تفاوت میان نسخه‌های «روز»

۶ بایت اضافه‌شده ،  ۸ ماه پیش
جز
اصلاح فاصله مجازی + اصلاح نویسه با ویرایشگر خودکار فارسی
جز (replaced: بوده است ← بوده‌است (2)، بعنوان ← به عنوان ، آنرا ← آن را (2) با ویرایشگر خودکار فارسی)
جز (اصلاح فاصله مجازی + اصلاح نویسه با ویرایشگر خودکار فارسی)
{{دیگر کاربردها}}
[[پرونده:Tageslaenge es.svg|بندانگشتی|چپ|250px|نمایش اینکه چقدر (به ساعت) زمین [[روز روشن|روشن]] است نسبت به [[عرض جغرافیایی]] و محل در زمین]]
'''روز''' یا '''شبانه‌روز'''، عبارت از مدت [[زمان]] یکدوره تناوب [[حرکت وضعی زمین]] می‌باشد که با توجه به مبدأ این دوره کاربردها و تعاریف گوناگون دارد و عام‌ترین کاربرد آن روز خورشیدی بمعنی دوره تناوب نسبت به خورشید (روز حقیقی) است که با تعدیل آن بر پایهٔ [[سامانه استاندارد بین‌المللی یکاها|یکای متریک زمان]] ([[ثانیه]]) به‌عنوان یک‌دورهٔ ۲۴ساعته (روز متوسط) واحدی از زمان و گاه‌شماری است. کاربرد دیگر آن، روز نجومی است که این تناوب با مبدأ یک نقطهٔ ثابت کیهانی (ستاره یا نصف‌النهار) است. برای دیگر سیارات نیز با توجه به دوره تناوب وضعی‌ِشان شبانه‌روز درنظردر نظر گرفته می‌شود.
 
همچنین واژهٔ روز می‌تواند به قسمتی از روز که [[شب]] نیست اشاره داشته باشد، که در اصل [[روز روشن]] خوانده می‌شود. همچنین روز می‌تواند به یک روز از [[هفته]] یا یک روز از [[تقویم]] اشاره داشته باشد.
شبانه‌روز، یک‌دوره تناوب حرکت وضعی زمین می‌باشد که با توجه به مبدأ این دوره کاربردها و تعاریف گوناگون دارد و عام‌ترین کاربرد آن روز خورشیدی به‌معنی دورهٔ تناوب نسبت به خورشید است که این دوره تناوب به‌علت نوسانِ سرعت سالانه و دورانی خورشید در روزهای متفاوت و میل سالانه خورشید نسبت به زمین، هربار متغیر بوده ''شبانه‌روز خورشیدی حقیقی یا متغیر'' نامیده می‌شود.
 
شبانه‌روز متغیر یا حقیقی که نشانگر موقعیت واقعی خورشید در دائرةالبروج نسبت به مکان خاص است کاربرد دینی جهت تعیین [[اوقات شرعی]] دارد. مثلاً لحظه اذان ظهر با توجه به زمان واقعی خورشید هنگام زوال است که درست در نیم‌روز واقعی می‌باشد. درحالیکه با تعدیل آن دیگر ساعت رسمی اذان ظهر همیشه ثابت نیست یا ۱۲ نیمروز را نشان نمی‌دهد. قدیم در [[کشورهای اسلامی]] در مواردی ساعت‌ها (بخصوص ساعات جیبی) براساس شبانه‌روز حقیقی یا زمان واقعی بوده و با آن اوقات شرعی را محاسبه می‌کردند؛ و مبدأ آن را یکی از اوقات ظهر یا غروب قرار می‌دادند. مثلاً اذان ظهر همواره ساعت ۱۲ محلی بوده‌است؛ و بعلت متغیر بودن شبانه‌روز هر روز یا چند روز یکبار ساعت را همزمان با زوال خورشید تنظیم می‌کرده‌اند؛ و به آن ساعت ظهرتیم می‌گفتند؛ و دیگر اوقات شرعی را نیز درنظردر نظر می‌گرفتند در این مورد طلوع و غروب را براحتیبه راحتی در درنظرنظر می‌گرفتند. در مواردی ساعت صفر را بر اساس لحظه غروب خورشید از افق تنظیم می‌کردند؛ و به آن ساعت غروب‌تیم می‌گفتند و غروب هر یک یا چند روز آن را مجدداً تنظیم می‌کردند. در مورد اخیر لحظه اذان مغرب و میانگین زمان غروب تا اذان صبح نیمه شب شرعی را راحت‌تر محاسبه و به‌خاطر می‌سپردند.
 
=== شبانه‌روز خورشیدی متوسط ===
۱۳۳٬۲۴۲

ویرایش