تفاوت میان نسخه‌های «اصفهان»

۱۳ بایت حذف‌شده ،  ۱۰ ماه پیش
جز
تمیزکاری یادکردها (وظیفه ۱۹)
(←‏تاریخچه: انتقال از مقاله مسجد جامع اصفهان)
جز (تمیزکاری یادکردها (وظیفه ۱۹))
== نام‌های پیشین ==
{{اصلی|پیشینهٔ نام اصفهان}}
از روزگاران قدیم تاکنون به نام‌های: ''الیهودیه'' (که وجه تسمیه الیهودیه آن بود که در زمان [[بخت نصر]]، [[یهودی]]ان را از [[بابل (دولت‌شهر)|بابل]] کوچ داده و در این مکان ساکن کرده بودند)،<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی= http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=شهر+اصفهان&SSOReturnPage=Check&Rand=0|عنوان=شهر اصفهان | ناشر = شبکه ملی رشد مدارس|تاریخ = |تاریخ بازبینی=30۳۰ تیر1392تیر ۱۳۹۲}}</ref> ''صفاهان''، ''صفویان، جی، گی، رشورجی، سپاهان، دارالیهود، یهودیه سپانه، شهرستان، صفاهان، صفاهون، گابا، گابیان، گابیه، گبی، اِسپادانا و نصف جهان'' سرشناس بوده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی= http://esfahan-tebyan.ir/user/Index.jsp?SID=66&lang=Fa|عنوان=معرفی استان اصفهان | ناشر = سازمان تبلیغات اسلامی استان اصفهان|تاریخ = |تاریخ بازبینی= ۵ دی ۱۳۹۱}}</ref> پس از فتح توسط اعراب مسلمان و چون در نوشتار عربی فصیح حرف «پ» وجود نداشته به مرور زمان با لهجه و حرف «ص» به صورت «اصفهان» تلفظ گردید.
 
بیشتر نویسندگان بر این باورند که چون این ناحیه پیش از [[اسلام]]، به‌ویژه در دوران [[ساسانیان]]، مرکز گرد آمدن سپاه بود و سپاهیان مناطق جنوبی ایران، مانند [[فارس (سرزمین)|فارس]]، [[خوزستان]]، [[سیستان]] و... در این ناحیه گرد آمده و به‌سوی محل نبرد حرکت می‌کردند، آن‌جا را ''اسپهان'' گفته، سپس [[معرب]] شده و به‌صورت ''اصفهان'' درآمده‌است.<ref name="Esfahān MONUMENT">{{یادکرد وب| نشانی = http://www.esfahanportal.ir/framework.jsp?SID=1649| عنوان = سابقه تاریخی وآثار باستانی اصفهان| نویسنده = | تاریخ بازدید = ۱۷ دسامبر ۲۰۰۸| تاریخ = | ناشر = پرتال استان اصفهان| صفحه = | زبان = فارسی}}</ref>
[[ناصرخسرو قبادیانی]] در ''هشتم صفر سنه اربع و اربعین و اربعمائه'' (۴۴۴ هجری قمری)،<ref>{{یادکرد وب |نام خانوادگی=هموند |نام= |عنوان=اصفهان در سفرنامه ناصرخسرو |نشانی=http://www.zendehroud.org/تاریخ-اصفهان/item/290-اصفهان-در-سفرنامه-ناصرخسرو- |بازبینی= {{جا:تاریخ}}|اثر= |تاریخ= |ناشر= |نشانی بایگانی= |تاریخ بایگانی= |کد زبان=}}</ref> دو سال پس از حملهٔ ویرانگرِ ''طغرل سلجوقی'' وارد اصفهان شد. در هنگامِ ورودِ وی به شهر، شهر دوباره ساخته شده و بهبودِ نسبی یافته بود. وی در بارهٔ اصفهان چنین می‌گوید:
 
{{نقل قول|''[اصفهان] شهری است بر هامون نهاده''،<ref>هامون به معنای دشت است.</ref> آب و هوایی خوش دارد و هر جا که ده گز چاه فرو برند، آبی سرد و خوش بیرون آید و شهر دیواری حصین بلند دارد در شهر جویهای آب روان و بناهای نیکو و مرتفع و در میان شهر مسجد آدینه بزرگ نیکو و بارویِ شهر را گفتند سه فرسنگ و نیم است.<ref>«سفرنامهٔ ناصرخسرو»، به کوشش دبیر سیاقی، ص 167</ref><ref>{{یادکرد وب |نام خانوادگی= |نام= |عنوان=جهانگردان اصفهان را چگونه معرفی کرده‌اند؟ |نشانی=http://www.khabaronline.ir/detail/139447/root/history |بازبینی= {{جا:تاریخ}}|اثر= |تاریخ=دوشنبه 8 فروردین 1390 - 22:24:00 |ناشر=خبرآنلاین |نشانی بایگانی= |تاریخ بایگانی= |کد زبان=}}</ref>}}
 
=== دوره صفوی ===
=== صفویان ===
[[پرونده:میدان نقش جهان - اصفهان.jpg|بندانگشتی|250x250پیکسل|[[میدان نقش جهان]] که معماری دوران صفویان در آن کاملاً نمایان است.]]
در سال ۱۰۰۰ هجری قمری بدستور [[شاه عباس اول]] [[پایتخت]] صفویان از [[قزوین]] به اصفهان انتقال یافت در این زمان جمعیت اصفهان به یک میلیون نفر رسید و به شدت از نظر مراکز تجاری و فرهنگی ترقی نمود.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://csa.mui.ac.ir/index.php?option=com_content&task=view&id=119 |عنوان= دربارهٔ شهر اصفهان| ناشر = دانشگاه علوم پزشکی اصفهان|تاریخ =پنجشنبه ۲۲ فروردین ۱۳۸۷ |تاریخ بازبینی= یکم اسفند ۱۳۹۱}}</ref> عصر صفوی، عصر کمال و شکوفایی نبوغ [[معماری]] و [[شهرسازی]] در ایران است. هنرمندان شهر [[جلفا]]ی آذربایجان اوج شکوه معماری ایران را در اصفهان به نمایش گذاشتند. زیباترین و با شکوه‌ترین آثار [[معماری ایران]] در همین دوره، توسط [[معمار]]ان خلاق و هنرمندی چون [[محمدرضا اصفهانی|محمدرضا]] و [[علی اکبر اصفهانی]] آفریده شد. اصفهان در مرکز امپراتوری صفوی قرار داشت و نسبت به [[قزوین]] به [[خراسان]] نزدیک تر بود. موقعیت جغرافیایی این شهر موجب افزایش سرعت عکس‌العمل شاه در مقابل تهدیدات [[ازبکان]] و [[عثمانیان]] بود. شاه عباس بدون ایجاد تغییرات عمده در بخش قدیمی شهر، بخش‌های جدیدی را به آن افزود. [[میدان نقش جهان]]، [[دولتخانه]] و خیابان [[چهارباغ]] در کنار بخش‌های قدیمی شهر ساخته شدند.
 
از ویژگی‌های مهم در شیوهٔ معماری این دوره، علاوه بر استحکام و زیبایی ساختار، ''درخشش بیان'' است. در آثار این دوره تابش [[رنگ]] و [[نور]]، و جذابیت سطوح و شکوه چشمگیر آنها، احساس زیبائی خیره‌کننده‌ای در بیننده ایجاد می‌کند و طنین رنگ‌ها و سطوح مکرر کاشی‌های درخشان به منظره‌ای ''شفاف، مجرد'' و ''روحانی'' تبدیل می‌شود.
| ناشر= دورنا نیوز | نشانی= http://durnanews.ir/?p=24909 | تاریخ بازدید=۲۷ مرداد ۱۳۹۵}}</ref>
* {{flagicon|Iran}} [[تبریز]]، [[ایران]]: از [[۲۲ نوامبر]] ۲۰۱۵<ref name="durnanews.ir" />
* {{flagicon|South Korea}} [[گیونگجو]]، [[کره جنوبی]] پیمان‌نامهٔ هم‌یاری سپس خواهرخواندگی از تاریخ ۲۱ اسفند ۱۳۹۵<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی= http://www.imna.ir/fa/doc/news/274343/عقد-خواهرخواندگی-میان-اصفهان-گوانگ-جو-موجب-معرفی-این-دو-شهر-جهان|عنوان= عقد خواهرخواندگی میان اصفهان و گوانگ جو موجب معرفی این دو شهر به جهان است| ناشر = ایمنا|تاریخ = ۱۳۹۵/۱۲/۲۱ اسفند ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=}}</ref>
 
اصفهان با شهرهای زیر در ۲۰۱۶ خواهرخوانده می‌شود: