تفاوت میان نسخه‌های «معماری ایرانی»

جز
اصلاح فاصله مجازی + اصلاح نویسه با ویرایشگر خودکار فارسی
(1 ویرایش 5.119.65.95 (بحث) خنثی‌سازی شد: وپ:تبلیغ. (توینکل))
برچسب: خنثی‌سازی
جز (اصلاح فاصله مجازی + اصلاح نویسه با ویرایشگر خودکار فارسی)
** [[شیوه پیش پارسی]] تا سده هشتم پیش از میلاد، مثال [[چغازنبیل]]
** [[شیوه مادی]] سده هشتم تا ششم پیش از میلاد
** [[هخامنشیان]] سده ششم تا سده چهارم پیش از میلاد، که ظهور آن در شهرهای دیدنی که برای مدیریت و سکونت استفاده شد (همانند [[تخت جمشید]]، [[شوش]]، [[هگمتانه|اکباتان]])، (معبدهایی که برای عبادت و همایشهایهمایش‌های اجتماعی ساخته شده‌اند (همانند معابد زرتشتی)، و آرامگاه‌هایی که برای احترام به پادشاهان منقرض شده‌استفاده شده‌است (همانند آرامگاه [[کوروش کبیر]])
* [[شیوه پارتی]] سده چهارم پیش از میلاد تا صدر اسلام، که شامل طرحهایطرح‌های زیر می‌شود:
** دوره [[سلوکیان]] شامل معبد آناهیتا، ستون‌های [[خورهه (محلات)|خورهه]]
** [[اشکانیان]] ارگ کهن [[نسا]]
** [[سلجوقیان]] [[برج‌های خرقان]]
** [[خوارزمشاهیان]]
* [[شیوه آذری]] ([[ایلخانیان]] و [[تیموریان]]) از اول قرن هفتم تا اول قرن دهم، مثالهامثال‌ها: [[سلطانیه]]، [[ارگ تبریز]]، [[مسجد جامع ورامین]]، [[مسجد گوهرشاد]]، [[مسجد بی‌بی خانم]] در [[سمرقند]]، مقبره [[عبدالصمد اصفهانی]]، [[گور امیر]]، [[مسجد جامع یزد]]، [[منارجنبان]]
* [[شیوه اصفهانی]] ([[صفویان]]، [[افشاریه]]، [[زندیه]] و [[قاجاریه]]) از اول قرن دهم تا اواسط دوره قاجاریه؛ مثال[[چهل ستون]]، [[عالی قاپو]]، [[مسجد آقابزرگ]]، [[کاشان]]، [[مسجد شاه]]، [[مسجد شیخ لطف‌الله]]،
* [[معماری معاصر ایران|معماری معاصر]] ([[دودمان پهلوی|پهلوی]]، بعد از [[انقلاب ۱۳۵۷]]) از اواسط دوره قاجاریه تا کنون
 
== فناوری‌های جدید و معماری ایرانی ==
با بوجودبه وجود آمدن تکنولوژی‌های جدید و مصالح ساختمانی نوین تناقضاتی در طراحی معماری و سازه ساختمان به وجود آمد که پیاده‌سازی این‌گونه معماری را در ساختمان‌های جدید با مشکل روبه رو ساخت. در حال حاضر مدل‌سازی اطلاعات ساختمان به عنوان یک رویکرد جدید به عنوان مدل سه بعدی پارامتریک از خصوصیات ساختمان امیدها را برای بکارگیری این نوع معماری در ساختمان‌های نوین و کاهش چالش‌های طراحی و پیاده‌سازی آن زنده کرده‌است.<ref>ستوده بیدختی، امیرحسین، 1394، پتانسیل بکارگیری مدل‌سازی اطلاعات ساختمان در معماری ایرانی-اسلامی، https://www.researchgate.net/publication/284448022_________-</ref>
 
== واژگان ==
* آسمانه: سقف
* آشکوب: طبقه. به سقف هم گفته می‌شود. آشکُب و آشکو هم خوانده می‌شود
* آمود: آنچه به تن سازه و نه جان سازه افزوده می‌شود. کارکرد آن در نمای سازه است.
* آوان: ایوان
* آوگون: خمیدگی درون‌سوی پای تاق یا گنبد. این سبک را در چَفد سروک می‌توان دید
* تاق آهنگ: گونه‌ای تاق که به شکل گهواره بر روی دو دیوار موازی ساخته می‌شود. نام دیگر آن تاق گهواره است.
* اَزج یا اَزغ: عربی شده واژه سَغ. آشکوب (سقف) خمیده در برابر آشکوب تخت.
* اُستوان: ستون با مقطع گرد
* اِسپر: تکیه‌گاهی ست که در تاق‌های به روش آجرچینی ضربی برای لنگر رج اول به کار می‌رود. نیز به هر دیوار غیرباربر گفته می‌شود. نگ تیغه
* اَفزیر: [[استخوان بندی]] بنا یا اسکلت ساختمان
* اوزیر: همان افزیر است.
* ایوارگاه: بخشی از تاق در زاویه °۶۷٫۵ درجه که نقطه اوج فشارهای درون‌سو است و در اثر آن فشارها چَفدهای ناپیمون به درون می‌چاکند.
* بام: بالاترین بخش بیرونی سازه. سطح زیرین بام آشکوب یا سقف است.
* بَروار: راهروهای دو سوی یک دهانه بزرگ مانند راهروهای دوسوی یک شبستان یا ایوان یا شاه‌نشین
* بَستو: تاق یا گنبدی مازه‌دار که خیز چَفد آن بسیار زیاد باشد. به آن چفد مازه‌دار تیز هم می‌گویند (بیضی ایستاده تیز)
* پَنام: عایق در سازه مانند جِرز یا کُناله و هر ساخت دیگری که سازه را هرچه بهتر در برابر تغییر دما نگه دارد.
* پالانه: تاقی که به روش چند لایه اجرا شده‌است. لایه‌هایی سبک و تیغه‌ای که روی هم می‌نشینند. تاق جهازه هم خوانده می‌شود
* پاتوپا: روشی در آجرچینی تاق یا دیوار، نیز نام یک جور چَفد است.
* پادیاب: نگ پادیاو
* پادیاو: گودالی که برای باغچه کنده می‌شده و از خاک آن برای ساختمایه (مصالح) سازه بهره برده می‌شده‌است. گاه از این گودال برای ساخت وضوخانه و حوضخانه بهره برده می‌شده‌است.
* پانیذ: نوعی تاق با [[چفد]] بسیار کم خیز و خفته که در دهانه‌هایی که جرز دیوارهای پاکار ستبری بیشتری داشته مانند اشکوب‌های کم پهنا و همچنین تاق‌هایی که بار به نسبت کمتری را متحمل می‌شدند ساخته می‌شده‌است.
* پَروَر کردن: اصطلاحی برای جای گرفتن آجر در تاق ضربی
* پَردی: چوبهایچوب‌های باریک و کوتاهی که روی دو تیر اصلی سقف‌های نهاده می‌شوند تا رویشان را بوریا انداخته و سپس از خاک و گل پر کنند
* پرواز: همان پَردی
* پادیر: نگ پالار
* پالار: ستون بزرگ و اصلی سازه که بیشترین بار بر روی آن است.
* تاژ: نوعی تاق که چهار بخشی است.
* تیغه: دیواری بسیار نازک که ناباربر است و برای جدا کردن فضاها ساخته می‌شود. معمولاً با باریک‌ترین بخش آجر یا خشت (قسمت نَر) برای ساخت آن بهره گرفته می‌شود
* توفال: تخته بسیار نازک و سبک که به زیر سقف کوبند و سپس روی آن را گل یا گچ می‌اندایند. کاری که اکنون با راویس انجام می‌شود
۱۳۳٬۲۴۲

ویرایش