تفاوت میان نسخه‌های «محسن پزشکیان»

۱۸۲ بایت اضافه‌شده ،  ۱ سال پیش
جز
تمیزکاری یادکردها (وظیفه ۱۹)
جز (تمیزکاری یادکردها (وظیفه ۱۹))
جز (تمیزکاری یادکردها (وظیفه ۱۹))
| تصویر = Mohsen pezeshkian.jpg
| توضیح تصویر = محسن پزشکیان
| زمینه فعالیت = [[ادبیات]]، [[پژوهش]]، [[تئاتر]]، [[کاریکاتور]]، [[نقاشی]]، [[خطاطی]]، [[مینیاتور]]، [[پرتره]]، [[طرح]]، [[مجسمه‌سازی]] و [[موسیقی]]<ref>{{یادکرد وب|نشانی = http://shahrestanadab.com/Default.aspx?tabid=105&articleType=ArticleView&articleId=2260 |عنوان = یاد باد آن روزگاران!|ناشر = شهرستان ادب|تاریخ =06۶ تیر 1392۱۳۹۲}}</ref><ref name="shahrestanadab.com">{{یادکرد وب|نشانی = http://shahrestanadab.com/Default.aspx?tabid=105&articleType=ArticleView&articleId=2254|عنوان = انتشار طرح‌هایی از محسن پزشکیان برای اولین‌بار|ناشر = شهرستان ادب|تاریخ =04۴ تیر 1392۱۳۹۲}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://shahrestanadab.com/Default.aspx?tabid=105&articleType=ArticleView&articleId=2237|عنوان = همچو شهاب می‌گذرد از حصار شب|ناشر = شهرستان ادب|تاریخ =04۴ تیر 1392۱۳۹۲}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://www.aftabir.com/news/view/2012/jul/10/c5_1341903415.php/نگاهی-به-آثار-یک-مبارز-انقلابی-محسن-پزشکیان|عنوان = نگاهی به آثار یک مبارز انقلابی|ناشر =شرکت شبکهٔ اینترنتی آفتاب|تاریخ =سه شنبه ۲۰ تیر ۱۳۹۱}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://www.snn.ir/NSite/FullStory/News/?id=206209&Serv=4&SGr=16|عنوان = اولین سرودی که بنا بود سرود ملی جمهوری اسلامی باشد+فایل صوتی|ناشر =خبرگزاری دانشجو|تاریخ =۱۳۹۱/۶/۲۸}}</ref><ref name="guilan-e-ma.ir">{{یادکرد وب|نشانی = http://guilan-e-ma.ir/2013/02/نقد-و-بررسی-کتاب-مرگ-پرنده-در-جوانی-آوا/#more-983 |عنوان = مرگ پرنده در جوانی آوازش|ناشر =فصلنامه سیاسی- ادبی- فرهنگی گیلان ما، ره آورد گیل|تاریخ =06۶ فروردین 1392۱۳۹۲}}</ref>
| ملیت = [[ایرانی‌ها|ایرانی]]
| تاریخ تولد = ۶ بهمن ۱۳۲۶
|در زمان حکومت = [[دودمان پهلوی]]
|اتفاقات مهم = [[انقلاب ۱۳۵۷ ایران]]
|لقب =ققنوس شعر معاصر<ref>{{یادکرد وب|نشانی = http://www.shahrestanadab.com/Default.aspx?tabid=105&articleType=ArticleView&articleId=2229 |عنوان = ققنوس شعر انقلاب|ناشر = شهرستان ادب|تاریخ =05تیر۵ 1392تیر ۱۳۹۲}}</ref>
|بنیانگذار = [[غزل نئوکلاسیک]]، [[غزل محلی منطقه جنوب]]<ref>{{یادکرد وب|نشانی = http://shahrestanadab.com/Default.aspx?tabid=105&articleType=ArticleView&articleId=2231 |عنوان = بومی‌سروده‌های پزشکیان فراموش نمی‌شود|ناشر = شهرستان ادب|تاریخ =06۶ تیر 1392۱۳۹۲}}</ref>
| پیشه = [[بازیگر|بازیگر تئاتر]]، [[آموزگار]]
| سال‌های نویسندگی = ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۸
|تخلص =
|فیلم (های) ساخته بر اساس اثر(ها)=
| همسر =ملیحه کشاورز<ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://www.shahrestanadab.com/Default.aspx?tabid=105&articleType=ArticleView&articleId=2232 |عنوان = دو چشمت جنگل خاموشِ رازه|ناشر = شهرستان ادب|تاریخ =06۶ تیر 1392۱۳۹۲}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://www.bishapour.com/jstuff/2011-04-17-13-14-11/گفتگو-ها/112-گفتگو-با-ملیحه-کشاورز-ـ-همسر-محسن-پزشکیان.html|عنوان =گفتگو با ملیحه کشاورز ـ همسر محسن پزشکیان|ناشر = خبر گراری بیشاپور|تاریخ =10۱۰ بهمن 1391۱۳۹۱}}</ref>
 
| شریک زندگی =
}}
 
'''محسن پزشکیان''' {{تتم|۶ بهمن|۱۳۲۶|[[کازرون]]|خرداد|۱۳۵۸||خ}} [[معلم]]، [[نویسنده]]، مردم شناس، [[نمایشنامه‌نویس]]، بازیگر تئاتر، زندانی سیاسی، طراح، کاریکاتوریست، مجسمه‌ساز، خطاط، نقاش و شاعر معاصر ایرانی بود.<ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://www.mehrnews.com/detail/News/1696432|عنوان = شاعران ایرانی در شب‌های شعر حافظ گرد هم می‌آیند|ناشر = خبرگزاری مهر|تاریخ =04۴ تیر 1392۱۳۹۲}}</ref>
 
== زندگی‌نامه ==
 
=== فعالیت‌های سیاسی و زندان ===
از جمله فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی وی می‌توان به نمایشنامه‌ای با رنگ و بوی سیاسی اشاره کرد که در دانشگاه تهران بازی کرد. او به دلیل شرکت در فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی در حدود یک سال در [[زندان اوین]] و [[قزلحصار]] تهران به سر برد. اشعارش (که اغلب در سال‌های ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۸ سروده شده) نیز غالباً رنگ و بوی سیاسی دارند.<ref>{{یادکرد وب|نشانی = http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13910125000322 |عنوان = «6 دفتر» شعر محسن پزشکیان در مراحل پایانی چاپ/عرضه در نمایشگاه کتاب|ناشر = خبرگزاری فارس|تاریخ =06۶ تیر 1390۱۳۹۰}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نشانی = http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13900829000218|عنوان = انتشار دیوان شعر محسن پزشکیان از زندانیان سیاسی دوران طاغوت|ناشر = خبرگزاری فارس|تاریخ = 1391}}</ref>
 
=== نگاهی به شش دفتر مجموعه اشعار محسن پزشکیان ===
نگاهی به آثار او به خوبی، یکپارچگی و یکدستی زبان و تنوع تجارب شعری و تسلط او را بر اصول و مبانی شعر قدیم و جدید نشان می‌دهد و جایگاه او را به عنوان یکی از شاعران پیش گام و برجسته تثبیت می‌کند و در قیاس با بسیاری از شاعران متعهد آن زمان اشعار پزشکیان یک سروگردن بالاتر می‌ایستد.<ref name="نامی بر شیشه‌های سرد">{{یادکرد وب|نشانی =http://bookcity.org/news-1974.aspx|عنوان = نامی بر شیشه‌های سرد زمستان|ناشر = شهر کتاب |تاریخ =21۲۱ تیر 1391۱۳۹۱}}</ref>
 
پزشکیان، در تجربه کردن و سرک کشیدن‌هایش به آفاق شعر امروز ایران با اشعار برخی شاعران بزرگ معاصر آشنایی و الفت خاصی داشته‌است و به خصوص در دو دفتر اول کتاب این حالت تجربی مشهود است. چنان‌که از همان شعر آغازین کتاب دل بستهٔ [[سهراب سپهری]] و خیالات نازک اوست. در دفتر دوم گاه گداری نشانه‌هایی از توجه شاعر به زبان و لحن [[مهدی اخوان ثالث]] دیده می‌شود، گرچه بسیار کمرنگ و گذرا.<ref name="نامی بر شیشه‌های سرد"/>
در دفتر سوم پزشکیان به تدریج خود را از افسون وزن‌های گوش نواز و پایان بندی‌های تمیز و رعایت دقیق اسلوب‌های نیمایی می‌رهاند و گوشه چشمی نیز به تجارب و آزمون‌های [[فروغ فرخزاد]] در شکست اوزان نیمایی دارد.
شاعر در دفتر پنجم، که حاوی واپسین سروده‌های اوست، از زبان نسبتاً ورز یافته و تثبیت شدهٔ خود در بیان عصیان‌ها و اعتراض‌های اجتماعی بهره برده است. این زبان اما، همچون اغلب شعرهای میانهٔ دههٔ پنجاه در مواردی، سخت وام دار [[احمد شاملو]] است.<ref name="نامی بر شیشه‌های سرد"/> از اقسام شعر، اگر چه پزشکیان به شعر نو نیمایی گرایش بیشتری دار د، چیره‌دستی او در قالب کهن مثل غزل و رباعی، و به ندرت مثنوی و قصیده، یادکردنی است. غزل‌های اولیهٔ شاعر حاکی از علاقهٔ او به مفاهیم تغزلی با عنایت به شیوهٔ سخن سرایی [[سعدی]] است، اما به تدریج گرایش او به مفاهیم اجتماعی عمق و تازگی خاصی به غزل‌های نو کلاسیک او بخشیده است و از این لحاظ و با توجه به جدیت و پیگیری شاعر طی یک دهه فعالیت مستمر شاعری در قالب غزل می‌توان پزشکیان را از کسانی دانست که در دههٔ پنجاه در احیای این قالب سنتی و تلفیق آن با دستاوردهای نو گرایانه همت گمارده‌اند. گو اینکه، به لحاظ انتشار نیافتن شعرهایش در زمان سرایش نمی‌توان برای او نقشی تأثیرگذار قائل شد. البته با توجه به آشنایی شاعر همشهری اش، [[نصرالله مردانی]]، با توجه به شعرهای او به ویژه در حوزهٔ غزل نو می‌توان گفت پزشکیان به‌طور غیرمستقیم در احیای قالب غزل در دههٔ شصت نقش داشته و تجربه‌های او از طریق مردانی به نسل بعد، که نسل اول انقلاب بودند، منتقل شده‌است.<ref name="نامی بر شیشه‌های سرد"/><ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://www.kazeroonnema.ir/fa/news/2232/اندرباب-هزارسالگی-شعر-کازرون|عنوان = اندرباب هزارسالگی شعر کازرون|ناشر = جستاری در ادبیات و اندیشه |تاریخ =19۱۹ تیر 1388۱۳۸۸}}</ref>
 
زبان پزشکیان در غزل‌هایش زبانی تراش خورده و پر انرژی است. غزل‌های اولیهٔ شاعر، در دفتر اول و دوم، رنگ و بویی رمانتیک و شخصی دارد، با اوزانی نرم و نسیم گونه اما، به مرور (از نیمه‌های دفتر دوم)، صبغهٔ اجتماعی غزل‌های او روشن‌تر و پر رنگ تر می‌شود. غیر از غزل، بیشترین گرایش شعری پزشکیان در قالب‌های قدیم و رباعی و دوبیتی است. البته، رباعیات و دوبیتی‌های او، به رغم شور و فروزندگی شاعرانه‌ای که دارند، همپای غزل‌های او نیستند؛ ولی از کنار کوشش‌های شاعر در احیای این دو قالب کهن نباید بی اعتنا گذشت و نام پزشکیان را باید در زمرهٔ آن دسته از شاعران نو پرداز معاصر یاد کرد که سعی در دمیدن روحی تازه در پیکر فرسودهٔ شعر کهن فارسی داشته‌اند.
{{ب|تو عطر محرم دشتی، نسیم عریانی|تو بوی باکرة خلوت بیابانی}}
{{پایان شعر}}
بدین قرار، شاید بتوان مدعی شد که برخی غزل‌های پزشکیان اولین رگه‌های نوکلاسیک را در خود دارد.<ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://persianacademy.ir/UserFiles/File/AE/AE-01-05.pdf |عنوان = غزل نوکلاسیک و لایه‌های ایدئولوژیک سبک در آن|ناشر = فرهنگستان زبان و ادب فارسی |تاریخ =19۱۹ مرداد 1393۱۳۹۳}}</ref>
 
=== سانحه رانندگی ===
وی در سال ۱۳۵۸ در سن ۳۲ سالگی در سانحه رانندگی کشته شد.<ref name="نامی بر شیشه‌های سرد"/><ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://www.sherane.ir/index.php/component/content/article/98-news/667-2012-07-17-10-08-20.html|عنوان = داماد شهر زخم - گزارش نقد شش دفتر محسن پزشکیان در نشست شهر کتاب|ناشر = وبسایت شعرانه |تاریخ =21۲۱ تیر 1391۱۳۹۱}}</ref>
 
== شهرت ==
* کم کیفیت بودن نوارهای ضبط شده از او
* فعالیت‌های سیاسی اش در ۱۰ سال قبل از [[انقلاب اسلامی ایران]] و مرگ زودرسش پس از پیروزی انقلاب که فرصت چاپ دفاتر شعر و آثار هنری اش را از او گرفت.<ref name="انتشار دیوان"/>
* وفاداری اش به سبک محلّی<ref>{{یادکرد وب|نشانی = http://shahrestanadab.com/Default.aspx?1 |عنوان = بومی‌سروده‌های پزشکیان فراموش نمی‌شود|ناشر = شهرستان ادب|تاریخ =06۶ تیر 1392۱۳۹۲}}</ref>
 
با این وجود او در [[کازرون]] همواره شناخته شده بوده‌است. تاکنون هم یک خیابان و یک مدرسه و یک هنرستان در سطح شهر کازرون به نام او نامگذاری شده؛ و یادواره‌ای نیز در آبان ماه ۱۳۷۸ در کازرون با حضور شاعر معاصر [[منوچهر آتشی]] برای وی برگزار شده. در این یادواره از او به نام [[شهید]] یاد شده. زیرا او در شعر «شهادت» که نیمی را در شب و نیمی را در روز سفر به قم سروده چنین آورده: «در گیر و دار خویش و خدا بودم، که ناگهان، صدای خشک دنده‌هایم را، در حال خرد شدن، در زیر پای اژدهای آهن، بر آسفالت شنیدم، و نهنگ دریای شهادت شدم.» از جمله غزلیات مشهور وی به لهجهٔ محلّی، غزل «حضرت کازرونی» ست که در آن مردم این شهر را به اتّحاد دعوت کرده.<ref name="h"/> مطلع شعر چنین است:<ref>[http://www.kazeroun.ir/view/fullStory/newsid=2572 خبرگزاری کازرون (kazerounnews)]</ref>
{{پایان شعر}}
 
برخی از شعارهای مردم [[کازرون]] که به صورت شعر در تظاهرات و راهپیمایی‌های ایام مبارزات انقلابی به مناسبت حوادث روز فریاد می‌شد؛ توسط محسن پزشکیان سروده شده بود. او برخی از اشعار خود از جمله «چراغان»، «جنونم»، «باران» و «لالایی» را نیز در زندان سروده است.<ref name="=خروش آرام">{{یادکرد وب|نشانی =http://www.kazeroonnema.ir/fa/news/10432/خروش-آرام*#_ftn4 |عنوان =خروش آرام|ناشر =کازرون نما|تاریخ =02۲ تیر 1392۱۳۹۲}}</ref> علاوه بر این‌ها شعر «لاله‌زار شهیدان» از سروده‌های پزشکیان در اوج مبارزات انقلابی توسط برخی از مبارزین در مسیر راهپیمایی خوانده شد. این شعر با ابیات زیر آغاز می‌شود:<ref name="=خروش آرام"/>
 
{{شعر}}
 
=== ارتباط نزدیک با شاعران مطرح جنوب ===
حسین پزشکیان برادر محسن پزشکیان از ارتباط بسیار نزدیک او با [[منوچهر آتشی]]، [[علی باباچاهی]]<ref name="mohsenpezeshkian7.persiangig.com">{{یادکرد وب|نشانی =http://mohsenpezeshkian7.persiangig.com/image/Untitled-4.jpg|عنوان = علی بابا چاهی و محسن پزشکیان بوشهر 1346|ناشر = مجله پنجره|تاریخ =04۴ تیر 1392۱۳۹۲}}</ref> و،<ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://mohsenpezeshkian7.persiangig.com/image/3.jpg|عنوان = علی بابا چاهی و محسن پزشکیان بوشهر 1346|ناشر = مجله پنجره|تاریخ =04۴ تیر 1392۱۳۹۲}}</ref>[[محمدرضا نعمتی زاده]] و برگزاری جلسات شب شعر در منزلشان توسط این شاعران و دیگر شعرای مطرح جنوب خبر داده‌است.
 
[[نصرالله مردانی]] نیز که ارتباط نزدیکی با محسن پزشکیان داشته‌است، تحت تأثیر غزل‌های نو پزشکیان، به سرودن غزل روی آورد و نامش را در میان احیا کنندگان غزل در دهه شصت به ثبت رسانید.
حبیب‌الله بهزادی در سال ۱۳۵۹ در شماره ۱۳۰ روزنامه خبر جنوب دربارهٔ محسن پزشکیان چنین می‌نویسد: «از صفات برجستهٔ محسن، احساس عمیق او برای محرومان و سیه روزان جامعه بود. به این انگیزه، ضمن تحصیل در دانشگاه، در شب‌های سرد تهران، کت و کفش و موجودی پول خود را به گرسنگان و پابرهنه‌هایی که در گوشه خیابان به انتظار مرگ، خوابیده بودند، می‌بخشید و با پای برهنه و نیمه لخت، به خانه برمی‌گشت و از شدّت اندوه، گرسنه می‌خوابید. به سخن دیگر، زیبایی خلقت در حد شگفتی در محسن متجلّی بود.»
 
[[منو چهر مظفریان]] دربارهٔ او می‌نویسد: «متوجه شدم که بار دیگر در خارستان جنوب گلی روییده که مشام جانها را نوازش می‌دهد شاعری پا گرفته که سخنش با همه لطافت خاری است که بر چشم دشمن می‌نشیند و عقدهٔ دل دوست را می‌ترکاند و او را به تلاش توفنده وامی‌دارد.»<ref>{{یادکرد وب|نشانی = http://www.farsnews.com/pic.php?ph=68304&dsc=نمونه‌ای%20از%20اشعار%20محسن%20پزشکیان|عنوان = یادی از محسن پزشکیان|ناشر = خبرگزاری فارس|تاریخ =06۶ تیر 1392۱۳۹۲}}</ref>
 
[[محمدمهدی مظلوم‌زاده]]، در ویژه‌نامهٔ بومی‌سرود ''مجلهٔ شعر'' [[حوزهٔ هنری سازمان تبلیغات]] (سال ۱۳۷۶) یادداشتی کوتاه در باب زندگی پزشکیان نوشت که همراه با آوانویسی و ترجمهٔ چهار غزل کازرونی او منتشر شد.<ref name="ReferenceA">{{یادکرد وب|نشانی =http://www.shahrestanadab.com/Default.aspx?tabid=105&articleType=ArticleView&articleId=2264|عنوان =از شش جزوه، تا شش دفتر|ناشر = مؤسسه فرهنگی هنری شهرستان ادب |تاریخ =16۱۶ تیر 1392۱۳۹۲}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://www.shahrestanadab.com/Default.aspx?tabid=105&articleType=ArticleView&articleId=2261|عنوان =کاش شعر او به پایان نمی‌رسید|ناشر = مؤسسه فرهنگی هنری شهرستان ادب |تاریخ =16۱۶ تیر 1392۱۳۹۲}}</ref>
 
انجمن ادبی‌هنری ''بیشابور'' کازرون در سال ۱۳۷۸، یادنامه‌ای با عنوان ''عطرِ تر باران'' با مقدمهٔ حسین عسکری منتشر کرد. این جزوهٔ سی‌صفحه‌ای شامل ۱۲ غزل کازرونی، یک دوبیتی، و شعر «تاب نسیم» و بخشی از شعر «رود گرم‌رفتار» بود که همه از نوار یادشده، پیاده شده بود.<ref name="ReferenceA"/>
 
==== نقد و بررسی شش دفتر محسن پزشکیان در شهر کتاب ====
در سال ۱۳۹۱ کتاب شش دفتر پزشکیان مورد نقد و بررسی قرار گرفت که [[صابر امامی]]، [[محمدرضا ترکی]]، [[علی‌اصغر محمدخانی]]، حسین پزشکیان و محمد تمدن در این جلسه حضور داشتند<ref>{{یادکرد وب|نشانی = http://www.mehrnews.com/detail/News/1643690 |عنوان = نقد شش دفتر محسن پزشکیان|ناشر = مهرنیوز|تاریخ =06۶ تیر 1392۱۳۹۲}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نشانی = http://alef.ir/vdciyrazpt1aqr2.cbct.html?162273 |عنوان = نقد شش دفتر محسن پزشکیان در شهر کتاب|ناشر = الف|تاریخ =06۶ تیر 1392۱۳۹۲}}</ref>
[[پرونده:طرح محسن پزشکیان.JPG|بندانگشتی|نمونه‌ای از طرح‌های محسن پزشکیان]]
محمد تمدن در این نشست گفت: دوستی من با پزشکیان در سال ۴۹ آغاز شد. در همان سال‌ها او در [[دانشکده ادبیات]] نمایشگاهی برگزار و طراحی‌های خود را عرضه کرد. آن آثار بسیار عالی بودند، به اعتقاد من اگر نسخه‌هایی از آن‌ها در دسترس بود، بسیار مؤثرتر از این اشعار بودند. پزشکیان در آن سال‌های خفقان، طرح‌هایی جسورانه ارائه کرده بود. از جمله طرحی بود به نام [[ذوالاکتاف]]؛ در آن صفی از مردمی را تصویر کرده بود که به جای [[طناب]] [[شاپور ذوالاکتاف]]، لوله‌های نفت از کتفشان رد شده بود. آن جسارت و البته زمزمهٔ اشعارش در برخی محافل، باعث شد که [[رژیم]] به او حساس و مقدمات زندانی شدنش فراهم شود.<ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://bookcity.org/news-613.aspx|عنوان =فهرست فایل‌های دیداری مرکز فرهنگی شهر کتاب|ناشر =مرکز فرهنگی شهر کتاب |تاریخ =21۲۱ تیر 1391۱۳۹۱}}</ref>
 
==== نقد و بررسی اشعار پزشکیان در رادیو ====
{{ب|این بوی توست افسون صد افیون به خود آمیخته است امشب|این موی توست از برج شب رودابه وار آویخته است امشب}}
{{پایان شعر}}
محسن پزشکیان را یکی از مبدعان و پیشگامان [[غزل نئوکلاسیک]] دانستند؛ و به این نکته اشاره شد که فضای شعری پزشکیان با فضای شعری شاعران دهه ۴۰ و پنجاه که نوعاً در فضای شعری [[فریدون مشیری]] و [[رهی معیری]] می‌سرودند بسیار متفاوت بوده و وقتی اشعار پزشکیان را می‌شنویم حس می‌کنیم در آن زمان صدایی جدید متولد شده بوده‌است.<ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://radiofarhang.ir/index.php?mode=content&content_id=81246|عنوان =پخش شعرخوانی زنده‌یاد پزشکیان در رادیو فرهنگ|ناشر = رادیو فرهنگ|تاریخ =19۱۹ تیر ۱۳۹۲}}</ref>
 
==== [[بزرگداشت]] محسن پزشکیان در روز [[شعر]] و [[ادب فارسی]] ====
در سال ۱۳۹۱ در روز شعر و ادب فارسی بزرگداشتی از طرف [[حوزه هنری]] برای پزشکیان برگزار گردید.<ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://www.mehrnews.com/detail/News/1698604|عنوان =گزارش تصویری/ رونمایی از مجموعه شعر محسن پزشکیان و شب شعر حافظ|ناشر = mehrnews|تاریخ = ۱۳۹۱/۶/۲۷}}</ref> این مراسم با حضور تعدادی از شاعران و همچنین سخنرانی [[امیرحسین فردی]]، [[محمدرضا ترکی]]، [[مصطفی رحماندوست]] و [[محمد تمدن]] برگزار شد.<ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://www.iricap.com/newscontent.asp?id=3274|عنوان = رونمایی از مجموعه شعر محسن پزشکیان |ناشر =شرکت سوره مهر |تاریخ =25۲۵ شهریور 1391۱۳۹۱}}</ref>
 
در این بزرگداشت [[مصطفی رحماندوست]] در خصوص خاطره‌ای که از پزشکیان در ذهنش بود گفت: من و محسن پزشکیان هر دو در سال ۴۹ وارد دانشگاه شدیم آن زمان به شعرهای محسن حسودیم می‌شد. یادم هست در یکی از سال‌های دوران دانشجویی در [[زاهدان]] [[خشکسالی]] آمده بود و ما که در آن زمان شور انقلابیگری داشتیم برای کمک به آنجا رفته بودیم. در این سفر و در راه بازگشت، من شعری گفته بودم که هرگز در هیچ کجا هم منتشرش نکردم؛ برای اینکه بسیار بد بود، اما به خاطر دارم که محسن تحت تأثیر آنچه دیده بود شعری بسیار تأثیربرانگیز سروده بود و من در جا حفظش کردم و هرگز از خاطرم نرفت. محسن در زمان دانشجویی برایم معلمی غیرمستقیم بود که وقتی فهمیدم از دست رفته بسیار تاسف خوردم و مطمئنم که اگر زنده می‌ماند بسیاری از قله‌ها را فتح می‌کرد.
 
==== جایزه کتاب فصل ====
[[علیرضا قزوه]] در پاییز ۱۳۹۱ جایزه کتاب فصل خود را به محسن پزشکیان تقدیم کرد.<ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://www.ibna.ir/vdch-wnzz23nkwd.tft2.html |عنوان = علیرضا قزوه جایزه کتاب فصل را به پزشکیان تقدیم کرد|ناشر = خبرگزاری کتاب ایران|تاریخ =06۶ مهر 1391۱۳۹۱}}</ref>
 
==== یاد نامه محسن پزشکیان ====
در خرداد ماه ۱۳۹۲ یادنامهٔ محسن پزشکیان در [http://www.persianacademy.ir/fa/BOOK020492.aspx مجله پنجره] به چاپ رسید که فرامرز طالبی، محمد علی شاکری یکتا، [[محمدعلی اینانلو]] و محمد تمدن خاطراتی از پزشکیان را بیان کرده بودند. از جمله نمایش‌های محسن پزشکیان مانند سیزیف و مرگ، صیادان و خانه بارانی و شعری که پزشکیان برای مبارزان قبل از انقلاب زنده یادان [[خسرو گلسرخی]] و [[کرامت دانشیان]] سروده بود.<ref>{{یادکرد وب|نشانی = http://www.kazeroonnema.ir/fa/news/10112/عکس-و-دستخطی-از-محسن-پزشکیان|عنوان =عکس و دستخطی از محسن پزشکیان|ناشر =کازرون نما|تاریخ =۱۳ تیر ۱۳۹۲}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://www.shahrestanadab.com/Default.aspx?tabid=105&articleType=ArticleView&articleId=2250|عنوان =خاطرهٔ محمدعلی اینانلو از محسن پزشکیان |ناشر =موسسه فرهنگی هنری شهرستان ادب |تاریخ =12۱۲ مرداد 1392۱۳۹۲}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://www.shahrestanadab.com/Default.aspx?tabid=105&articleType=ArticleView&articleId=2233|عنوان =یادداشت علی داودی به یاد شاعری که در جاده از یاد رفت |ناشر =موسسه فرهنگی هنری شهرستان ادب |تاریخ =12۱۲ مرداد 1392۱۳۹۲}}</ref>
 
==== پخش مستند پزشکیان ====
در تاریخ‌های ۱۷ و ۲۴آبان ماه ۱۳۹۳ مستند فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی محسن پزشکیان طی دو قسمت در برنامه «فیروزه» شبکه افق پخش شد.<ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://www.mehrnews.com/news/2417017/زندگی-یک-شاعر-و-نقاش-انقلابی-در-فیروزه|عنوان=زندگی یک شاعر و نقاش انقلابی در «فیروزه»|ناشر =مهر |تاریخ =17آبان۱۷ 1393آبان ۱۳۹۳}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://www.tasnimnews.com/Home/Single/558382|عنوان=معلمی که شاعر رنگ‌ها بود در «فیروزه» شبکه افق |ناشر =تسنیم |تاریخ =24آبان۲۴ 1393آبان ۱۳۹۳}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://www.telewebion.com/fa/episode/info/1217933/گلچین-برنامه-های-شبکه-افق/فیروزه-_-محسن-پزشکیان|عنوان=پخش آنلاین مستند محسن پزشکیان |ناشر = telewebion|تاریخ =18آبان۱۸ آبان 1393۱۳۹۳}}</ref>
 
== آثار ==
آثار محسن پزشکیان شامل تحقیقات، اشعار و نقاشی ها<ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://bookcity.org/news.aspx?id=1981|عنوان= آثار هنری محسن پزشکیان|ناشر =مرکز فرهنگی شهر کتاب |تاریخ =12۱۲ مرداد 1391۱۳۹۱}}</ref> ست:
 
=== تابلوهای [[خط]]، [[سیاه قلم]]، [[آبرنگ]]، [[مینیاتور]]، [[پرتره]] و [[طرح]] ===
 
=== اشعار ===
* [[شش دفتر]]: مجموعه اشعار محسن پزشکیان (۱۳۲۶–۱۳۵۸)، به کوشش [[عمادالدین شیخ‌الحکمایی]] و [[علی میرافضلی]]، [[تهران]]: [[فرهنگستان زبان و ادب فارسی]]/[[انتشارات کازرونیه]]، ۱۳۹۰<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=پزشکیان|نام خانوادگی۲=شیخ‌الحکمایی|نام خانوادگی۳=میرافضلی |کتاب=شش دفتر|سال=۱۳۹۰|فصل=|صفحه=|جلد=|زبان=}}</ref> شامل چندین شعر به لهجه محلی (کازرونی)، شعر آزاد نیمایی، [[دوبیتی]]، [[رباعی]]، [[قصیده]]، [[مثنوی]] و [[غزل]]. روحیهٔ انقلابی در اغلب غزلیات وی قابل رویت است. اشعار پزشکیان را می‌توان از نظر یکپارچگی زبان، سواد ادبی، تسلط بر اصول و مبانی شعر قدیم و جدید و تنوع تجارب شعری جزء بهترین و قوی‌ترین آثار عصرش به‌شمار آورد. تسلط او بر قالب‌های کهن همچون [[غزل]] و [[رباعی]] ستودنی است.<ref>{{یادکرد وب|نشانی = http://www.radio.ir/news/9667.aspx|عنوان = شش دفتر، شعر محسن پزشکیان|ناشر = رادیو رسانه امید و آگاهی|تاریخ =06۶ تیر 1390۱۳۹۰}}</ref>
* نوارهای ضبط شده از او شامل چند [[غزل]] به [[لهجه]] محلی، [[دوبیتی]]، [[رباعی]]، [[قصیده]]، [[مثنوی]] و [[سرود]] پیشنهادی [[جمهوری اسلامی]] همراه با آهنگ
 
 
== نمونه شعر ==
'''طرح''':<ref name="شاعر پیشگام اما ناشناخته">{{یادکرد وب|نشانی = http://www.tabnak.ir/fa/news/207033/شاعر-پیشگام-اما-ناشناخته|عنوان = شاعر پیشگام اما ناشناخته|ناشر = سایت تابناک|تاریخ =۰۹۹ آذر ۱۳۹۰}}</ref>
:در روزهای خلوت دلگیر برفی
:نام مرا
=== برای کفتار پیر دندان مصنوعی باید خرید ===
[[پرونده:پوستر نمایش خانه بارانی.JPG|بندانگشتی|پوستر نمایش خانه بارانی]]
در سال ۱۳۴۹ و ورود محسن پزشکیان به دانشگاه تهران پای او، کم‌کم به کارها و فعالیت‌های دیگر نیز باز شد.<ref name=" ولی ما جدی بودیم">{{یادکرد وب|نشانی =http://www.shahrestanadab.com/Default.aspx?tabid=105&articleType=ArticleView&articleId=2252 |عنوان = ولی ما جدی بودیم|ناشر = شهرستان ادب|تاریخ =06۶ تیر 1392۱۳۹۲}}</ref> در ابتدا [[فرامرز طالبی]] با خواندن نمایشنامه‌ای از [[محمود مسعودی]] در نشریه «بازار ویژه [[هنر]] و [[ادبیات]]» با نام «برای [[کفتار]] پیر [[دندان مصنوعی]] باید خرید» که تحت‌تأثیر آثار [[بکت]] نوشته بود به فکر اجرای آن [[نمایشنامه]] در [[دانشکده ادبیات]] افتاد. او پس از کسب اجازه طالبی و موافقت مسعودی برای اجرای این نمایش، چند تن از بچه‌های گروه شعر (با محوریت فرامرز طالبی) در تلاش برای یافتن محلی برای ظهور و بروز جوانی و آرمان‌گرایی خود گرد هم آمدند. [[فرامرز طالبی]] پس از انتخاب بازیگران تئاتر از میان اعضای گروه به رغم بی‌مهری مسئولان، سرانجام توانست جایی برای تمرین فراهم کند. گروه تشکیل شد و نمایش در یکی از روزهای پایانی سال ۱۳۴۹ روی صحنه رفت. اجرای این گروه جوان در اولین روز خود، میزبان میهمانانی چون [[محمود مسعودی]] و [[نصرت رحمانی]] شد، اما هیچ‌گاه نتوانست پا به روزهای بعدی بگذارد. مسئولان دانشکده که متوجه سر پرشور این دانشجویان شده بودند، اجازه اجراهای بعدی را به آن‌ها ندادند!
 
=== گروه تئاتر دوست ===
 
== شعرهای تقدیمی به پزشکیان ==
'''غزلی از [[نصرالله مردانی]]، تقدیم به محسن پزشکیان:'''<ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://shahrestanadab.com/Default.aspx?tabid=105&articleType=ArticleView&articleId=2253 |عنوان = شعر نصرااله مردانی برای محسن پزشکیان|ناشر = شهرستان ادب|تاریخ =06۶ تیر 1392۱۳۹۲}}</ref>
{{شعر}}
{{ب|...|}}
{{ب|«هرگز نمیرد آن‌که دلش زنده شد به عشق|ثبت است بر جریده عالم دوام» تو}}
{{پایان شعر}}
'''شعری از محمدعلی شاکری یکتا، به یاد محسن پزشکیان و نازنینش:'''<ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://www.shahrestanadab.com/Default.aspx?tabid=105&articleType=ArticleView&articleId=2263 |عنوان = شعری از محمدعلی شاکری یکتا، به یاد محسن پزشکیان و نازنینش |ناشر = شهرستان ادب|تاریخ =06۶ تیر 1392۱۳۹۲}}</ref>
 
...
:که اشک می‌آمد
:به سرسلامتی باغ مرده دل من
'''قلم‌مویه‌ای از محمد تمدن در سوگ محسن پزشکیان:'''<ref>{{یادکرد وب|نشانی =http://www.shahrestanadab.com/Default.aspx?tabid=105&articleType=ArticleView&articleId=2251 |عنوان =قلم‌مویه‌ای از محمد تمدن در سوگ محسن پزشکیان |ناشر = شهرستان ادب|تاریخ =06۶ تیر 1392۱۳۹۲}}</ref>
 
جوانمرگی نیست! به مرگ بی‌زنهار سلام کردن و سر شیرانه مردن داشتن و پیش از آن‌که روزگار و زمانه دو پا و دو چشمت را به آهو بسپارد در قابی جوان در ذهن ماندگار شدن. این جاودانگی روح است!