تفاوت میان نسخه‌های «خزه»

۱۵ بایت اضافه‌شده ،  ۱ سال پیش
جز
اصلاح فاصله مجازی + اصلاح نویسه با ویرایشگر خودکار فارسی
(افزودن تصویر)
جز (اصلاح فاصله مجازی + اصلاح نویسه با ویرایشگر خودکار فارسی)
این گیاه کندرشد از نخستین گیاهان زمینی به‌شمار می‌آید و [[اندام]] ([[ساقه مانند]] و [[ریشه سا]] و [[برگ]] مانند) ندارند بلکه ساختارهایی شبیه به آن دارند. خزه‌ها به وسیله [[هاگ]] [[تولیدمثل]] می‌کنند. این گیاهان ساختارهای عمودی ساقه‌مانند دارند. خزه‌ها فاقد آوند اند و از طریق اسمز سلولی آب را در سلول‌ها منتقل می‌کنند.
 
خزه گیان که در زمین‌های مرطوب می‌رویند معمولاً با جلبکهایجلبک‌های داخل استخرها و رودخانه‌ها اشتباه گرفته می‌شوند. هر چند که این گیاهان برای انسان چندان مغذی نیستند ولی گاهی موارد خوراکی هم دارند. موارد کاربردی بسیاری از این گیاهان از جمله: تأثیرات ضدمیکروبی، بیومونیتورینگ آلودگی‌های هوا، خاک و آب، جلوگیری از فرسایش‌ها، غذای دام و طیور و … از آن‌ها در دنیا شناخته شده‌است. نوعی خزه به نام اسفاگنوم یا پیت دارای استفاده‌های گوناگونی می‌باشد.
 
خزه‌ها گیاهانی هستند که به‌طور گروهی می‌رویند و گاهی تشکی نرم و مخمل مانند و گاهی فرشی گسترده پدیدمی‌آورند. به ندرت می‌توان خزه‌ای را تنها پیدا کرد. در جنگل مانند فرشی سبز رنگ روی خاک مرطوب گسترده می‌شوند، روی قطعه چوب‌های در حال پوسیدن را می‌گیرند و در اکثراً در قسمت پایین [[پوست درخت]]‌ها، روی سنگ‌ها و بسترهای خاکی مرطوب می‌رویند. بهترین موقع برای دیدن خزه‌ها اول بهار است، یعنی وقتی که سایر گیاهان آن‌ها را نمی‌پوشانند؛ و همچنین اسپوروفیت‌های خزه در فروردین و اردیبهشت مشهود است.
 
خزه‌ها معمولاً از ۱–۱۰ سانتی‌متر طول دارند. بزرگترین خزهٔ شناخته شده در جهان داوسنیا [[Dawsonia]] است که می‌تواند تا ۵۰ سانتی‌متر رشد کند. خزه‌ها معمولاً با [[گلسنگ]] نیز اشتباه گرفته می‌شوند. [[گلسنگ]] حاصل [[هم زیستی]] نوعی کپک با جلبکهاجلبک‌ها است. استفادهٔ تجاری از خزه‌ها برای اهداف تزئینی است مثل زیباسازی محیط باغ یا گلخانه و گل فروشی در حالی که استفادهٔ سنتی از آن برای عایق است. خزه‌ها توانایی جذب آب تا ۲۰ برابر وزن خود را دارند. به بخش ریشه مانند خزه [[ریزوئید]] گفته می‌شوند که با اینکه مثل نخ نازکند همانند لنگری خزه را محکم نگه می‌دارند.
 
خزه‌ها عمدتاً به ۴ دسته اصلی تقسیم می‌شوند:
 
== چرخهٔ جنسی ==
خزه گیان از گیاهانی هستند که بدون دانه [[تولید مثل جنسی]] می‌کنند. زندگی گیاه شامل دو مرحلهٔ گامتوفیتی (هاپلوئیدی) و اسپوروفیتی (دیپلوئیدی) است. گامتوفیت خزه گیاه اصلی سبز آن است و بزرگتر از اسپوروفیت است. خزه دارای گامتوفیت نرو ماده است که در راس هر کدام به ترتیب آنتریدی و آرکگن تشکیل می‌شود. در آنتریدی٫ آنتروزوئید (گامت نر) و در آرکگن٫ [[سلول تخم]] زا (گامت ماده) که هر دو هاپلوئید اند از طریق میتوز تولید می‌شود. سپس آنتروزوئید از آنتریدی خارج شده و توسط آب‌های سطحی بوسیلهٔ دو تاژک٫ خود شنا کرده و خود را به درون آرکگن و به سلول تخم زا می‌رساند و در ارکگن با تخم زا لقاح یافته و سلول دیپلوئید تخم را می‌سازد. تخم (زیگوت) از درون آرکگن میتوز می‌کند و بزرگتر می‌شود و اسپوروفیت خزه که همواره متصل به گامتوفیت ماده است را بوجودبه وجود می‌آورد. لازم است ذکر شود که اسپوروفیت خزه [[فتوسنتز]] نمی‌کند و از نظر غذایی کاملاً به گامتوفیت سبز ماده وابسته است. پس از مدتی اسپوروفیت به مرحلهٔ بلوغ می‌رسد و دارای تار (میله) ی می‌شود که در راس آن کپسول (هاگدان) وجود دارد. در هاگدان سلولی دیپلوئید به نام سلول مادر هاگ میوز داده و هاگ (هاپلوئید) را بوجودبه وجود می‌آورد. در این حالت خزه دوباره وارد مرحلهٔ هاپلوئیدی می‌شود. با بازشدن [[هاگدان]] هاگ‌ها پراکنده شده و در محیط مناسب مرطوب هر کدام رشد می‌کنند (از طریق [[میوز]]) و دوباره گامتوفیت‌های نر و ماده را می‌سازند و این چرخه همواره ادامه می‌یابد. نکتهٔ جالبی که در خزه‌ها وجود دارد اینست که آن‌ها تنها یک نوع هاگ تولید می‌کنند ولی حاصل [[میتوز]] و رشد این هاگ‌ها دو نوع گامتوفیت نر و ماده است.
 
[//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/Moss_life_Cycle.jpg/800px-Moss_life_Cycle.jpg عکس چرخه ی زندگی خزه]**
 
== انواع خزه ==
خزه‌های موجود در شمال کشور ایران بالغ بر ۲۰۰۰ گونه متفاوت می‌باشد که برخی از آنهاآن‌ها توسط تیم علمی بست ماس بشرح زیر است:
 
Plagiomnium-insigne
۱۳۳٬۲۴۲

ویرایش