تفاوت میان نسخه‌های «گویش رودباری»

جز
ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:
جز (ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:)
'''گویش رودباری''' به گویشوران مناطق رودبار جنوب، کهنوج، قلعه گنج، منوجان، فاریاب، بخش‌هایی از جیرفت و عنبرآباد، در استان کرمان وبخش هایوبخش‌های رودخانه بَر[زیارتعلی] ، جغین (در رودان) وبخش هایوبخش‌های توکهور و هشت بندیبندی، ،سندرک سندرک(در میناب) و شهرستان بشاگرد در استان هرمزگان گفته می‌شود در واقع این گویش از سندرک میناب شروع و تا در نزدیکی جیرفت منطقه میانچیل پایان می‌یابد، در واقع به تمامی این مناطق رودباری زبان، رودبارزمین گفته می‌شود چون در گذشته منطقه کنونی رودبار جنوب مرکز جنوب کرمان بود. برخی‌ها به این گویش، گویش اَرَم نارَم می‌گویند.
 
<br />
== ویژگی‌های گویش رودباری ==
از ویژگی هایویژگی‌های گویش رودباری طایفه ای بودن گویش هاست یعنی در هر طایفه ممکن است چند کلمه با دیگر طوایف تفاوت باشد ولی این فرق اندک است و تمامی طایفه هاطایفه‌ها به خوبی گویش یکدیگر را درک می کنند می‌کنند.
 
چند مثال از طایفه ای بودن گویش رودباری :
از ویژگی های گویش رودباری طایفه ای بودن گویش هاست یعنی در هر طایفه ممکن است چند کلمه با دیگر طوایف تفاوت باشد ولی این فرق اندک است و تمامی طایفه ها به خوبی گویش یکدیگر را درک می کنند .
 
برای مثال کلمه فارسی '''((می خواهی می‌خواهی))''' در طایفه هاطایفه‌ها به صورت ،صورت، '''اَخایاَخای، ،تَوا، تَوا ،تَوِی ،تَوِی، اَواتِت و اَوِیتِت''' می گویند می‌گویند. یا کلمه '''((بردار))''' در اکثر طوایف '''وُرگِن''' تکلم می شودمی‌شود اما در منطقه رودخانه بَر '''وِرگِن''' می گویند می‌گویند. یا کلمه '''((با ))''' در اکثر طوایف رودبار '''((خُوی ))''' و در عنبرآباد '''((خِی ))''' و در منوجان '''((وِی ))''' تلفظ می شودمی‌شود هر چند این که این واژه هاواژه‌ها مربوط به تمامی طوایف نیست ،نیست، اما اکثرااکثراً این طوراین‌طور تلفظ میمی‌کنند، کنند ،ایناین امکان هم هست که کلمه ای دیگر باشد .
چند مثال از طایفه ای بودن گویش رودباری :
 
برای مثال کلمه فارسی '''((می خواهی ))''' در طایفه ها به صورت ، '''اَخای ، تَوا ،تَوِی ، اَواتِت و اَوِیتِت''' می گویند . یا کلمه '''((بردار))''' در اکثر طوایف '''وُرگِن''' تکلم می شود اما در منطقه رودخانه بَر '''وِرگِن''' می گویند . یا کلمه '''((با ))''' در اکثر طوایف رودبار '''((خُوی ))''' و در عنبرآباد '''((خِی ))''' و در منوجان '''((وِی ))''' تلفظ می شود هر چند این که این واژه ها مربوط به تمامی طوایف نیست ، اما اکثرا این طور تلفظ می کنند ،این امکان هم هست که کلمه ای دیگر باشد .
 
=== صرف فعل و افعال در این گویش ===
صرف فعل «آمد»
 
==== فارسی / رودباری ====
{| class="wikitable"
|-
! من امدمآمدم !! ما امدیمآمدیم !! مو یَهتُوم!! ما یَهتیم
|-
| تو آمدی || شما امدیدآمدید || تو یَهتی || شما یَهتین
|-
|او امدآمد ||آنها آمدند ||آ یَه ||آهوُن یهتِن
|}
 
== کلمات رودباری ==
از نکات جالب در گویش رودباری این است که حرف هایحرف‌های اضافه به ،به، با و از وجود ندارند{ یا کاربردشان بسیار کم است }و جایشان را به کلماتی دیگر می دهندمی‌دهند که این در تمام استان کرمان رایج است.
 
برای مثال می خواهندمی‌خواهند بگویند (از شهر آمدم) می گویندمی‌گویند ( اِی شهر یَهتوم ) یا ( با علی هستم ) ( خُوی [وِی]{خِی} علی اُم ) یا به من نگفتی می گویندمی‌گویند [خُوی (خِی) (اِی) {وِی }مُونِت نگو ].
 
دیگر نکات جاب گفتن حرف اُ در آخر اکثر کلمات به جای اَ که در جنوب کاملاکاملاً رایج است مانند:
 
دارم ('''دارُم''') داشتم ('''داشتُم''' ) خوردم ('''خوردُم''')
 
فهمیدم ('''فهمیدُم''') زدم ( '''زدُم''' ) بریزم ( '''بریزُم''' )
 
در این گویش همانند گویش برخی گویش هایگویش‌های جنوبی و لری کلماتی که (('''می''' )) در اول آن هستهست، ،ایناین کلمه حذف شده و جایش را به کلمه (( '''اَ''' )) می دهدمی‌دهد و برای منفی کردن نیز کلمه '''((ن))''' قبل از '''((اَ))''' می آیدمی‌آید مانند:
 
می دانممی‌دانم (می دونم) = '''اَدوُنُم''' نمی دانمنمی‌دانم (نمی دونم )= '''نادوُنُم'''
 
می روممی‌روم (میرم)= '''اَرَم''' نمی رومنمی‌روم (نمیرم)= '''نارَم'''
 
می خورممی‌خورم = '''اَخورُم''' نمی خورمنمی‌خورم = '''ناخورُم'''
 
می سوزممی‌سوزم ='''اَسوزُم''' نمی سوزمنمی‌سوزم= '''ناسوزُم'''
 
می خواهممی‌خواهم (میخوام)= '''اَخام''' نمی خواهمنمی‌خواهم (نمیخوام)= '''ناخام'''
 
می زنممی‌زنم = '''ازنُم''' نمی زنمنمی‌زنم = '''نازنُم'''
 
در این گویش برای جمع بستن کلمات از واژه ( '''ُن''') استفاده می شودمی‌شود مانند :
 
درخت هادرخت‌ها (درختان ) = '''درختوُن'''
در این گویش برای جمع بستن کلمات از واژه ( '''ُن''') استفاده می شود مانند :
 
درخت ها (درختان ) = '''درختوُن'''
 
کارگرها (کارگران) = '''کارگروُن'''
 
دوست هادوست‌ها (دوستان) = '''دوستوُن'''
 
آدم هاآدم‌ها = '''آدموُن'''
 
اما از نکات بارز دیگر این است که بعضی کلمات که در این منطقه استفاده می شودمی‌شود این است که شاید در هیچ نقطه ای دیگر استفاده نشود و در گویش رودباری اسم دیگری دارند مانند:
 
کفش (کوش) مرغ ( مُرگ ) نخل خرما ( موگ ) کپر (توپ) باران باران( اُور) رعد و برق (اُستون ) پیرزن (پیرزال )
 
عروس (گُروک ) اقوام (خَشَم) پیراهن (شَهین) باد گرم (لُوار) دوقلو (جَمَلَک)
 
== جستارهای وابسته ==
 
* [[فهرست زبان‌ها و لهجه‌های ایرانی]]
* [[زبان فارسی]]
* [[رودبار (رودبار جنوب)]]
* [[فعل‌های فارسی]]
* [[حرف اضافه]] <br />
 
== منابع ==
 
== منابع ==
* بررسی زبان شناختی گویش رودباری کرمان <ref>{{Cite journal|date=2015-02-20|title=بررسی زبان شناختی گویش رودباری کرمان|url=http://jll.uk.ac.ir/article_903.html|journal=نشریه نثر پژوهی ادب فارسی|volume=17|issue=36|pages=269–305|doi=10.22103/jll.2015.903|issn=1727-2106}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=مواردی از واج شناسیواج‌شناسی تاریخی گویش رودباری کرمان|نشانی=http://ensani.ir/fa/article/333096/%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8Cمواردی-%D8%A7%D8%B2از-%D9%88%D8%A7%D8%ACواج-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8Cشناسی-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8Cتاریخی-%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%B4گویش-%D8%B1%D9%88%D8%AF%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8Cرودباری-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86کرمان|وبگاه=پرتال جامع علوم انسانی|بازبینی=2019-03-18|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Motallebi|first=Mohammad|title=فعل در گویش رودباری (کرمان Verb in Rudbari Dialect of Kerman|url=https://www.academia.edu/19632935/%D9%81%D8%B9%D9%84_%D8%AF%D8%B1_%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%B4_%D8%B1%D9%88%D8%AF%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86_Verb_in_Rudbari_Dialect_of_Kermanفعل_در_گویش_رودباری_کرمان_Verb_in_Rudbari_Dialect_of_Kerman|language=en}}</ref> <ref>{{یادکرد وب|عنوان=|نشانی=http://jlr.alzahra.ac.ir/article_2688.html|وبگاه=http://jlr.alzahra.ac.ir/article_2688.html|بازبینی=2019-04-03|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=}}</ref> <ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://adab.guilan.ac.ir/article_448_ca2b3c767e0ea860fb7b24ab5a188615.pdf&ved=2ahUKEwjV4viFmtnhAhWGpIsKHRgvD7Y4ChAWMAB6BAgGEAE&usg=AOvVaw3UguZIO429lfYVNNaLRwAj|وبگاه=www.google.com|بازبینی=2019-04-18}}</ref>
 
== پیوند به بیرون ==
{{سخ}}
<br />