تفاوت میان نسخه‌های «ایزوتوپ پرتوزا»

جز
اصلاح فاصله مجازی + اصلاح نویسه با ویرایشگر خودکار فارسی
جز (اصلاح فاصله مجازی + اصلاح نویسه با ویرایشگر خودکار فارسی)
[[پرونده:Plutonium pellet.jpg|thumb|یک ساچمه رادیو ایزوتوپ پلوتونیومی]]
'''ایزوتوپ‌های پرتوزا''' را [[ایزوتوپ]]‌های ناپایدار هم می‌گویند. در این‌گونه از ایزوتوپ هسته به صورت پرتوی آلفا، بتا، [[گیراندازی الکترون]] و… واپاشی می‌شود و به حالتهای پایدارتری از انرژی می‌رسد.این نوع ایزوتوپ هاایزوتوپ‌ها با اینکه خطرناک هستند ،هستند، اما در زندگی کاربرد هایکاربردهای مفیدی دارند. مثلا ایزوتوپ ناپایدار ،ناپایدار، در کار هاییکارهایی مانند تولید انرژی ،انرژی، شناسایی و درمان بیماری ها ،بیماری‌ها، تشخیص آتش سوزی و ... کاربرد دارد.{{مدرک}}
 
== پیشینه ==
در سال ۱۸۹۶ هانری بکرل دریافت که [[اورانیوم]]، ماده‌ای پرتوزا است. اندکی بعد، ایزوتوپ‌های موجود در طبیعت مانند [[رادیوم]] و [[پلونیوم]] شناسایی شدند. بسیاری از رادیوایزوتوپهایرادیوایزوتوپ‌های طبیعی دارای [[نیم عمر]]ی طولانی (بزرگتر از ۱۰۰۰ سال)‌اند.
 
=== حالت پایداری رادیوایزوتوپ ===
رادیوایزوتوپهارادیوایزوتوپ‌ها با گسیل پرتوهای الکترومغناطیس یا ذرات باردار به سوی پایداری پیش می‌روند. سه فرآیندی که از طریق آن‌ها یک رادیوایزوتوپ سعی می‌کند به پایداری برسد، [[واپاشی آلفا]]، [[واپاشی بتا|بتا]] و [[پرتو گاما|گاما]] نامیده می‌شوند.
 
=== علت وجود رادیوایزوتوپها ===
دو نوع [[نیروی هسته‌ای قوی]] و [[الکترومغناطیسی]]، پایداری یک هسته را مشخص می‌کند. نیروهای قوی میان یک جفت [[نوکلئون]] (مانند پروتون - پروتون یا نوترون ) عمل می‌کنند. آن‌ها از نوع نیروی ربایش‌اند. نیروهای الکترومغناطیسی، تنها میان [[پروتون]]‌ها عمل می‌کند و رانشی است. عدم تعادل بین این دو نیرو منجر به ناپایداری و وجود رادیوایزوتوپ می‌شود. رادیوایزوتوپهارادیوایزوتوپ‌ها می‌توانند مثل رادیوم، پلوتونیوم، اورانیوم بطوربه‌طور طبیعی وجود داشته باشند یا به روش‌های آزمایشگاهی پدید آیند.
 
== ایزوتوپ‌های پرتوزای آزمایشگاهی ==
{{نوشتار اصلی|ایزوتوپ پرتوزای مصنوعی}}
رادیوایزوتوپهایرادیوایزوتوپ‌های مصنوعی به یکی از روش‌های اساسی زیر تولید می‌شود:
 
=== پرتودهی ایزوتوپهای پایدار در یک راکتور ===
[[راکتور هسته‌ای]]، چشمهٔ وسیعی از [[نوترون]]‌های حرارتی است. این نوترونهانوترون‌ها به راحتی می‌توانند توسط ایزوتوپهایایزوتوپ‌های پایدار جذب شوند، که در این صورت ایزوتوپ حاصل دارای یک نوترون اضافی خواهد بود که عدد جرمی آن یک واحد افزایش می‌یابد. ایزوتوپ حاصل ممکن است که رادیواکتیو باشد، یعنی رادیوایزوتوپ داشته باشیم و ممکن است پایدار باشد. معادله می‌تواند به صورت زیر باشد.
<center>
'''AZX+10n→ A+1ZX+γ'''
 
=== شکافت ایزوتوپهای سنگینتر ===
از شکافت ایزوتوپهایایزوتوپ‌های سنگین تر می‌توان ایزوتوپ‌های پرتوزای سبک‌تر تولید کرد. اندکی پس از کشف پدیدهٔ [[رادیواکتیویته|پرتوزایی]]، معلوم شد که رادیواکتیو طبیعی مانند 22688Ru ([[رادیوم]] ۲۲۶) و 23296Th ([[توریوم]] ۲۳۲) و 21084Po ([[پلونیوم]] ۲۱۰) چشمه‌های با ارزشی از [[ذره آلفا|ذرات α]] است. واکنش‌های این ذرات α، نوترون تولید می‌کرد. برای بسیاری از هسته‌های سنگین تر (A=۲۰۰) جذب نوترون به تولید چندین ایزوتوپ با اعداد جرمی، از مرتبه تقریباً نصف عدد جرمی ایزوتوپ هدف می‌انجامد.
 
=== واپاش رادیوایزوتوپ ===
رادیوایزوتوپ را می‌توان از واپاشی رادیوایزوتوپ‌های سنگین هم تولید کرد که در این صورت رادیوایزوتوپ بدست آمده را رادیوایزوتوپ دختر می‌گویند. در یک سری رادیواکتیو، رادیوایزوتوپ دختر بطوربه‌طور پیوسته از واپاشی رادیوایزوتوپ مادر تولید می‌شود و با آهنگ واپاشی خود از بین می‌رود. مثل سری اورانیوم یا سری توریوم که تولید رادیوایزوتوپهایرادیوایزوتوپ‌های دختر می‌کنند.
 
=== تولید رادیو ایزوتوپ‌ها در راکتور ===
۱۳۳٬۲۴۲

ویرایش