تفاوت میان نسخه‌های «گویش رودباری»

۳۸۶ بایت اضافه‌شده ،  ۷ ماه پیش
به نسخهٔ 26253418 ویرایش Mardetanha برگردانده شد: . (توینکل)
جز (ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:)
(به نسخهٔ 26253418 ویرایش Mardetanha برگردانده شد: . (توینکل))
برچسب: خنثی‌سازی
'''گویش رودباری''' به گویشوران مناطق رودبار جنوب، کهنوج، قلعه گنج، منوجان، فاریاب، بخش‌هایی از جیرفت و عنبرآباد، در استان کرمان وبخش‌هایوبخش های رودخانه بَر[زیارتعلی] ، جغین (در رودان) وبخش‌هایوبخش های توکهور و هشت بندی،بندی سندرک، سندرک(در میناب) و شهرستان بشاگرد در استان هرمزگان گفته می‌شود در واقع این گویش از سندرک میناب شروع و تا در نزدیکی جیرفت منطقه میانچیل پایان می‌یابد، در واقع به تمامی این مناطق رودباری زبان، رودبارزمین گفته می‌شود چون در گذشته منطقه کنونی رودبار جنوب مرکز جنوب کرمان بود. برخی‌ها به این گویش، گویش اَرَم نارَم می‌گویند.
 
<br />
== ویژگی‌های گویش رودباری ==
از ویژگی‌های گویش رودباری طایفه ای بودن گویش هاست یعنی در هر طایفه ممکن است چند کلمه با دیگر طوایف تفاوت باشد ولی این فرق اندک است و تمامی طایفه‌ها به خوبی گویش یکدیگر را درک می‌کنند.
 
از ویژگی‌هایویژگی های گویش رودباری طایفه ای بودن گویش هاست یعنی در هر طایفه ممکن است چند کلمه با دیگر طوایف تفاوت باشد ولی این فرق اندک است و تمامی طایفه‌هاطایفه ها به خوبی گویش یکدیگر را درک می‌کنندمی کنند .
چند مثال از طایفه ای بودن گویش رودباری:
 
چند مثال از طایفه ای بودن گویش رودباری :
برای مثال کلمه فارسی '''((می‌خواهی))''' در طایفه‌ها به صورت، '''اَخای، تَوا، تَوِی، اَواتِت و اَوِیتِت''' می‌گویند. یا کلمه '''((بردار))''' در اکثر طوایف '''وُرگِن''' تکلم می‌شود اما در منطقه رودخانه بَر '''وِرگِن''' می‌گویند. یا کلمه '''((با))''' در اکثر طوایف رودبار '''((خُوی))''' و در عنبرآباد '''((خِی))''' و در منوجان '''((وِی))''' تلفظ می‌شود هر چند این که این واژه‌ها مربوط به تمامی طوایف نیست، اما اکثراً این‌طور تلفظ می‌کنند، این امکان هم هست که کلمه ای دیگر باشد.
 
برای مثال کلمه فارسی '''((می‌خواهیمی خواهی ))''' در طایفه‌هاطایفه ها به صورت،صورت ، '''اَخای،اَخای تَوا،، تَوِی،تَوا ،تَوِی ، اَواتِت و اَوِیتِت''' می‌گویندمی گویند . یا کلمه '''((بردار))''' در اکثر طوایف '''وُرگِن''' تکلم می‌شودمی شود اما در منطقه رودخانه بَر '''وِرگِن''' می‌گویندمی گویند . یا کلمه '''((با ))''' در اکثر طوایف رودبار '''((خُوی ))''' و در عنبرآباد '''((خِی ))''' و در منوجان '''((وِی ))''' تلفظ می‌شودمی شود هر چند این که این واژه‌هاواژه ها مربوط به تمامی طوایف نیست،نیست ، اما اکثراًاکثرا این‌طوراین طور تلفظ می‌کنند،می اینکنند ،این امکان هم هست که کلمه ای دیگر باشد .
 
=== صرف فعل و افعال در این گویش ===
صرف فعل «آمد»
 
==== فارسی / رودباری ====
{| class="wikitable"
|-
! من آمدمامدم !! ما آمدیمامدیم !! مو یَهتُوم!! ما یَهتیم
|-
| تو آمدی || شما آمدیدامدید || تو یَهتی || شما یَهتین
|-
|او آمدامد ||آنها آمدند ||آ یَه ||آهوُن یهتِن
|}
 
== کلمات رودباری ==
از نکات جالب در گویش رودباری این است که حرف‌هایحرف های اضافه به،به ، با و از وجود ندارند{ یا کاربردشان بسیار کم است }و جایشان را به کلماتی دیگر می‌دهندمی دهند که این در تمام استان کرمان رایج است.
 
برای مثال می‌خواهندمی خواهند بگویند (از شهر آمدم) می‌گویندمی گویند ( اِی شهر یَهتوم ) یا ( با علی هستم ) ( خُوی [وِی]{خِی} علی اُم ) یا به من نگفتی می‌گویندمی گویند [خُوی (خِی) (اِی) {وِی }مُونِت نگو ].
 
دیگر نکات جاب گفتن حرف اُ در آخر اکثر کلمات به جای اَ که در جنوب کاملاًکاملا رایج است مانند:
 
دارم ('''دارُم''') داشتم ('''داشتُم''' ) خوردم ('''خوردُم''')
 
فهمیدم ('''فهمیدُم''') زدم ( '''زدُم''' ) بریزم ( '''بریزُم''' )
 
در این گویش همانند گویش برخی گویش‌هایگویش های جنوبی و لری کلماتی که (('''می''' )) در اول آن هست،هست این،این کلمه حذف شده و جایش را به کلمه (( '''اَ''' )) می‌دهدمی دهد و برای منفی کردن نیز کلمه '''((ن))''' قبل از '''((اَ))''' می‌آید می آید مانند:
 
می‌دانممی دانم (می دونم) = '''اَدوُنُم''' نمی‌دانم نمی دانم (نمی دونم )= '''نادوُنُم'''
 
می‌روممی روم (میرم)= '''اَرَم''' نمی‌روم نمی روم (نمیرم)= '''نارَم'''
 
می‌خورممی خورم = '''اَخورُم''' نمی‌خورم نمی خورم = '''ناخورُم'''
 
می‌سوزممی سوزم ='''اَسوزُم''' نمی‌سوزم نمی سوزم= '''ناسوزُم'''
 
می‌خواهممی خواهم (میخوام)= '''اَخام''' نمی‌خواهم نمی خواهم (نمیخوام)= '''ناخام'''
 
می‌زنممی زنم = '''ازنُم''' نمی‌زنم نمی زنم = '''نازنُم'''
 
در این گویش برای جمع بستن کلمات از واژه ('''ُن''') استفاده می‌شود مانند:
 
در این گویش برای جمع بستن کلمات از واژه ( '''ُن''') استفاده می‌شودمی شود مانند :
درخت‌ها (درختان) = '''درختوُن'''
 
درخت‌هادرخت ها (درختان ) = '''درختوُن'''
 
کارگرها (کارگران) = '''کارگروُن'''
 
دوست‌هادوست ها (دوستان) = '''دوستوُن'''
 
آدم‌هاآدم ها = '''آدموُن'''
 
اما از نکات بارز دیگر این است که بعضی کلمات که در این منطقه استفاده می‌شودمی شود این است که شاید در هیچ نقطه ای دیگر استفاده نشود و در گویش رودباری اسم دیگری دارند مانند:
 
کفش (کوش) مرغ ( مُرگ ) نخل خرما ( موگ ) کپر (توپ) باران باران( اُور) رعد و برق (اُستون ) پیرزن (پیرزال )
 
عروس (گُروک ) اقوام (خَشَم) پیراهن (شَهین) باد گرم (لُوار) دوقلو (جَمَلَک)
 
== جستارهای وابسته ==
 
* [[فهرست زبان‌ها و لهجه‌های ایرانی]]
* [[زبان فارسی]]
* [[رودبار (رودبار جنوب)]]
* [[فعل‌های فارسی]]
* [[حرف اضافه]] <br />
 
== منابع ==
 
* بررسی زبان شناختی گویش رودباری کرمان <ref>{{Cite journal|date=2015-02-20|title=بررسی زبان شناختی گویش رودباری کرمان|url=http://jll.uk.ac.ir/article_903.html|journal=نشریه نثر پژوهی ادب فارسی|volume=17|issue=36|pages=269–305|doi=10.22103/jll.2015.903|issn=1727-2106}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=مواردی از واج‌شناسیواج شناسی تاریخی گویش رودباری کرمان|نشانی=http://ensani.ir/fa/article/333096/مواردی%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8C-از%D8%A7%D8%B2-واج%D9%88%D8%A7%D8%AC-شناسی%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-تاریخی%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-گویش%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%B4-رودباری%D8%B1%D9%88%D8%AF%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-کرمان%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86|وبگاه=پرتال جامع علوم انسانی|بازبینی=2019-03-18|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Motallebi|first=Mohammad|title=فعل در گویش رودباری (کرمان Verb in Rudbari Dialect of Kerman|url=https://www.academia.edu/19632935/فعل_در_گویش_رودباری_کرمان_Verb_in_Rudbari_Dialect_of_Kerman%D9%81%D8%B9%D9%84_%D8%AF%D8%B1_%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%B4_%D8%B1%D9%88%D8%AF%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86_Verb_in_Rudbari_Dialect_of_Kerman|language=en}}</ref> <ref>{{یادکرد وب|عنوان=|نشانی=http://jlr.alzahra.ac.ir/article_2688.html|وبگاه=http://jlr.alzahra.ac.ir/article_2688.html|بازبینی=2019-04-03|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=}}</ref> <ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://adab.guilan.ac.ir/article_448_ca2b3c767e0ea860fb7b24ab5a188615.pdf&ved=2ahUKEwjV4viFmtnhAhWGpIsKHRgvD7Y4ChAWMAB6BAgGEAE&usg=AOvVaw3UguZIO429lfYVNNaLRwAj|وبگاه=www.google.com|بازبینی=2019-04-18}}</ref>
== منابع ==
* بررسی زبان شناختی گویش رودباری کرمان<ref>{{Cite journal|date=2015-02-20|title=بررسی زبان شناختی گویش رودباری کرمان|url=http://jll.uk.ac.ir/article_903.html|journal=نشریه نثر پژوهی ادب فارسی|volume=17|issue=36|pages=269–305|doi=10.22103/jll.2015.903|issn=1727-2106}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=مواردی از واج‌شناسی تاریخی گویش رودباری کرمان|نشانی=http://ensani.ir/fa/article/333096/مواردی-از-واج-شناسی-تاریخی-گویش-رودباری-کرمان|وبگاه=پرتال جامع علوم انسانی|بازبینی=2019-03-18|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Motallebi|first=Mohammad|title=فعل در گویش رودباری (کرمان Verb in Rudbari Dialect of Kerman|url=https://www.academia.edu/19632935/فعل_در_گویش_رودباری_کرمان_Verb_in_Rudbari_Dialect_of_Kerman|language=en}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=|نشانی=http://jlr.alzahra.ac.ir/article_2688.html|وبگاه=http://jlr.alzahra.ac.ir/article_2688.html|بازبینی=2019-04-03|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://adab.guilan.ac.ir/article_448_ca2b3c767e0ea860fb7b24ab5a188615.pdf&ved=2ahUKEwjV4viFmtnhAhWGpIsKHRgvD7Y4ChAWMAB6BAgGEAE&usg=AOvVaw3UguZIO429lfYVNNaLRwAj|وبگاه=www.google.com|بازبینی=2019-04-18}}</ref>
 
== پیوند به بیرون ==
<br />
{{سخ}}