوچک در برابر تهاجم سنگین نیروهای دریاییِ کشورهای [[بریتانیا]] و [[فرانسه]] ایستادگی نمود و مانع تصرف و سقوط [[استانبول]] شد. در سال ۱۹۳۴ میلادی نام خانوادگی «آتاترک» ("Atatürk") به‌معنای «پدر ترک‌ها» توسط مجلس ترکیه به وی اهدا گردید و از آن پس داشتن این نام خانوادگی برای هر فرد دیگری ممنوع اعلام شد.
 
== زندگی‌نامه ==
همچنین، از دیگر اقدامات وی می‌توان به ترویج [[ملی‌گرایی]] ترک، [[جدایی دین از سیاست|جدا کردن دین از سیاست]]، قانونی کردن [[حق رأی زنان]] و تغییر [[خط عربی]] زبان ترکی به [[خط لاتین]] اشاره کرد.
 
[[پرونده:Atatürk Adana'da öğrencilerle.jpg|بندانگشتی|170px|آتاترک از دانشجویان زن بازدید می کندمی‌کند]]
 
در سال [[۱۹۳۴ (میلادی)|۱۹۳۴]]، به فرمان آتاترک، استفاده از [[لقب|القاب و عناوین ستایشی]] چون «حضرت، ملا، حاجی، سید، افندی و جناب»، در برگه‌های دولتی [[ترکیه]] ممنوع اعلام شد.<ref>[http://www.trt.net.tr/persian/روی-موج-تاریخ/2015/01/06/روی-موج-تاریخ-کروزشمار-تاریخ-ترکیه،-آذربایجان،-ایران-و-جهان-20611 روزشمار تاریخ ترکیه. آذربایجان، ایران و جهان]، ''TRT فارسی''</ref>
{| id=toc align="center" style="margin-center: 25px;"
|-
| align=center | در سفارش‌های آتاترک به جوانان ترکیه آمده‌است:<br>{{سخ}}".Bu Cumhuriyeti Biz Kurduk; Onu Yaşatacak ve Yüceltecek Sizlersiniz"<br>{{سخ}}«این جمهوریت را ما (قوای ملی) بنا نهادیم؛ بقا و پیشرفت آن با شماست.»
|-
|}
== آثار ==
=== ترجمه‌شده به فارسی ===
* آتاترک، مصطفی‌کمال. ''نطق (۱۹۲۷ - ۱۹۱۹۱۹۲۷–۱۹۱۹)''، ترجمهٔ محمدرضا هیئت، مورد تأیید مرسل اوزتورک، آنکارا: نهاد عالی فرهنگ، زبان و تاریخ آتاترک، مرکز تحقیقات آتاترک، ۲۰۰۴= ۱۳۸۳، ۵۵۱ ص. (این سخنرانی در روزهای ۲۰ - ۱۵۲۰–۱۵ اکتبر ۱۹۲۷ در دومین کنگره بزرگ حزب جمهوری خلق ایراد گردیده‌است.)
 
=== دربارهٔ آتاترک به فارسی ===
* ای‍گ‍دم‍ی‍ر، اولوغ، و دیگران. ''آت‍ات‍ورک''، ت‍رج‍م‍ه ح‍م‍ی‍د ن‍طق‍ی، ت‍ه‍ران: م‍ؤس‍س‍هٔ ف‍ره‍ن‍گ‍ی م‍ن‍طق‍ه‌ای، ن‍ش‍ری‍هٔ ش‍م‍اره ۱۲، ۲۱۰ ص.
* خاتمی، جعفر. ''آتاتورک عامل انگلیس در تجزیه جهان اسلام: دولت عثمانی به کجا رفت؟، در ایران چه باید کرد؟''، قم: بهار آزادی (چاپخانه)، ۱۳۵۹، ۱۶۰ ص.
* ات‍اب‍ک‍ی، ت‍ورج. ''ت‍ج‍دد آم‍ران‍ه: ج‍ام‍ع‍ه و دول‍ت در ع‍ص‍ر رض‍اش‍اه''، ت‍رج‍م‍هٔ م‍ه‍دی ح‍ق‍ی‍ق‍ت‌خ‍واه، ت‍ه‍ران: ق‍ق‍ن‍وس ،ق‍ق‍ن‍وس، ۱۳۸۷، ۲۸۶ ص.
* اروج زاده، لیلا، ''دین و سیاست در ترکیه معاصر از آتاتورک به بعد''، اردبیل: انتشارات محقق اردبیلی، ۱۳۹۷، ۱۴۰ ص.
* هانی‌اوغلو، شکرو، ''سقوط امپراطوری و تولد جمهوری: نگاهی به نقش آتاتورک در پیدایش ترکیه''، ترجمهٔ رضا جوادی، تهران: لوح فکر، ۱۳۹۵، ۲۶۷ ص.
 
{{ترتیب‌پیش‌فرض:آتاترک، مصطفی کمال}}
 
[[رده:مصطفی کمال آتاترک]]
[[رده:اعتراضات درسیم]]